Épître aux Corinthiens

Ecclesia Dei quae incolit Romam, Ecclesiae Dei 0203Aquae incolit Corinthum, vocatis, sanctificatis in voluntate dei per Dominum nostrum Jesum 0206AChristum: gratia vobis et pax ab omnipotente Deo per Jesum Christum multiplicetur.

Propter subitas ac sibi invicem succedentes calamitates et casus adversos qui nobis acciderunt[v 1], tardius, fratres, nosmetipsos convertisse agnoscimus ad ea quae fuerunt quaesita a vobis, dilecti, et ad seditionem impiam ac detestandam, advenis Deique electis alienam; quam pauci homines insolentes et audaces in tantum vecordiae 0207Ainflammarunt, ut venerabile ac illustre, dignumque quod, ab omnibus ametur nomen vestrum, magnopere blasphemetur[1]. Quis enim apud vos diversatus, omni virtute plenam firmamque fidem vestram non probavit? sobriam et mitem in Christo pietatem non est admiratus? magnificentiam qua hospites excipere soletis, non celebravit? perfectam denique certamque cognitionem vestram, non beatam praedicavit? Omnia enim sine personarum acceptione a vobis fiebant, et in Dei legibus ambulabatis, praepositis vestris subditi, et senioribus qui sunt inter vos debitum honorem tribuentes. Juvenibus, ut moderata et honesta sectarentur, mandabatis; mulieribus, ut in inculpabili, gravi et casta conscientia omnia peragerent, diligendo viros suos, prout officium postulat, denuntiabatis; utque in 0207Bobedientiae canone constitutae, res domesticas honeste administrarent modestissimeque se gererent, docebatis.

0210A CAPUT II.

Omnes autem humili animo eratis, nullatenus superbientes, magis subjecti[2] quam subjicientes, dantes libentius quam accipientes[3]. Dei viatico contenti; verbaque ejus diligenter attendentes, dilatati eratis in visceribus; ejusque passiones[v 2] vobis prae oculis erant. Sic alta et abundanti pace fruentes, inexplebile benefaciendi desiderium omnes tenebat, plenaque Spiritus sancti super omnes effusio erat: sancta quoque voluntate referti, bono atque alacri animo cum pia fiducia manus vestras extendebatis ad omnipotentem Deum, ei supplicantes ut propitius esset[4], si quid inviti peccassetis. 0211ADiu noctuque solliciti eratis pro universa fraternitate, ut numerus electorum Dei cum misericordia et conscientia salvaretur. Sinceri et simplices eratis, atque injuriarum invicem acceptarum immemores, Omnis dissensio omnisque scissura vobis abominationi erat: proximorum delicta lugebatis: illorum defectus, vestros censebatis; benefacti nullius penitebat vos, ad omne bonum opus parati[5]. Veneranda et virtutum omnium referta conversatione ornati, omnia in timore ejus peragebatis: mandata et precepta Domini in tabulis cordis vestri scripta erant[6].

0214A CAPUT III.

Omnis honor et latitudo vobis data est, et illud Scripturae impletum est: Edit et bibit, et dilatatus est et incrassatus, et recalcitravit dilectus[7]. Hinc aemulatio, invidia, contentio, seditio, persecutio, commotio, bellum et captivitas manarunt. Sic viles et inglorii contra honoratos et gloriosos, sic insipientes contra sapientes, et juvenes contra seniores insurrexerunt[8]. Hanc ob causam procul absunt justitia et pax, dum unusquisque Dei 0215Atimorem deserit, et in fide ejus caecutit, neque in Institutis praeceptorum ejus ambulat, aut vitam Christo dignam degit; sed secundum pravas ipsius concupiscentias incedit, iniquam et impiam invidiam resumendo, per quam et mors in mundum intravit[9].

CAPUT IV.

