Mariale (Opera Omnia vol. I)
SERMO PRIMUS Sabbato Cinerum DE ADMIRABILITATE VIRGINIS DEIPARAE EX VERBIS VISIONIS:
Signum magnum apparuit Signum magnum apparuit in coelo; mulier amicta sole, et luna sub pedibus eius, etc. 1 I. Cum Ioannes Apostolus et Evangelista, dilectus Christi disci- Christus : AM Tenia Ai m Be oth PAN : multis pulus et Sanctissimae Virginis Deiparae post Christi crucem singu- appa ARI DAR laris filius, in Palmos insula relegatus pro Christi fide multa pate- Joannem consolatur.
relur, ibidem ctiam multis a Deo consolatus fuit coelestibus ac divinis revelalionibus. Nam, ul ille ait: Sicut abundant passiones Christi in nobis, ila et per Christum abundat consolatio nostra; ? nam: Secundum numerum dolorum meorum in corde meo, conso- lationes luae laetificaverunt animam meam. ?* Singulari studio Ioannes qui supra pectus Domini in coena re- cubuit,? et Mariae oplimam parlem elegerat quae non auferetur ab eo, * intentus fuit semper, post Christi Domini ascensionem in coe- Ioannes CECI] . . 4 $ 4 . ] : semper can- lum, divinis contemplationibus, sed tempore tribulationis multo im- emplationibus pensius divinis rebus operam dabal; hic enim sanctorum mos fuit. dil Quare cum loanncs tunc temporis «ardenliori flamma succensus tempore raperelur in Deum, el seraphicis quibusdam ardoribus sursum age- iM retur, coepit eliam divinae contemplationis dulcedine abundantius solilo multoque copiosius superfundi, coelestiumque immissionum cumulatius dona sentire ». ?
1) Apoc 12, 1. 2) 2. Cor L'o: 2a) Ps 93. 19. Vulg. habet: Multitudinem, loc.: Numerum. 3 Ceo; 20. 4) Le 10, 42. 5) Ex §. Bonaventura, Leg. 1, S. Franc. cp. 13. SERMO PRIMUS 7 coelum, Maria quoque ad coelestia regna assumpta a Christo fuit, ul regina assisteret a dexlris Summi Imperatoris in vestito deaurato circumdata varielate. * Nam, quintodecimo fere anno post Christum, Virgo Deipara in coclum assumpta fuil. Ioannes autem usque ad Traiani tempora vixil. Et cum a Domitiano, « horrendae crudelitatis monstro », '* in Patmos insula relegalus fuit, jam Virgo Sanctissima in paradisum translata, ipsum superstitem in hac lacrimarum valle ad ecclesiae utilitatem, ita Chrislo disponente, religueral.
Sciens loannes Virginem in coclum assumptam cl supra omnes angelicos ordines ad Christi dexleram exaltatam, non poterat non gauderc el exultare spiritu. Sed talis tanlaeque Virginis conversa- tione dulcique solatio el divina consolatione privatus, non poterat non tristari et non suam dolere sorlem. Perspectum id eral Virgini ct optime nolum. An putamus oblilam ipsam fuisse Ioannis? Quo- modo oblivisci eius poluil, quem, Chrisli loco, maternis fuit visceribus tenere prosecuta? Oblitus fuil pincerna Pharaonis innocentis Ioseph in carcere, ' ut ingratus. Maria sic oblivisci minime potuit. Quare iuval credere quod saepe Virgo Sanctissima Ioannem de sublimi coclorum invisercl, eumque consolaretur tanquam mater carissima unicum et dilectissimum filium simulque amantissimum.
IH. Singularem autem quamdam apparitionem Virginis monu- mentis aeternis consignare voluisse visus est mihi Ioannes, dum ail: Signum magnum apparuit in coelo: mulier amicta sole, el luna sub pedibus eius, el in capite eius corona stellarum duodecim. De Virginc Deipara hic loquitur Ioannes, ut Epipha- nius," Bernardus.'* Rupertus,"? aliique Patres sensere.
