Mariale (Opera Omnia vol. I) (page 7)

IV. Ave, gratia plena, sicut sol luce. Quis nesciat quod solaris lux longitudinem habet, quia perpetua est ab initio mundi usque in finem? Quod lalitudinem habet, qua mundum tolum replet suis splendoribus? Quod sublimilatem claritatis habet omnium cocli lu- minarium splendidissimam ac fulgidissimam, [sicut] aurum inter metalla? Et tandem profunditatem? Non enim superficialis tantum est, sicul lux lunac, sed profundissima luminis abyssus sol est, veluti maxima quaedam flamma coclestis aelernique ignis. Sie Virgo mulier dicilur amicla sole. ** Ave, gralia plena! O plenitudo incomprehensibilis! Cum vas aliquod plenum fucrit, a magniludine vasi coniici polest quantitas liquoris. In lemplo erat vas aquac maximum, quod a magnitudine mare dicebatur; ** in coclo sol est planeta omnium maximus. Maria sole amicta dicitur: sed quali quantoque sole? O dictu mirabile! sole, qui a luna usque ad aslra perlingebat: nam inquit quod mulier amicta sole lunam sub pedibus habebat, et in capite stellas, quae eam in coronae modum decorabant. O infinitum miraculum! Quis possit capere lalis tantique solis magnitudinem? Quis comprehen- dere plenitudinem lucis huius? Audeo dicere quod soli Deo gratiae huius plenitudo comprehensibilis sit, quod solus Deus capiat im- mensam graliae huius abyssum el pelagus prope infinitum. Ave, gralia plena! Alliludinem coeli. latitudinem lerrae et pro- fundum maris, aiebat. Sapiens, quis dimensus est? hoc est, mundi magnitudinem nemo hominum novit nisi solus Deus: sic Mariae magnitudinem, quae comprehendere potuit cum quem tolus 81) Eph 3, t7. 85) Cf. Ape 12. 1. 86) CI. 3 Rg 7. 23. 37) Eccli 1, 2. latitudo.

sublimilas.

profunditas.

Gralia Mariae pene infinita a magnitudine amictus, idesl.

solis, et a magnitudine Filii sui.

Plenilude gratiae Marine proxima est plenitudini traline Chrisli.

Mariae gralia pene infinita a magnitudine amoris Dei erga cam.

Quantum Virgo cum Deo potuit.

198 IN SALUTATIONEM ANGELICAM non capit orbis a summo coeli usque ad profundum abyssi, cum in ulero suo virum circumdarit, in quo inhabitat omnis plenitudo Divinilalis corporaliter.

Isaias propheta verba faciens de plenitudine gratiae Chrisli, Mariam cum Christo coniunxil, dicens: Egredietur virga de radice lesse, el [los de radice eius ascendet, el requiescel super eum spirilus Domini, spirilus sapientiae el intellectus, etc. ** Quia, sicul in mundi primordiis lva proxime post Adam simillima ipsi ad imaginem et similitudinem Dei formata fuit; ita plenitudo graliae Mariae proxima esl plenitudini gratiae Christi. Sic ait: Egredietur virga, idest Virgo, quoniam similis ortus; plenus gratia nalus Christus, plena Maria. Hinc alibi eliam eadem coniunclio legitur: Orietur stella ea lacob, el exurgel virga ex Israel." O qualis virga Maria! Virga Aaron, quae miraculo revirescens flores fructusque protulit; virga Moysis, "* quae omnipotens videbatur: Virgam virlulis luae emiltel Dominus ex Sion. ™ V. Quam polens fuit haec virga, haec Virgo cum Deo! Deum potuit aurea amoris sagitta vulnerare; sic ipsc ail: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum el in uno crine, sive lorque, colli iui." Potuit Dcum de sublimi coelorum in lerram trahere amoris et caritatis suae vinculis collisalum: Coronae capitis lui sicul purpura regis iuncla cana- libus: "* hebr. sicul purpura, rex ligatus in canalibus; canales autem dicit crispantes el undantes crines, quibus veluti funibus ligantur el trahuntur amantes.

Magna vis est el polentia pulerae mulieris in virum, qui eius amore caplus esl, eamque vehementer deperit; insanire eum facil, amantem amentem reddil vel solis oculorum nulibus. Sed Virgo cum Deo ipso hoc poluit, unde ail: Averle oculos meos a me, quia ipsi me avolare fecerunt; * hebr. praevaluerunt mihi, vel potenter, superbe dominati sunt mei, vicerunt me. Haec Deum quodam modo insanire fecit, ul, relicta maiestale sua, formam servi induercl, ?* el ludaeorum scandalum ac genUum stultitia fieret; ”™" potuit Deum ex leone agnum facere mitissimum, Deum hominibus humanissimum reddere, imo hominem facere, natura humana induere, similem 88) Cf.