Sic enim scriptum est: Et factum est post dies, obtulit Cain ex fructibus terrae sacrificium Domino: Abel autem obtulit et ipse de primogenitis ovium suarum, et de adipibus earum. Et respexit Deus super Abel, et super munera ejus: super Cain autem, super sacrificia ejus non advertit. Et contristatus est Cain valde, et concidit vultu suo. Et dixit Deus 0215Bad Cain: Quare tristis factus es? et quare concidit vultus tuus? Nonne si recte offeras, non autem recte dividas, peccasti? Quiesce: ad te conversio ejus, et tu dominaberis ipsius. Et dixit Cain ad Abel fratrem suum: Transeamus in campum. Et factum est dum essent in campo, surrexit Cain super Abel fratrem suum, et occidit eum[10]. Videtis, fratres, propter aemulationem et invidiam fratricidium commissum. Propter aemulationem pater noster[v 3] Jacob[11] a facie fratris sui Esau aufugit. Aemulatio effecit, ut Joseph ad mortem usque persecutionem sustineret[12], et in servitutem addiceretur. Aemulatio Mosem a facie Pharaonis regis Aegypti fugere compulit, eum popularem suum dicentem audiret: Quis te constituit principem et judicem super nos? nunquid 0215Ctu vis me occidere, quemadmodum occidisti heri Aegyptium[13]? Propter aemulationem[v 4] Aaron et Maria extra castra segregati habitarunt[14]. Aemulatio Dathan et Abiron vivos ad inferos detrusit[15], quod cum Moyse Dei famulo seditione 0218Acontenderent. Ob aemulationem David non tantum alienigenis invisus, sed etiam a Saul rege Israel fuit vexatus[16].

CAPUT V.

Sed ut vetera exempla relinquamus, veniamus ad proximos athletas, et saeculi nostri generosa exempla proponamus. Propter aemulationem et invidiam, qui Ecclesiae erant fideles et justissimae columnae, ad mortem usque acerbam persecutionem passi sunt. Ponamus nobis ante oculos sanctos apostolos. Propter aemulationem iniquam Petrus non unum aut alterum, sed plures labores sustulit, atque ita martyrium passus in debitum gloriae locum ascendit. Paulus propter aemulationem 0219Atientiae certamen sustinuit, in vincula septies conjectus, fugatus, lapidatus: et preaeco factus in Oriente ac Occidente, eximium fidei suae decus accepit. Cum totum mundum docuisset, et ad Occidentis terminos venisset[v 5], ac sub principibus martyrium passus esset; sic e mundo migravit, et in locum sanctum abiit, patientiae summum exemplar factus.

CAPUT VI.

Viris istis sancte vitam instituentibus magna electorum multitudo aggregata est, qui multas contumelias multaque tormenta propter aemulationem passi, exemplar optimum inter nos exstiterunt. Propter aemulationem vexatae mulieres Danaides et 0221ADircae, postquam gravia et nefanda supplicia sustinuissent, constantem fidei cursum consummarunt, et debiles corpore nobile premium acceperunt. Aemulatio uxores a maritis abalienavit, et dictum patris nostri Adam mutavit: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea[17]. Aemulatio et contentio urbes magnas evertit, et gentes magnas eradicavit.

CAPUT VII.

Haec, charissimi, non tantum ut vos officii vestri admoneamus scribimus, sed etiam ut nos ipsos commonefaciamus; in eadem enim arena versamur, 0223Aet certamen idem nobis impositum est. Quare inanes et vanas curas relinquamus, et ad gloriosam et venerandam sanctae vocationis nostrae regulam veniamus. Videamus quid bonum, quid gratum acceptumque sit coram eo qui fecit nos. Animum intendamus in sanguinem Christi cernamusque quam pretiosus Deo sit ejus sanguis, qui propter nostram salutem effusus, toti mundo penitentiae gratiam obtulit. Recurramus ad omnes generationes, discamusque quod in generatione et generatione 0226A poenitenti locum Dominus dedit volentibus ad ipsum converti[v 6] Noe poenitentiam praedicavit[18]; et qui obedierunt, servati sunt. Jonas Ninivitis predicavit[19]; illi autem de peccatis suis acta poenitentia, Deum precibus placarunt, et salutem consecuti sunt, licet alieni a Deo essent.