Hoc ipsum loannes insinuassc, imo luce clarius visus est de- monstrasse, dum ait quod: Peperit Filium qui raptus est ad Deum el ad thronum eius, qui reclurus est gentes in virga ferrea. ^" Quibus verbis Christum procul dubio describit, Regem regum ct Dominum dominantium, *' Unigenitum Dei et Virginis Dciparae Filium. Appa- ruit ergo Ioanni Virgo Deipara, Mater Christi, Dei Sponsa, coelorum Regina, Domina Angelorum, coelesti gloria amicla, divinisque splen- 11) Ps 44, 10. t3) "Lertul.-:Upot- cp. 5 (P. L. 1. 293). 16) Cf. Gn 10, 23. 17) Cf. Contra Haer. 78. (P.G. 42, 1043), ct Orat. De Laudibus Deip. Apocrypha. (P. G. 43, 194). 18) Cf. Sermo in Dom. inf. Oct. Assumpt. circa princip. (P. L. 183, 1007). 19) Cf. In Apoc. p. 12 (P. L. 169, 441). 20) Apc 12, 3. 21) Ibid. 19, 16.
Post Assumptionem Mariae Ioannes exultat et dolet.
Singulari apparitione Maria in Patmos loannem consolatur.
Quid hac apparitione significetur. Pauca in Scriptura dicuntur de B. V. Quare Moyses sileat de Angelorum natura et de paradisi gloria. Quare Spir. S. sileat de Virgine. Silentio honorantur Deus et Marta, 8 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE doribus irradiata, mirabili cum maiestate: Signum magn ruil in coelo. l Coelesti autem hac apparitione ostendere voluit Domin qualem quantumque thesaurum ipsius fidei commendav in qua videntur repositi omnes thesauri divitiarum et glo: coeli. Ostendere voluit per Ioannem Catholicae universal omnibus Christi fidelibus, qualis et quanta sit magnitudo Virginis Beatissimae in paradiso coram Angelis et Electis putaremus spretam ipsam fuisse a Deo, co quod Spiritus sacro quodam silentio eam in Divinis Litteris honoravit. IV. Mire enim sobria et parca est Divina Scriptura in sicut in Angelorum natura et gloria supramundani par bus in sua cosmogonia Movses nec sermonem instituit, quidem ipsorum creationem attigit; cum de visibili mundi c de terrestri paradiso, de hominis formatione, Divino Spirit multa protulerit, multaque Dei et hominum opera, histori sobrictate et veritate, monumentis aeternis consignarit. tempsit Moyses Angelorum et coelestis Ierusalem, cuius cc artifex Deus est, conditionem? Quare ergo praetermisit? dens abstinuit, quoniam quae dicenda erant, supra modum h mentis et rationis captum nostrique ingenii vires excede] Sic de Virgine Deipara, inquit Epiphanius haeres. 78: «Siluit Scriptura propler miraculi excellenti in stuporem perduceret hominum mentem ». ??* Hanc ob ca dicit Divina Scriptura de parentibus Virginis, de conce ut agit in Ioanne; nihil de aetale, vita, moribus, inst morte ipsius quidquam loquitur. Sed ex insperato eam instar magni illius sacerdotis Dei Melchisedech, regis Sal quo Paulus ait quod fuil sine patre, sine matre, sine g neque tnilium dierum habens neque finem?" eo quod de reperiatur in Sacra Pagina litteris exaratum. Sic di cum maiestate introductum fuit sacerdotium, tanquam c et divinum, non humanum aut de terra exortum.
Et sicut de Deo ait Regius Vates quod silentio Te decet hymnus Deus in Sion; ™ hebr.: Tibi silentium, l in Sion; quia non possumus quidquam de Deo digne loqui, 22) N, 11 (P. G. 42, 1043]. 23) Gn 14, 18. 23u) Hebr 7, 1-3. SERMO PRIMUS 9 silentio mirari praestat divina, quam frigide et insulse fari; sic Spi- ritus Sanctus, cuius afflatu loculi sunt sancli Dei homines,?* sacro hoc silentio honorare voluit Deiparam, et hoc tantum proferre quod digna fuit quae Dco desponsaretur, Deique Unigenitum Filium con- ciperet pareretque.
