De animalibus (page 5)

40 giae veteris vel butiri commixtis et inunge loca laesa et eurabitur Ad hoc etiam valet aqua in qua cocti sunt lupini vel etiam aqua

7 quae cursiva scriptura dedimus, desunt in C abscissa terfia folü parte 41 Ad hoc—salsa deest C_ vell.

39 ante semine del. seie acaltpis tri m. 1 acalipis dxa/ngn.

fol. 364 r

sl

32

33

fol. 364V

salsa. Si autem in vulneribus vel plagis vermes innascuntur, succo

yppiae quae vocatur tanacetum agreste, perfundantur tamdiu quod ad

interitum ducantur. Venatorum iamen quidam experti dieunt quod omnes vermes tales in omnibus brutis animalibus moriuntur si stycados eitrinum ad collum eius suspendatur, statim' cum fuerit arefactum. Et dixit mihi multum expertus quod hoc valet multum contra pestem boum et equorum et omnium animalium, quando tritum cum potu datur animalibus. Quando vero praedicto modo vermes mortificantur, butiro mense Magii facto inungantur: et per hoc etiam ipsi tumores depelluntur, et ipsa loca uncta praedieto modo libentius lingentur: et hoc est canibus peruiile.

Si autem tumor innatus in aliquo membro canis innatus fuerit, et eum deprimere volueris, de hine alteam contritam in aqua con- pasta donec ad modum cerae se tractari permittat, superpone: pannus etiam ceratus superpositus valet, praecipue si cimino sit immixtus. Similiter lac acitum et bene commiztum et superpositum sedat dolo- rem et totum celeriter expellit tumorem. Adhuc lini semen cum re- centi sanguine coctum et appositum valet. Adhuc pannus canabinus aqua madefactus et tumoria pilis bene raso superpositus valet multum. Adhue betula trita et apposita valet. Adhuc seneciones cum lardo recenti triti ei appositi faciunt idem et saniem funditus extrahunt, et ulcus et vulnus consolidant.

Si autem canis spinam in pede vel aculeum in alio quovis membro habuerit, furfuresca cum lardo recenti trita et apposita spinam et acu- leum extrahit et saniem denudando aperit. Hoc idem etiam faecit pulvis hyrundinellarum in olla nova cum suis interioribus combusta- rum. 9 Hie pulvis servetur in pyxide, quia multum valet ad talia.

Si autem Iynphaticus sive rabiosus fuerit canis, statim seque- stretur ab aliis, ne alios mordendo In rabiem convertat. Doctrina autem

Armeria regis Valentiae est, ut canis rabidus in aqua calida per longi-:

tudinem corporis immergatur per novem dies, ita quod pedibus po- sterioribus vix terram attingat anterioribus sursum erectis: et tune extractum de aqua caput radatur et bene depiletur ita etiam vulnere- tur corium, et tune succo betae ungatur, et saepius profundetur: et si qua comedit tunc canis, eodem succo intingantur: et detur eis me- dulla sambuei, quia illa prodest et si hoc infra spatium septem die- rum non prodest, interficiatur quia non curabitur.

Si autem canis non subtractione cibi, sed naturali aliqua desti- tutione in maciem convertitur, tribus vieibus aut quafuor butiro ad plenum refice: et si ex hoc non impinguatur sensibiliter, vermes habet sub lingua:! et illos acu extrahe et impinguabitur: et si tune non im- pinguatur, naturali defectu tendit ad mortem.

2 yppiae ef. Jessen ad Alb. de veget.p.750 33 extractum corr. in -us m.3.

20

25

or

15

20

to or

30

wo or

Si autem pigritiem in velocitatem mutare volueris, pane ave- natio peroptime cocto et bene fermentato assidue refice et erunt cursu veloces.

Contra pulices unge oleo olivae ei recedent et non eito re- vertentur.

Incommoda autem latentia praeter praedicta aceidentia canibus, sola ignis calefactione et graminis comestione curantur. Scias autem | quod sicut dieit Galienus in primo libro de Complezione, canis ca- lidus est vivus, mortuus autem non. Calidus autem est respectu ho- minis et frigidus respectu leonis: et similiter siccus est respectu ho- minis, humidus autem respectu formicae et apis: || et ideo si cibi na- turaliter sicei et stiptiei dantur canibus, constipantur et frequenter pereunt.

Signum autem constipationis est, quia frequenter gementes cla- mant et de loco ad locum discurrunt et ex nimio conatu deponendi sicut febrieitantes tremunt: et hoc saepius videtur in catellis domina- rum qui fere omnes ex ventris constipatione moriuntur. Detur ergo eis pasta avenatia distemperata cum aqua calida ad modum spissae pultis, vel cibentur pane avenatio molli fermentato: et detur aliquando serum lactis, et liberantur et veloces fiunt et sani: nec aliud extra praedicta est quod multum oporteat attendere in cura canum.

Si autem optimos ad custodiam canes facere intendis, fortes elige et omni die ligatos reclude et de nocte solve, et erunt in custodia mirabiles, nullum penitus cognoscentes nec ad domum tuam admittentes.

Haec autem cum aliis quae ante determinata sunt de canibus, sufficiant.

Dieitur autem in libro sexaginta animalium quod caro canis calida est et sicca. Dentes autem canini suspensi super ictericum conferunt: et qui dentes super se habet suspensos, non inlatrabitur a canibus ut dieunt. Costa ben luce dicit quod si quis cor canis super se habuerit, non invadetur morsu canum: sed si ad ipsum venerint et olfecerint eum, statim fugient ab eo.