CAPUT VIII.

Ministri divinae gratiae per Spiritum sanctum de poenitentia sunt locuti: ipseque omnium Dominus de poenitentia locutus est cum juramento. Vito enim ego, dicit Dominus: nolo mortem peccatoris, sicut poenitentiam[20]: addens[v 7] et pulchram sententiam: Resipiscite domus Israel ab iniquitate vestra[21]. Dic filiis populi mei: si peccata vestra a 0226B terra usque ad coelum pertingant, et si sint rubriora cocco et nigriora sacco; conversi autem fueritis ad me ex toto corde[22], et dixeritis: Pater; exaudiam vos tanquam populum sanctum[23]. Et in alio loco sic dicit: Lavamini et mundi estote, auferte mala ex animabus vestris ab oculis meis: quiescite a malitiis vestris, discite facere bonum, querite judicium, liberate oppressum, judicate pupillo, et justificate viduam: et venite, et disputemus, dicit: Et si fuerint peccata vestra quasi phoenicium, sicut nivem dealbabo; et si fuerint ut coccinum, sicut lanam dealbabo. Et si volueritis ac audieritis me, bona terrae 0217A comedetis: si autem nolueritis, neque audieritis me, gladius devorabit vos: os enim Domini locutum est haec[24]. Omnes itaque dilectos suos volens poenitentiae fleri participes, omnipotente sua voluntate firmavit.

CAPUT IX.

Quare obsequamur magnifice et gloriosae illius voluntati, et supplices illius misericordie ac benignitati procidamus; et convertamur ad miserationes ejus, relictis vanis operibus, contentione, et quae ad mortem ducit, aemulatione.[25] Fixis oculis, eos intueamur, qui magnificae ejus gloriae 0217B perfecte servierunt. Sumamus Enoch[26], qui in obedientia justus repertus, translatus fuit, et non inventa est mors illius. Noe[27] fidelis inventus, per ministerium suum regenerationem[v 8] mundo praedicavit; et per eum Dominus conservavit animalia, cum concordia in arcam ingressa.

CAPUT X.

Abraham amicus[28] vocatus, inventus est fidelis, quando dictis Dei obtemperans fuit. Hic per obedientiam exiit de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui; ut exigua terra, et cognatioue debili, et domo parva derelicta[v 9], promissiones Dei in haereditatem acciperet. Dicit enim ei: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui, in terram quam tibi demonstravero: el faciam te in gentem magnam, el benedicam tibi, el magnificabo nomen tuum, el eris benedictus: et benedicam benedicentibus tibi, et maledicam maledicentibus tibi: et benedicentur in 1e omnes tribus terre[29]. Ac rursus cum recessit a. Lot, dixit ei Deus: Respiciens oculis tuis, vide a loco in quo nunc (u es, ad. Aquilonem, et Africum, et Orientem, et! mare: quia omnem terram quam tu vides, tibi dabo eam, et semini tuo usque in seculum, Et faciam semen tuum sicut arenam terre. Si potest quis dinumerare arenam terre, et semen tuum dinumerabitur[30], Et iterum ait: Eduxit Deus Abraham, et dixit ei: Respice in celum, et numera stellas, si potes dinumerare eas: sic erit semen tuum. Credidit autem. Abraham Deo; et deputatum est. ei ad justitiam[31]. Propter fidem et hospitalitatem datus est ei filius in senectute[32]; et per obedientiam obtulit eum[33], sacrificium Deo, in uno montium quem ipsi ostendit.

CAPUT XI.

Propter hospitalitatem et pietatem Lot e Sodomis salvus evasit[34], cum tota regio circumjacens igne et sulphure damnata esset: palam faciente Domino, quod sperantes in illum non derelinquit; eos vero qui in contraria declinant, punitione ac supplicio afficit. Quae: enim una cum eo egressa fuerat uxor illius, cum diversa sentiret nec concors esset, in ejusmodi signum posita est, ut salis statua in hodiernum usque diem sit facta: quo cunctis notum esset, quod animo incerti et de potentia Dei dubitantes, in judicium et in significationem universis generationibus fiunt.