Sic divina quadam cum maiestate introducla in orbem est Virgo Sanctissima: Missus est Angelus Gabriel a Deo... ad Virginem.... el ingressus ad Virginem Angelus dixit ei: Ave, gratia plena, Dominus tecum.?*" Sic utique: Signum magnum apparuit in coelo; apparuit ex insperato, coelitus divinitusque apparuit, Dei manu et arte for- mata. Sicul prima illa viventium mater Eva primo homini de terra, Adamo, efformata simillima fuit;?^' ila Maria secundo homini de coelo, Christo, coelestis utique mulier. Hinc ait quod signum ma- gnum apparuit in coelo.
V. Hac coelesti visione voluit Deus orthodoxae?" Ecclesiae ulcumque divina Mariae magnalia demonstrare ac reserare fidelibus quae latebant in Virgine, ut sciant omnes qualis et quanta sit gloria Virginis ex iis quae de ca scripta sunt.
Duo sunt, ut summatim dicam, quae de Virgine divinitus nobis sunt tradita: quod Sponsa Dei extiterit el Mater Christi; sicut de Eva quod fuerit coniux Adami ct hominum genitrix. Sic utique in hac visione duo haec humanis praesentata sunt mentibus: quod Sponsa sit Dci, Regina cocli, Sponsa Summi Regis, et quod Christum Unigenitum Filium Dei verumque Deum conceperil pepereritque. Sed duo haec qualis quantaque gloria comitatur! Amictus ostendit, thronus et corona: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus eius, et in capite eius corona stellarum duodecim. O mirabilem visionem! Saepe legimus apparuisse Deum ipsum sanclis et Deo dignis Patriarchis et Prophetis ad manifestandam illis gloriam suam, sed nunquam in lali tantaque gloria el maiestatc.
Apparuit Abrahamo in coelo in medio siderum. ** Apparuit Iacob in summitate scalae coelestis, ministranlibus Angelis. *" Apparuit Moysi in rubo ardenti. *° Apparuit Isaiae super solium excelsum et elevatum, cantantibus Seraphim divinum trisagium.?' Apparuit Ieremiae cum virga vigi- 25) 2 Petr 1, 21. 26) Lc 1, 26-28. 27) Gn 2, 7. 27a) Ms: Orthodox. 28) Cf. Gn 15, 5. 29) Cf. Gn 28, 12-13. 30) Cf. Ex 3, 2. 31) Cf. Is 6, 1-3. Divina Mariac magnalia in hac visione demonstrare voluit Deus.
Apparitiones Dei, SERMO PRIMUS 11 Et hoc primum est Deiparae Virginis encomium, quod ipsa magnum miraculum mundo extitit. Divus Ignatius, Epistola prima ad Ioannem, Deiparam appellat «coeleste prodigium et sa- cralissimum spectaculum >.” Beatus Ephraem Syrus, libro De Laudibus Virginis, ipsam dicil « praestantissimum orbis terrae miraculum el Sanctorum coronam »."* Ioannes Chrysosto- mus, in sermone De Natlivilate, Virginem inquit revera magnum fuisse miraculum." Epiphanius similiter, in suo quodam sermone, ail: «Stupendum est miraculum in coelis, mulier amicta sole. Stupendum est miraculum in coelis, mulier gestans lucem in ulnis. Stupendum est miraculum in coelis, alter thronus cherubicus. Stupendum miraculum, thalamus Virginis habens Filium Dei ».** Mirabilis fuil scala visa Iacob in somnis, unde ait: Vere Dominus est in loco isto... Pavensque: Quam terribilis est... locus iste! Non est hic aliud nisi domus Dei el porta coeli; ** sed Virginem desi- gnabat veram domum Dei. Mirabilis rubus Moysis ardens: Ibo et videbo visionem hanc magnam, quare non comburatur rubus; * sed Virginem praemonsirabat, « habentem gaudia matris cum virgini- latis honore ». Mirabilis virga Aaron, quae miraculo floruit fron- duitque et fructus edidit; * sed Virginis huius typus fuit: Egredietur virga de radice lesse. ? Exsurget virga ex Israel."* Mirabilis arca testamenti quae lot miracula operata fuit; * sed quid nisi Virginis hieroglyphicum extitit? Mirabile lemplum Domini, de quo ait: Sanc- lum est templum luum, mirabile in aequitate; * sed Maria verum Dei lemplum, in qua omnis plenitudo Divinilalis inhabitavit.