Jer 31, 22. 89) Is Il, 1-3. $0) Nm 21, 17. Vulg. habet: Consurget virga de Israel. 91) Cf. Nm 17, 8-9. Ola) Cf. Ex ep. 7 sqq. 92) Ps 109, 2. 93) Ct 4759: 93a) Cl 7, 5. 94) Ibid. 6, 4. OSEE Phil 2, 7. 96) Cf. 1 Cor 1, 23.

n SERMO QUINTUS 199 nobis, amicum, familiarem, fratrem nostrum amantissimum efficere, nedum principem clementem, ul regina Esther Assucrum regem ludaeis reddideral summumgue fautorem, qui prius unius hominis causa morlis sententia omnes damnaverat.?* O mirabilem potentiam! Dicam tandem quod poluit Maria de Deo facere quod Deus ipse non poterat de seipso. Non poterat Deus seipsum in natura sua reddere finitum, impotentem, passibilem, morlalem; potuit Virgo in nalura nostra. Non poterat Deus Filium gignere sibi consubstantia- Jem el coaequalem in sua nalura infirmum, corporalem, passioni cl morti obnoxium; potuit Virgo verum Filium Dei, verum Deum, similem nobis generarc. Nunquam reperta est mulier, licet pulcher- rima, gratiosissima, venuslissima, quae lanlum potuerit in virum sui cupidissimum cl amantissimum, quantum Virgo sua gralia el pulcritudine apud Dcum valuit: Invenisti gratiam apud Deum... gratia plena. Hoc est quod ait Gabriel, haec una coniungens: Ave. gratiosa, Dominus lecum... et: Invenisli graliam apud Deum: ia quod Spirilus Sanclus superveniel in le el virlus Altissimi obum- brabit tibi. ** Deus, inquil, tui amore captus est, adeo in oculis ipsius pulcra el gratiosa existis, adeo te amal, te diligit, ut in sponsam requirat. Talis est in oculis Dei Mariac gratia et pulcritudo. Nec minus mirabilis in oculis Angelorum; nam Angelus est, imo Angelorum princeps, qui Mariae hoc dicit. Talis in oculis Bea- torum; nihil enim sub Deo, sub Christo in quem desiderant. Angeli prospicere, ™® pulcvius aspectuque iucundius ct gratiosius Maria, quae statim post Deum ad Christi dexteram residet: Aslifil regina a dextris luis in veslilu deaurato, circumdata varietate, ™” idest, virlutum omnium et gratiarum ornamentis; Sicul (turris David... quae aedificala est cum propugnaculis, mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium, '?!

idest, omnibus virtutibus instructa atque mu- nila, ut decet arcem regis potentissimi unicam ct singularem in regni melropoli silam, ut erat in Ierusalem arx Sion a David fabri- cala, '"? nam eam designal mysterio. Ave, gralia plena, virtutibus omnibus perfeclissimis instructa: En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt ea forlissimis Israel, omnes tenentes gladios et ad bella doctissini.'" Hae sunt perfectissimae virtutes et doua Spiritus Sancti ad custodiam cordis contra daemonum tentamenta, quod ibi 97) Cf. Est 5, 1 sqq. 98) Le 1. 28. 3U. 35. sop Det IE 100) Vs 41, 10. 101) Ct 4, 4. 102) Cf. 2 Rg 5, 6 sqq. 103) Ct 3, 7-8.

Maria mira- bilis in oculis Angelorum.

T Mariae gratia pene infinita n magnitudine laudum et figuris in S. Scriptura, praesertim in Canticis.

Urnawenta gratiae in anima justificata.

200 IN SALUTATIONEM ANGELICAM dicitur: Propler timores noclurnos,'" nam sunt principes tenc- brarum. '??

VL Ave, gralia plena! Sponsa in Canticis tota laudatur, et quidem miris modis, capul, comae, '"* oculi, '^* nasus,"* genae, ^ labia, "* collum, "'' pectus, ''? uterus,’ femora, pedes, '* nihil sine eximia el singulari laude relinquitur, quia tola pulera el absque omni macula," * qualis fuit Absalomi pulcritudo.''® Ab externis tamen ornamentis et mundo, ut aiunt, muliebri minime laudatur, cum tamen etiam ab his Sponsa laudari soleat: Sicul sponsam orna- tam viro suo. In Canlicis aulem non laudatur Sponsa nisi tantum ab ornamento pedum: Quam pulcri sunl gressus tui in calceamentis, filia principis! "* Quidnam hoc est? In mundo muliebri minimum studium est in ornandis pedibus, tolum in ornando corpore, ma- ximum in capite; hic autem nonnisi pedum ornatus recensetur cl admirabilis: Quam pulcri sunt gressus lui tn calceamentlis! Sed si mirabilis adeo ornatus pedum, quid censendum de ornatu corporis totius, pectoris et capitis? Sunt pedes infima pars corporis. In homine est caro, vita, sensus, ratio, mens el spiritus, ubi Dei imago cl simi- litudo consistit; infimum aulem caro est, de lerra formata et in terram redditura. Sed si Deus lantopere carnem Virginis ornavit, quid existimandum de anima? Ornavit carnem summa nobililate ex Patriarchis, pontificibus el regibus; ornavil divina pulcritudine et venustate aspectus; ornavit integritale virginali ct fecunditate divina. Unigeniti Filii Dei ma