CAPUT XII.

Ob fidem et hospitalitatem servata est Rahab mereirix[35]. Missis enim a Jesu filio Nave ad Jerichuntem exploratoribus, intellexit terrae rex, quod regionem eorum exploratum venerant; el emisit viros qui eos comprehenderent, ut comprehensi necarentur. Eos igitur hospitalis Rahab suscipiens, in solario sub lini stipula occultavit. Supervenientibus autem hominibus a rege missis, ac dicentibus: Viri ad te venerunt terre nostre exploratores; educ eos, rex enim ita imperat; illa respondit: Duo viri quos quaritis, ingressi sunt apud me, sed confestim abierunt et pergunt: non. ostendens eis illos. Et dixit ad viros: Certo scio ego, qmod Dominus Deus vester tradit vobis «urbem hanc; timor enim el pavor vestri incidit in habitatores ejes. Quando igwur contigerit vos eam capere, servate me ei domum patris mei. Et dixerunt ei: Sic erit, quemadmodum lccula es nobis. Cum igitur nos adesse cognoveris, congregabis omnes Iuos sub tecto tuo, et servabuntur: quoiquot enim invenientur extra domum, peribunt. Et signum ei dare addiderunt, ut funiculum nempe coccineum appenderet de domo sua: manifestdám facientes, quod per sanguinem Doniini futura esset redemptio universis credentibus et sperantibus in Deum. Videte, dilecti, non solum fides, sed etiam prophetia in inuliere exstitit.

CAPUT XIII.

Humiles itaque simus, fratres, deponentes omnem arrogantiam, et fastum, et amentiam, el iras; atque faciamus quod scriptum est: dicit enim Spiritus sanctus: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fogtis in fortitudine sua, neque dives in divitiis suis; sed qui gloriatur, in Domino glorietur, querendo illum, et faciendo judicium ac justitiam[36]: precipue memores sermonum Domini Jesu, quos locutus est docens mansuetudinem et aequanimitatem. Sic enim dixit: Estote misericordes, ut misericordiam consequamini; dimittite, w& dimittatur vobis; sicut facitis, ita. vobis fiet; sicut datis, ita dabitur vobis; sicut judicatis, ita judicabimini; sicut indulgetis, ita vobis indulgebitur; qua mensura metimini, in ea mensurabitur vobis[37]. Hoc precepto et his mandatis stabiliamus ud ipsos, ut in obedientia sanctorum eloquiorum ejus ambulemus, Llumiliter de nobis sentientes. Ait enim sanctus sermo: Super quem respiciam, nisi super mansuetum el quietum, et. trementem. sermones meos[38]?

CAPUT XIV.

Justum ergo ac pium est, viri fratres, Beo potius obedientes nos esse, quam sequi eos qui in superbia et sedisione duces fuerunt abominandee aemulationis, Detrimentum enim non leve, imo vere grande periculum sustinebimus, si precipitanter nos Lradiderimus voluntatibus hominuro, qui ad contentionem et seditiones collimant, ut nos ah eo quod recje habet abalienent. Benigni erga ipsos simus secunduin misericordiam, et dulcedinem Creatoris nostri. Scriptum est enim: Benigni erunt habitatores terre; et innocentes remanebunt in ea[39]; iniqui vero exterminabuntur ab illa[40]. Et rursus dicit: Vidi impium superexaltatum et elevatum aicut. cedros. Libani: et. iransivi et ecce mon erat: et queivi locum illius, et non inveni, Custodi imnocenam, et vide mquitatem; quoniam. sunt! guia bomini pacifico[41].

CAPUT XV.