** Mi- rabilis domus Salomonis quae reginam Sabam in stuporem de- duxit; "* sed haec vera domus veri Salomonis Christi, regis pacifici, extitit: Ecce plus quam Salomon hic. O magnum miraculum!
Quem coelum el coeli coelorum capere non poterant, suo gremio contulit! °° Novum faciet Dominus super terram, femina circumdabit virum." Dominus dabil ipse vobis signum: Ecce Virgo concipiel et pariel filium, " Emmanuelem, Deum hominem, perfectum Deum, perfectum hominem. Quis audivit unquam tale? et quis vidit huic simile? *'* 45) P. G. 5, 944. Apocrypha. 46) Potius Serm. t. 1, pag. 569. 47) Cf. In Nativ. Christi, circa principium (P. G. 56, 388). Ad sensum. 48) De Laud. Virginis, circa medium (P. G. 43, 493). 49) Gn 28. 12-17. 50) Ex 3, 3. $1) C. Sedulius. Carm. Pasch. vr. 65. (P. L. 19, 203). 52) Nm 17, 8. 53) Is 11, 1. 53a) Nm 24, 17. Vulg. habet: Consurget ct de. 54) Cf. 1 hg 5, 8-10 et 6, 19-21. 55) Ps 64, 5-6. 56) Cf. Col 2, 9. 57) Cf. 3 Rg 10, 4-7. 58) Mt 12, 42. 59) Cf. Offic. Parvum B. V. 1 Resp. in Noct. 60) Jer 31, 22, Vulg. habet: Creavit, loc.: Faciet. 61) Is 7, 14. Gla) Is GG, 8.
Sancti Patres vocant Mariam magnum miraculun:.
Mirabiles figurae V. T.
respiciebant Mariam ipsis mirabiliorem.
SERMO PRIMUS 13 VII. Miraculum dicimus supernaturale divinumque opus exce- dens naturae vires, quod nonnisi divina manus operari potest; nam: Non eril impossibile apud Deum omne verbum.™ Sed quae vis unquam naturae elementorum, aut coelorum, imo hominum, aut Angelorum efficere potuisset, ul mulier humili loco nata, virtute et merito super omnes crcaturas exaltata, Angelos etiam vinceret pu- ritate, Seraphim caritate, Deo copularetur, Deumque ipsum utero conciperet, el mundo pareret, virgo incorrupta, simul mater et virgo! Omne opus novum, insolitum, rarum quod intuentes rapit in magnam admirationem cL stuporem, miraculum dicere solemus.
Sed Maria quam novum, quam rarum, quam insolitum opus omni- potentiae Dei! Quia fecil mihi magna qui polens esl, et sanctum nomen eius.'* Moyses descendens de monte, splendenti facie, veluti miraculum fuit Hebraeis.
^ Quale miraculum esset nobis Maria, si una cum Ioanne videre cam liceret in coelesti gloria!