Dieunt etiam quidam quod si dens canis nigri in palma teneatur, non latrabunt canes contra tenentem eum: et ideo talem dentem se- cum ferunt latrones nocturni. Mulier etiam in utero laborans a partu mortuo si sumat de lacte canis cum modico mellis, alleviabitur partus eius. Stercus etiam canis sumptus constringit ventrem, maxime si sit sterecus ossa comedentium canum et desiccatum sit per viginti dies in mense Julio et ante solis ortum sumatur ad pondus aurei cum

8 Galen. U.I5 27 v. supra N. 10 30 Costa ben Luce vid. ind. auet.

15 eis B 27 Dieitur autem—39 Julio et desunt C (fors. in marg. absciss.) 32 eum L eos B 35 nocturni B noctium edd. 39 ante solis ortum —pag. 1368, 9 corium in marg. inf. m. 1.

3

@

36

decoctione galli decrepiti. Et hoc idem optimum est ad squinantiam et apostemata amigdalarum gulae, quia velociter constringit ea et tritum cum semine coriandri et linitum super apostemata rubea curat ea.

Dieunt etiam quidam quod sordes aurium canum si congregentur, et ex eis licinia bombacii novi inungantur, et in cerucibulo viridi in oleo ertendantur, videbuntur capita praesentium omnia calva. Galienus dieit quod caput canis combustum tritum oleo infusum et sepo canis eiusdem, desiccat ulcera capitis et scabiem.

Dieunt etiam quod corium ‹ virgae canis involutum in terra in quam minxit aliquis, et ligatum super eum prohibet mingere quamdiu fuerit super eum. Si sumatur coagulum de ventre catuli parvuli et cum vino confectum sumatur, dissolvit ad tempus laborem ex colica. Sordes etiam aurium canis cum vino mixtae statim inebriant. Dicunt etiam quod lapis morsus a cane et in vino sumptus, cogit elamare sumentem.

17.| Cama bestia est alio nomine rufinus dieta, in Ethyopa || sub aestivo tropico | habens generationem. Est autem ad modum lupi in figura, maculis albis ut pardus per totum respersa ludis apta || eo quod disciplinae multum est perceptibilis, et in hoc convenit cum natura canis.

18. Calopus dieitur esse animal Syriae iurta Euiratem habitans, et de Eufrate propter aquae frigiditatem bibens, astutum et velor esse dieitur, ita ut venator sibi appropinquare non possit. Cornua gestat longa serrae modum praetendentia, quibus etiam arbores deicere di- eitur: sed virgulta ante impulsum cornuum suorum cedentia frangere non potest, licet ad hoc saepe nitatur: et ideo in eis frequenter invo- lutis cornibus captum tenetur, tentum stridet et audito stridore a ve- natore capitur.

19. | Camelopardulus bestia Ethiopiae, colore rubea, collo equi, capite cameli, pedibus cervi vel bovis exhibens speciem. ||

20. Caper et capra nota sunt animalia, sed multorum gene- rum. Domesticum quidem longorum et acutorum cornuum, multi laetis, nutritum herbis et arborum ramusculis, seandens montes et in monta- nis pascuis magis valens, fortissimum fronte et cornibus: in quo con- venit cum ariete, | de quo in Viafico dicit Constantinus quod si per

6 Galen. ubi?

16 Thom. e Plin. 8,70 (chama) male intellecto (ab. Alb.) vocabalo ludi. Lynz lynz L.

21 Thom. (Physiol. 18) ef. N. 6 Analopos.

29 Thom. (Glosa) Isid. XII 2,19 [Vinc. 19, 9] vid. supra N. 5.

31 Thom. (35 Const. Serap. Gal. er Arnold. II 4,33 a).

9 virgae canis—14 clamare sumentem f. 365r in marg. infer. m. 1 16 quae cursiva scriptura dedimus, abscissa sunt in (©. 21 esse—iux egs. eursive seripta absceissa in C. 30 equi capite abseissa in C. 34 fortissimum ceorr. in -us m. 3.

15

20

25

30

quadraginta dies foliis thamarisci pascatur, splenem non habebit. Et in libro de Simpliei medicina dieit Serapion inducens Galienum di- centem quod vidit capras foliis thamarisei cibari et invenit splenes earum parvissimos, 7 quas ut dieit idem Galienus, vidit serpentes

5 excoriatos lingere et postea minus senescere et albescere. ||

Huiusmodi animalis sanguis bulliens de novo calidus extractus mollificat adamantem. Fel etiam huiusmodi palpebris vel superciliis superpositum depilando facit non apparere: quia acutissimum est et

"forte facit idem in aliis pilis. Hoc etiam fel in terra in vase aliquo

10 repositum ad se dieitur ranas congregare, ac si iuvamentum aliquod inveniant in eo.

Est autem animal hoc discens percutere cornibus forti ietu ita quod quicumque sibi asserem vel scutum exhibuerit, statim pereutit et aliquando scutum scindens hominem prosternit.

15 Huiusmodi etiam animalis sanguis si diureticis nutriatur sicut petrosilino et vino potetur, frangit lapidem in renibus et in vesica si pulverizatus aceipiatur. Jecur etiam dicitur comestum contra visus valere obscuritatem.

Hoc autem gregatim vadit, et si quod de grege attractum fuerit,

20 alia quasi in stuporem versa eminus aspiciunt. In die cum pascun- tur, dieuntur respicere ea quae e regione sunt opposita.. In sero autem respieiunt ea quae iuxta sunt posita. | Hoc autem multis herbis et serpentibus venenatis utitur et proficit ex eis, et hausto melle multum debilitatur et forte moritur. Spinam vel sagittam vel aliud alicui

25 suorum membrorum infixum dieitur extrahere polegio silvestri. |]