De animalibus (page 19)

110. | Vulpes quasi volipes dicta est bestia | ad modum moderati canis qui domos custodit, | rubea pilis |in anteriori parte canis, cali- dum animal ita quod etiam mortuum calefacit, | caudam habet villo- sam ||et magnam. | Dolosa est valde et cum canis eam insequitur, caudam per os canis huc et illue dueit et sic aliquando canem deludit. Infirmata resinam pini arboris comedit et curatur et vita eius pro- longatur per ipsam.

| Jorach dieit quod pulices habens stipulam feni in os aceipit quantum potest molliorem vel pilos, et sie paulatim posterius in aquam se immergit, primo caudam et sie paulatim immittit totum corpus, ut pulices aquam fugientes ad caput asscendant: et tunc paulatim caput immergit ita quod pulices in stipulam quam in ore habet ascendunt: et tunc stipulam evomit et de aqua fugit. |]

| Haec bestia in foveis deliteseit quas tamen ut dieunt dolose

2 Thom. (2 Erperim. 4 Plin. 29, 133 5 Ambros. ll. 19 14 Plin. 10, 174) cf. Isid. XII 2,22 [Vinc. 19, 116—120].

16 Thom. (Solin. 20,4) [Vine. 18,21]. Bos bonasus L.

19 Thom. (19 Solin. 20,5 et Jacob. 1103) [Vinc. 19, 115] vid. ind.

24 Thom. (24 Isid. XII 2, 29 27 Experim. 29 Ambros. VI 4, 19 31 Jorach unde? 37—p. 1428,6 Erperim.).

5 fleonus pAduos 14 hoc animal—15 sieut et symia in marg. m. 1.

146

147

fol. 381v

animali quod daxus vocatur, praeripit. Cum enim daxus foveam fecerit, vulpes foveam factam ingrediens fetore stercoris inquinat, et daxus horrens inquinatam foveam amplius non ingreditur, sed vulpes eam inhabitat et in ea saepe comprehenditur vulpes effossa. ||

| Est autem animal hoc fetidum ore et ano: || carnes enim comedit 5 et muribus sieut et catus insidiatur. Aliquando etiam capit cuniculos et lepores, gallinis etiam insidiatur.

148 | Hoc animal mori dicunt si amygdala comederit. Capitis etiam aliquando patitur calefactionem et praecipue tempore aestivo, et curatur sanguine ad extra fluente et pellem ulcerante et ideo tunc cadunt ei 10 pili. Et cum dolosa sit, cum lepore aliquando se velle ludere simulat et apprehensum devorat: propter quod multi lepores fugiunt vulpem ut inimicam: latratus canum imitatur et gannit in fame. Aliquando etiam se mortuam simulat resupina et insensibiliter spiritum trahens linguam eicit, et aves super se cadentes rapit et devorat. || 15

| Mas vulpis osseam habet virgam et in latere iacens feminam in latere iacentem amplexans coit.

| Si hoc animal cum pelle coquatur et in brodio calido paraliticus balneetur, confert: et si carnes eius in cinerem comburantur et cum vino asmaticis dentur, conferre dieuntur. Sagimen etiam adipis eius, 20 multum confert doloribus aurium. ||

149 111.| Varius ||ut iam ante diximus | de genere est pyroli et est parva||lut pirolus | in ventre alba est bestiola et in dorso grisei sive cinerei et delectabilis coloris, et pellis eius utilem et ornatum praestat vestium:!: nidum autem et mores et cibum habet 'piroli. || 25

112.| Zubrones ut dicunt bovini sunt generis, longitudine ali- quando quindeeim cubitorum, cornua habentes maxima trium cubi- torum longitudinem habentia, colore subnigra, adeo velocia quod stereus posterius eieetum, conversum animal cornibus exeipiat ante- quam cadere possit ad terram. 30

Est autem animal iu silvis aquilonaribus degens et tantae forti- tudinis quod hominem et equum cornibus ventikat: et cum ventilat in altum proicit et iterum excipit donec conquassatum interficit.

Hoc animal cum ventositate vehementi stercus eieit, ita quod canem vel venatorem stercore tactum, inutilem reddit: nec capi 35 potest nisi ingenio fovearum, vel venatore per circuitum grossae arboris ambulante et animal insequens continue venabulo ad latera perforante. ||

11 Thom. (11 Const. viat.? 13 Plin.? Physiol.5 16 Plin. 11, 261; 10, 174) [Vine, 19, 121—123].

22 Thom. [Vinc. 19, 114]. Seiurus vulgaris varius Kerr.

26 Thom. (ef. Solin. 40, 10 = Plin. 8, 40) [Vine. 19,125]. Bos bonasus L. vid. ind. ;

113. | Zilio || ut in antehabitis diximus | animal est quantitatis lupinae, nimium crudele in mortem hominum et aliarum bestiarum. Hoc animal imitatur voces hominum et in condensis silvae vocans ut homines, homines se quaerentes devorat et simili ingenio devorat

5 canes, canum latratus imitans.

Est autem hoc animal compositum ex hyena et symia quae maritonmorion vocatur, et intrat in sepulcra et cadavera comedit mortuorum. ||

Haeec igitur de natura quadrupedum sufficiant quia si qua alia

10 sunt, facile ex ante disputatis agnosci possunt.

1 Thom. (= hyaena) cf. Alb. VII 46 (Zalio).

Liber XXI Liber XXIII

↑ Item manipulus m. 1.

↑ cf. de veget. ed. Jessen p729.

↑ del. una uel m. 1.