Sed fuit etiam miraculum virlulis et sanctitatis plane superhu- manae, superangelicae, vere divinae, Maria in mundo. Excellentis- simum quemque in quavis arle el professione, cuius actiones et opera magnopere solent mirari homines, mirabilem dicimus, mira- culum in natura. Maria aulem excellentissima fuit in arte et pro- fessione virtulis et sanclilatis. Nam per lemplum virtutis ingressa est templum honoris et gloriae apud Deum et Angelos sanctos in coe- lo. Hinc Archangelus Gabriel, summus Angelorum princeps, virtutem Mariae admirans, magna cum reverentia eam salutavit, dicens: Ave, gralia plena, Dominus tecum. ^* Quid est quod gratia plenam dixit, nisi quia Angelis multo pleniorem conspexit? O miraculum sanctitatis! In omnibus quidem miraculum magnum Maria fuit, quia mi- raculo concepta ex parentibus slerilibus senibusque, sicut Isaac, '* sicut Ioannes, * praenunciata etiam per Angelum ipsius conceptione sicut et illorum, ?' necnon et Samsonis; miraculo nata fuit, sicut nativitatem Ioannis mulli supra quam dici possit mirati fuerunt; ** miraculum in corporc: Pulcherrima mulierum; ** miraculum in ani- ma: sanctissima animarum; " miraculum in vita, superhumana, su- 73) Lc 1, 37. 76) Lc 1, 49. 77) Cf. Ex 34, 30-35. 78) Le 1, 28. ua Cf. Gn 21, 2. 80) Cf. Le 1, 36. 81) Cf. Gn 17, 16 ct 18, 10 Le 1, 13. 82) Cf. Ide 13, 3. 83) Cf. Le 1, 57-67. 84) Ct 1, 7 ct alibi. 85) CA Ee Ti 28; Benedicta tu in mulieribus. Ex aliis locis parallelis.
Quid sit miraculum.
In omnibus miraculum, Maria, pracsertim sanctitate.
Maria excellentissima in professione virtutis.
Maria miraculum conceptione, nativitate, corpore, anima, in vita, in morte, post mortem.
SERMO PRIMUS 15 Hine autem sole amicla visa est, ut sciamus, quod sicut sol, unus cum sit, omnes lamen ct singulos homines illuminat fovetque suo calore ac si pro singulis hominibus a Deo conditus fuisset, non enim esl qui se abscondal a calore eius; * sic Virgo Deipara omnium et singulorum mater esl, ila communis omnibus ut singulis mater sit propria.
Et sicut sol ab omnibus et singulis hominibus totus videtur, ita ut quilibel hominum oculis percipial integram solis imaginem; ita fidelium quisquis, si vcre ex animo Virgini sc totum devoveat, integra poteril eius carilate frui ac si unicus esset filius. Hanc enim ob causam singulariter ci Christus locutus est dicens: Mulier, ecce filius tuus.
IX. Signum magnum, augustum miraculum existimatur a multis Lazari suscitalionem extitisse, coronam miraculorum Christi, et propterea Christus dixerit: /nfirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ul glorificelur Filius Dei per eam.** Ipse autem Sal- vator suam resurrectionem visus fuit signum el miraculum omnium maximum fecissc, cum Iudaeis, signa petentibus, ait: Signum non dabilur ei nisi signum Ionae prophelae.** Signum ulique de coelo magnum et omnino mirabile, ut illi pelebanl; nam resurrexil in ea maiestate et gloria, in qua transfiguratus apparuit, cum resplenduil facies eius sicul sol.* Sed si magnum miraculum Christus post mortem in gloria, ccce Maria post mortem gloriosissima, amicta sole et luna sub pedibus eius, el in capite eius corona multarum stellarum. Signum magnum! Mirabile valde esl ornamentum coeli; unde Regius Vates: Quoniam videbo coelos luos opera digitorum tuorum, lunam et stellas quae lu [undasti.** Videbo, idest, contem- plabor, mirabor. Et Sapiens ait de sole: Vas admirabile, opus Exwcelsi.*? Sed nunquam videtur lotum simul. Nam in die quidem sol videtur, non autem stellae; in nocte autem stellae quidem appa- rent, sed sol sub occasu lalet; et luna, cum sub sole est illique co- niuncta, omnino nos lalet, minime conspicua est. Hic aulem ct sol videtur et simul luna sub eo splendida cernitur, simulque fulgidis- simae stellae micanl in coelo. Omne ulique coeli ornamentum Deus, creator omnium, in Maria posuit.