Adhereamus ergo iis qui eum pietale- pacem colunt, et non iis qui cum simulatione pacem volunt, Dicit enim alicubi; Populus Aic labiis me Romoral; cor autem eorum longe abest a me[42]. Et iterum: ire suo benedicebant; corde vero suo maledicebant[43]. Rursusque ait: Dilexerunt eum ore suo, et lingua sua "mentiti. sunl ei: cor autem. ipsorum non erat rectum. cum eo; mec fideles habiti sunt in testamento. ejus[44]. Muta fiant. labia dolosa[45], [Disperdat Dominus. universa labia dolosa, et] linguam magniloquam, qui dixerunt: Linguam nostram magnificemus; labia nostra apud nossunt; quis noster Dominus est? Propter miseriam inovyum, et gemitum pawperum nunc exsurgam, dicit Dominus: ponam in salute, fiducialiter agam in eo[46].

CAPUT XVI.

Christus enim eorum est qui hamiliter de se sentiunt, non eorum qui supra ovile ejus efferunt sese. Sceptrum majestatis Dei, Dominus noster hristm8 Jesus, non venit in jactantia arrogantiae neque superbi:e, etiamsi potens sit; sed in humililate, quemadmodum Spiritus sagétus de ipso locutus est. Ait quippe: Domine, quis credidit auditui nostro? ei brachium Domini cui revelatum est? Annuntiuvimus quasi pqrvulum in conspectu ejus; sicul radix, in terra sitienti: quoniam non est species ei, neque gloria: el vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem; sed species ejus inhonorata, deficiens pra specie hominum. Homo in plaga et dolore positus, et sciens [erre infirmitatem: quia aversa est (acies ejus, despecta, et mon reputata. Iste peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos reputavimus eum esse in labore, et in plaga, et in afficlione: ipse aulem vulneratus est propter peccata nostra, et. infirmatus est propter iniquitates nostras. Disciplina pacis nosire super eum: livore ejus mos sagati sumus, Ümnes quasi oves erravimus: homo in via: sua. erravit: et Dominus tradidit eum propter peccata nostra; el ipse propter afflictionem mon apéi rit os. Sicut.ovis ad viclimam ductus est, el. sicul agnus coram tondente mutus, sic non aperit os suum. In humilitate judicium ejus sublatum est: generationem ejus quis enarrabit? Quia. tollitur de tira vits ejus; ab iniquitatibus populi mei venit ad moriem. Et dabo malos pro sepultura ejus, ei divites pro morte illius; quia iniquitatem non fecit, neque dolus inventus est in ore ejus: et Dominys vult. mundamg eum plaga. Si datus fuerit pro peccato, anima vesti videbit semen longevum. Et Dominus vult auferre de dolore animam ejus, ostendere ei lucem, et formare intelligentia, justificare justum bene servientem htis: et peccata eorum ipseportabit. Propterea ipse possidebit multos, et fortium dividet spolia: pro eo quod traditaest ad mortem anima ejus, et in iniquis reputatus est: et ipsepeccata multorumtulit, et propter iniquitates eorum Iraditus est[47]. Et rursus ipse dicit: Ego axlem sum vermis, el non homo; opprobrium hominum et abjectio plebis. Omnes qui conspiciebant me, subsannaverunt me, loculi sunt labiis, moverunt caput. Speravit in Dominum, eruat eum, salvum faciat eum quoniam vult eum[48]. Videtis viri dilecti, quod exemplar nobis datum sit; nam si Dominus adeo. humiliter se gessit, quid faciemus nos, qui snb jugum gratie ejus per ipsum venimus?

CAPUT XVII.

[49]Imitatores etiam simus eorum, qui in pellibus. eaprinis et melotis. circumierunt[50] praedicantes Christi adventum: dicimus autem prophetas Eliam et Eljseum, adbuc et Ezechielem, ac praeterea eos qui preclarum testimonium consecuti sunt. Magno testimonio ornatus est Abraham, et Dei amicus[51] appellatus est: hic autem intente respiciens ad glogiam Del, humiliter ait: Ego autem sum terra et cinis[52], Adhuc autem et de Job ita scriptum est: Job erat justus et sine crimine, verae, colens Deum, bstinens ab omni malo[53]; sed ille se ipsum accusans dicit: Nemo mundus a sorde, etsi unius diei ait vita ejus[54]. Moyses fidelis in tota domo ejus appellatus est[55], et perejus ministerium statuit Deus fopulum Israelis liberare a suis plagis et contumeliis; sed ille magno honore affectus, grandia locutus non est; imo dum e rubo datum esset llli oraculum, dixit: Quis sum ego, quod me mitt? Ego vero sum gracili voce et tardus. lingua[56]. Et Maru ait: Ego autem sum vapor ex olla.