Quam ergo mirabilis est!
94) Ps 18, 7. 93) Io 11, 4. 26) Mt 12; 99: 97) Mt 17, 2. 98) Ps 8, 4. 99) Eccli 43, 2.
Maria omnium et singulorum mater.
Maria miraculum post mortem, Onine coeli ornamentum in Maria.
SERMO SECUNDUS Sabbato Dominicae Primae Quadragesimae DE NOBILITATE VIRGINIS DEIPARAE EX VERBIS VISIONIS: Apparuit in coelo Signum magnum apparuit in coelo: mulier amicta sole, et luna sub pedibus eius. | I. Plena quidem esl, fratres, universa Scriptura sacrosanctis virgo Deipara theophaniis, divinis apparitionibus, nam: Ego, inquit, sum Deus qui pubs apparui Abraham, Isaac et Iacob, in Deo omnipotente, dixit idem ut inst Deus Moysi apparens.* Et in Numeris 12: Si quis fueril... propheta... sima nobilitas g Bi , noB ant n 6 — demonstretur. in visione apparebo ei.? Sed nulla mihi visa est illustrior divina hac apparitione Virginis ad Ioannem. Hacc enim illustrissima supra modum esl, splendidissima, luminosissima, gloriosissima est: Mulier amicta sole, el luna sub pedibus eius. Quis dubitet hic mulla latere divina mysteria? Visum fuit ali- quando patriarchae Ioseph, dileclissimo filio sanctissimi Iacob, visum, inquam, fuit in somnis adorari se a sole et luna et stellis. * Quae quidem visio portendebat ac praemonstrabat fore ut esset Ioseph magnus princeps, toto orbe clarissimus el illustrissimus, ut exitus ipse comprobavit, et luce clarius ostendil.* Haec igitur in Virgine ostendunt ipsam tolius universi serenissimam altissimamque Regi- nam, sicut ipsa de seipsa, Divino Spiritu afflata, praedixit et vati- cinata fuit: Ecce... beatam me dicent omnes generationes, quia fecit mihi magna qui potens est. ** 1) Apoc 12, 1. 2) Ex 6, 2-3. 3) Num 12, 6. 4) Cf. Gn 37, 9. 5) Cf. Gn 41, 40-44. 5a) Lc 1, 48-49. nw Marla enc- lestis muller. 18 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE Sic Regina coeli ostenditur Maria: Astitil regina a in vestitu deaurato, crewmdaia varietate. * Bone Deus, q variclaie, quam miro ornatu! Ornari solenl reginae a gemmisque pretiosis; Maria autem non auro, non arg mis, sed sole, luna et stellis, coelesti auro, coelesti argento, c gemmis. Nam sol aurum coeli est, luna argentum, stell: lapilli, fulgentes gemmae. Sic templum Salomonis totun simo splendebat. * Sic arca testamenti tota erat intus e in medio Cherubim posila, el aurea corona redimita, * dam coelesiem hane Reginam.
Non semel autem tantummodo legimus Virginem hisce luminibus ornatam. Nam de ca quoque. Salome Quae est ista quae progredilur quasi aurora consurgens? malulina, omnium pulcherrima el splendidissima: Pulera ut luna. elecla ul sol.” El Deus de Christi throno, idest, de V thronus es! Salomonis, mirabili opere ex ebore auroque te Thronus, inquil, eius, sicul sol in conspectu meo, el sicul lun in aelernum, el teslis in coelo fidelis," idest, stella aur solis orlum praedicit et fidelissime leslalur. Ut osten quod mulier isia mirabilis non erat terrena, sicut pri Adam primaque mulier ex co formala, '™ sed lola coel secundus homo Christus, * imo coelum ipsum, sedes el thr slellae ornamenta sunt coeli? E Perspieuum aulem omnibus est, lucem essc ingenuae n symbolum. Hinc enim ignobiles homines obscuri appel degere in tenebris dicunlur. E contra vero nobiles, clari e i nobiliores, praeclari et pracillustres sive perillustres: autem, viri clarissimi, pracclarissimi, longe clarissimi et ill dicuntur. Hine Deus lerram, elementum omnium intimum | simum, obscuram condidit et tenebricosam. ^ Ignem vero, simum elementum, cuius nalura coelum constare existimas quitas, luce splendida decoravil. Hinc llebraeis homo igno adam dicitur, ab humo ignobili; vir autem nobilis, ben ise, - suapte natura splendido lucidoque.