CAPUT XVIII.

Quid vero diceinus de David, qui egregium testimonium reportavit? ad quem dixit Deus: Inveni hominem secundum cor meum, David filium Jesse: in misericordia sempiterna unxi eum[57]. Atqui ille etiam dicit ad Deum: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniquitatem meam, Amplius lava me ab iniquitate mea; et a peccato meo munda me. (Quoniam iniquitatem meam ego cognosco; et peccatum. meum coram me est aemper. Tibi soli peccavi, et malum coram te feci: ut justificeris in. sermonibus (uis, et vincas cum judicaris. Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum; et in peccatis concepit me mater mea. Ecce enim wffitatem dilexisti: incerta el occula sapientie tua manifestasti mihi. Asperges me hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super. nivem dealbabor. Audire me facies exsultationem et latitiam: exsultabunt ossa humiliata. Aterte (aciem tuam a. peccatis meis; et omnes iniquitates meas dele. Cor mundum crea in me, Deus; et spiritum. rectum. innova. in. visceribus. meis. Ne projicias me a (acie (ua; et spiritum sanclum tuum ne auferas a me. Redde mihi latitiam salutaris tui; et spiritu. principali confirma me. Docebo iniquos vies tuas; et impii convertentur ad te. Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis mea: exsultabit lingua mea justitiam tuam, Domine, os meum aperies; et labia mea annuntiabunt laudem tuam. Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique: holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contributatus: cor contritum ei. humiliatum Deus non despiciet[58].

CAPUT XIX.

Talium igitur ac tantorum, adeoque praeclaris testimoniis celebrium humilitas, ac demissio per düedientiam, non tantum nos. sed et aetates qua nós praecesserunt meliores fecit, eosque qui in timore et. veritate eloquia ejus susceperunt. Multorum igitur magnorumque ac illustrium gestorum participes facti, recurramus ad pacis scopum nobis ab initio traditum; et figamus oculos in patrem et creatorem totius inundi, atqye illius magnificis et exsuperantibus donis pacis ac beneficiis hereamus: cogitatione contempleimnur eum, mentisque oculis patientissimam illius voluntatem intueamur: consideremus quo modo erga omnei creaturam suam lenem facilemque se praebeat.

CAPUT XX.

Coli gubernatione ejus counuoti, in pace ei subjiciuntur[59]. Diesetiam et nox, ab illo ordinatum cursum perficiunt, neque sibi mutuo impedimento sunt. Sol quoque ac luna et siderum chori, secundum ejus mandatum, in concordia, sine ulla transgressione, sibi constitutos orbes evolvunt. Terra gravida, juxta voluntatem illius, suis temporibus, plurimum cibum hominibus ac feris, omnibusque qua Super eam sunt amimantibus, producit; nihil repugnans, neque mutans quidquam eorum quae ab illo decreta sunt. Abyssorum impeevestigabilia el inferorum inenarrabilia judicia iisdem mandatis continentur. Immensi maris profunda moles per ordinationem ejus in cumulos coagmentata, cireumposita sibi claustra non transgreditur, sed prout ei priecepit, ita facit. Dixit enim: Huc usque venies, et fluctus tui in te conterentur[60]. Oceanus liominibus im- permeabilis, et qui post ipsum sunt mundi, eiscem Domini dispositionibus Bubernantur. Tempestates 0251A vernae, aestivae, autumnales et hiemales, in pace aliae aliis succedunt. Ventorum libramina propritempore munus suum sine offendiculo obeunt. Fontes eliam perennes ad usum et sanitatem creati, ubera indesinenter ad hominum vitam praebent. Denique animalia minima coetus suos in concordia epace faciunt. Hiec. omnia magnus opifex et reruomnium Dominus, in pace et concordia fieri Jussitomnibus benefaciens; superabundanter autem nobis, qui ad miserationes ejus confugimus, per Dominum nostrum Jesum Christum, cui gloria el majestas in saecula seculorum. Amen.

CAPUT XXI.

Videte, dilecti, ne beneficia ejus qux multa sunt, omnibus nobis in condemnationem cedant, nisi digne illo viventes, bona et accepta in conspectu ejucum concordia fecerimus. Dicit enim alicubi: Spiritus Domini, lucerna scrutans secreta ventris[61]. Consideremus quam prope sit, et quod nihil latet ipsum, tum cogitationum nostrarum, tum ratiocinationuquas facimus. AEquum igitur est, ut ab ejus voluntate non. simus. transfuge. Homines stultos, insipientes, elatos et gloriautes in sermonis sui jactanlia offendamus potius, quam Deum. Dominum Jesum Christum, eujus sanguis pro nobis datus est, veneremur. Praepositos nostros revereamur, seniores nostros honoremus, juvenes doceamus disciplinam timeris Dei. Üxores nostras ad id quod bonuest corrigamus: amabiles castilatis mores ostendant; simplicem ac sinceram mansuetudinis suvoluntatem demonstrent; linguae suae: moderationesilentio manifestam faciant; charitatem suam nosecundum animi propensiones, sed omnibus Deusancte timentibus aequalem exhibeant. Filii vestri discipling Christi participes sint; discant quid humilitas apud Deum valeat, quid casta cbaritas apud Deum possit; quomodo timor[v 10] ejus bonus est ac magnus, et servana omnes qui in ipso sancte versantur in pura mente. Scrutator enim est cogitationum et consiliorum mentis: cujus spiritus est in nobis; et cum voluerit, auferet eum.

CAPUT XXII.

Ilaec autem omnia confirmat fides quae est in Christo. lpseetenim per Spiritum sanctum, ita noscompellat: Venite, lli, audite me; timorem Domini do€Sbo vos. Quis est homo qui vult vitam, diligit dies videre bonos? Contine linguam tuam a malo; et labia tua ne loquantur dolum. Declina a malo, et fac bonum: quare pacem, et persequere eam. Oculi Domini super justos, et aures ejus ad precem eorum: vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum. Clamavit justus, el Dominus exaudivit eun, et ex omnibus tribulationibus ejusliberavit eum[62]. Multa flagella peccatoris: sperantes autem in Domino misericordia circumdabit[63].

CAPUT XXIII.

Misericors omninoet beneficus pater viscera erga timentes eum hahet; gratiasque suas benigne e suaviter largitur iis qui ad ipsum siniplici mente accedunt, Quare ne dubii animo simus, neque haesitet anima nostra super eximiis et splendidis ejus muneribus. Longe a nobis sit Scriptura illa, ubi diet: Miseri sunt qui animo sunt duplices. et incerti, qui dicunt: Hac audivimus etiam·tempore patrum nostrorum; et. ecce consenuimus, et. nihil horum nobis accidit. O amentes, comparate cos arbori; vitem sumite, primum quidem (rondescit; inde fit germen, tum. folium, exinde flos, postea acerba uva et immatura; denique uva perfecta et matura. Videtis quod in exiguo tempore ad maturitatem pervenit fructus atborts[64]. In veritate, brevi et subito perficietur voluntas ejus; Scriptura etiam testimonium perhibente, quod cito veniet-megue tardabit, et repente veniet Dominus ad templuss suum. et sanctate quem vos ezspectatis[65].

CAPUT XXIV.

Considerenius, dilecti, quemadmodum Dominus continue nobis ostendat resurrectionem quz futura est; cujus primitias fecit Dominum Jesum Christum, suscitans eum e mortuis. Intueamur, dilecti, qux omni tempore fit, resurrectionem. Dies et nox resurrectionem nobis declarant: cubat nox, exsurgit dies: dies abit, nox ingruit et insequitur. deamus fruges: seminatio grani quomodo fiat. Exiit seminator, et jecit semen in terram; jactisque seminibus, qux arida et nuda ceciderunt in terram, dissolvuntur; deinde ex ea dissolutione[v 11], magna providentie Domini potestas resuscitat: atque ex uno, fructum pluribus auctuin profert.