Cum igitur lux symbolum sit nobilitatis ingenuae, unde 6) Ps 44, 10. 7) Cf. 3 Rg 6, 2u sqq. 8) Cf. Ex 25, 11-22 10) Ps 88, 38. 11) Cf. Gn 2, 7. 21. 12) Cf. 1 Cor 15, 47 13) Cf. LI . =~ a SERMO SECUNDUS 19 reges el summi principes serenissimi appellantur a claro serenoque coelo, quid est quod Virgo Sanctissima, tali tantaque luce circumfusa coelo conspicitur, nisi quod ipsius altissima divinissimaque nobilitas ilustrissimo hoc tanlae lucis hieroglyphico declaratur? Bone Deus! Quis hominum aut eliam Angelorum verbis assequi pro dignitate poterit divinam gloriosae Virginis nobilitatem? Signum magnum apparuil in coelo, mulier amicta sole.
II. Quodnam coelum istud est, in quo divina haec mulier tam clara, tam fulgida, tam gloriosa conspecla est?
Coelum aliquando altissimam divini Numinis naluram designat, unde Lucifer: Ascen- dam in coelum, similis ero Allissimo.'* Aliquando hunc mundum. Sic enim Deus posuit luminaria in firmamenlo coeli, ad illumi- nandum hunc mundum.'* Aliquando Ecclesiam. Sic enim coelum novum '° legimus, novam, post veterem synagogam, Ecclesiam. Tan- dem aliquando paradisum gloriae magni Dei, unde Christus Do- minus, assumplus... in coelum, sedet a dextris Dei. ' Apparuit autem Virgo Deipara in coelo Divinitatis, in archetypo universorum exem- plari per mysterium aeternae pracdestinationis et electionis ante tempora saecularia; in coelo mundi huius, quando lucis huius usuram accepit, mundo exorla ex stirpe ct progenie David; " in coelo Ec- clesiae per fidem et gratiam divinitus ei infusam, Angelorum more sanclificala, Deique templum constituta; tandem in coelo paradisi post vitae huius incolatum in coelestem Ierusalem pcr Christum assumpta, et ad aethereum thalamum translata, in aeternum est gloria el honore coronala ac super omnia Dei opera constituta. III. Sed quam nobilis apparuit Maria in coelo divinae Mentis! Signum magnum apparuil in coelo, mulier amicta sole, quo nihil lucidius, nihil vcl cogitari splendidius potest a mortalibus. Non solum enim ad graliam el gloriam cum sanctis Angelis et Electis Dei praedestinala clectaque fuit et ad primum supremumque gra- dum tum gratiae tum gloriae post Christum, sed ad maternitatem Dei, ut vere esset Theotocos, vera Genitrix et Mater naturalis Uni- geniti Filii Dei, veri et summi Dei. Qualis hic honor! Qualis dignitas! Qualis gloria! Quid excogitari potest dignius, sublimius, gloriosius? Sic apparuit in coelo illo altissimo mulier amicta sole, et in utero 14) Is 14, 13-14. Vulg. habet: In coelum conscendam. 15) Cf. Gn 1, 14-15. 10) Cf. Apc 21, 1. 16a) Mc 16, 19. eA) Tee Vite Bh Pr, Virgo Deipara nobilissima quadruplici nobilltate.
Virgo Delpara nobilissima in coclo divinae Mentis, prae- destinatione.
Maria pracde- habens Unigenitum Filium Dei; praedestinala Mater Ch stinata Mater Del.