CAPUT XXV.

Contemplemur signum mirabile, quod in Orieptalibus locis, scilicet in Arabia fit, Avis quippe est qua vocatur phoenix: hec unigena existens, annos 0263A vivit quingentos; cumque jam morte dissolvenda est, loculum sibi conficit e thure et myrrha et liquis aromatibus, quem comleto tempore ingreditur, et obit: ex carhe vero ejus putrefacta, vermis quidam nascitur, qui animalis defuncti humore nutritus, plumescit: deinde fortior factus, loculum illum ubi antecessoris ossa reposita sunt, sustollit; eaque portans, ex Arabica regione ad AEgyptum et urbem quae dicitur Heliopolis, vergit; et interdiu, spectantibus omnibus advolans, super altare Soiis illa collocat, atque ita retrorsum proripit se. Itaque sacerdotes commentários temporum diligenter inspiciunt, et inveniunt avem expleto anno quiagentesirho venisse.

CAPUT XXVI.

An magnum igitur et admirabile esse arbitramur, si omnium rerum opifex resurgere illos faciat, qui sancte et in bonae fidei confidentia ipsi servierunt; ubi etiam per volucrem nobis ostendit promissionis su: magnificentiam? Dicit enim alicubi: Et suscitabis me, el confitebor tibi[66]. Et: Dormivi et soporatus sum: exsurrexi, quia tu mecum es[67]. Àc rursum Job dicit: Et resuscitabis carnem meam hanc, qua omnia hec perpessa est[68].

CAPUT XXVII.

Hac igitur spe, animi nostri ad eum astringantur, qui fidelis est in. promissionibus et justus in judiciis. Qui ne mentiamur pracepit, multo magis ipse non mentietur. Nihil quippe Deo impossibile, preterquam mentiri, Exsuscitetur ilaque in nobis fides ejus, et cogitemus quod omnia ipsi propinqua sint. In verbo magnificentiae suae constituit omnia, et in verbo potest illa evertere. Quis dicet ei: Quid 'fecisti? aut quis resistet viriuti fortitudinis ejus[69] Quando vult et queimodo vult, omnia faciet; neque quidquam ab eo decretum prateribit[70]. Universa coram ipso suni; xihilque consilium ejus Jatuit. Si caeli enarrant gloriam Dei: opus autem manuum ejus annuntiat firmamentum; dies diei eructat verbum, el noae nocti annuntiat. scientiam; et non sunt. loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum[71].

Cum omnia igitur videantur et audiantur, timeamus eum, et pravorum operum impuras eupiditates relinquamus, ut illius misericordia a futuris judiciis tegamur. Quo enim quis nostrum a potente ejus manu fugere potest? Qualis autem mundus suscipiet quempiam ab eo transfugientem? Dicit namque Scriptura alicubi: Quo ibo, et quo absconder a facie tua? Si ascendero in celum, tu es illic: si abiero ad extrema terre, illic est dextera. tua: ai divertero in abgssos, illic est epirilus tuus[72]. Quo igitur abibit quispiam, vel quo aufugiet ab eo qui omnia complectitur?

CAPUT XXIX.

. Aecedamus ergo ad eum in sanclitate animas, castas et impollutas manus elevantes[73] ad illum, diligentes benignum ei misericordem Patrem nosimum, qui [nos] sibi ipsi electionis partem fecit Sie enim scriplum est: Quando dividebat Altissimus gentes, quando disseminavit filios Ade; consituit iermines genium secumdum mumerum angetorum Dei: factus esi. pars. Domini, populus ejus. Jacob, funiculus. hereditatis ejus, Jsrael[74]. Ex iu. alio loeo ail; Ecce Dominus accipit sibi. gentem: e medio gentium, sicut homo accipii primitias arae suae: et ex gente illa egredientur Sancta sauctorum[75].