Virgo Deipara nobilissima in coelo mundi . huius prosu- pla, corporis pulcritudine et animi nobilitate. Marla cor- pore nobilis. 20 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE destinata una cum Christo primogenito omnis creaturae, at creaturam. ^ Nam Christus praedestinatus fuit Filius Ma que Maria Mater Christi. Haec lux solaris est dignitas ad quam electa fuit. Lumen luna splendidius locusque luna. excellentia gratiae, et corona stellarum honor singularis | Nam ad tria haec praedestinata fuit. O vere nobilissimam - stinationem, cleclionem supra modum mirabilem, sup gloriosam! IV. In coelo etiam mundi huius apparuit splend litatis luce conspicua, clarissimis ac nobilissimis orta na al stirpe ct prosapia serenissimi regis David. '* Est autem n quidem naturae, qua aurum argento nobilius est, coelu sol astris, homo animalibus, Angeli hominibus, Deus . est ex anliqualis divitiis, vel ex illustri claraque prog eorum qui ex regibus el principibus clarisque heroibus nusque ducunt. Est adhuc nobilitas ex gratia et favore vel pr summorum principum. Sic enim Pharao Iosephum nob Nabuchodonosor Danielem, ?' Assuerus Esther?* et Mardo sic Deus ipse Abrahamum, ** Movsem, ^ Davidem ** insi; tate donavit. Tandem est nobililas virtulibus acquisita. H litteris, alii armis, alii optimis moribus et vilae sanctitate h virtutibus clarissimam nobilitatem sunt consecuti. Hac thodo et via virtutum, inquam, Patriarchae, Prophelae, apostolici viri, Christi veri sectatores et imitatores, adepli sunt magni nominis celebritatem. RU aulem moii bisge omnibus mundo Am mea el os ex ossibus meis; haec vocabilur virago, quia de est, ** ex nobilissima formata materia. Nobilissimo etiam in paradiso, nobilissima arte, a nobilissimo artifice Deo, architecto et conditore. Et propterea existimo hic Deipa 18) Cf. Col 1, 15, 17. 22) Cf. Est 2, 17. 20) Cf. 1 Ag 16, 12-13. - 19) Cf. Le 1, 27. 231 Cf. Es! 6, 10. 27) Cf. Gn 2, 7. 21) Cf. D 20) Gn 41, 40 sqq. 24) Cf. Gn 12, 1-3. 28) Cf, Gn 2, 72-23. SERMO SECUNDUS 21 Jalam esse mulicrem, ut alluderetur ad illam primam mulierem et ad oraculum illud: /nimicitias ponam inler le el mulierem...
ipsa conlerel capul luum. ™ Nam contra coelestem hanc mulierem vidil Ioannes stantem antiquum serpentem infernalemque draconem pa- ralum ad devorandum Filium eius.^" Nobilissima cliam sanguine et genere, orta ex benediclo Abrahae semine, ex nobilissima tribu Iuda, simulque ex tribu levitica el sacerdotali, ex filiabus Aaron summi sacerdolis ex materna linea; ex paterna vero, «clara ex stirpe David »,?^' regis optimi, potentissimi, simul et pientissimi, summa erga Deum religione ct pietate praediti. Omni ergo ex parte, nobilissima gencre fuil Virgo Beata.
Quid aulem censendum est de nalurali animi el spirilus nobi- litate? Si Deus suapte natura spirilus cum sit, carne ct sanguine nobilissimam eam esse voluit, quanto magis mente et spiritu in anima, quae divina imagine cl similitudine insignita naturaliter est? Fuil igitur Virgo nobilissima anima ct animo, nobilissimo corpore, nobilissima etiam complexione donata alque dotata; complexione, quam dicunt nalurales, ad pondus, quae complexionum omnium nobilissima oplimaque censetur, ex qua venustissima ac elegantis- sima pulcherrimaque corporis forma figuraque consurgit. Hine Virgo in Canticis pulcherrima mulierum ^? appellalur: pulcherrima utique et corpore cl spiritu.
Nobilissima adhuc naturalibus virtutibus, clegantissimis moribus, studio ingenioque, iudicio, prudentia, induslria, animi fortitudine oplime instructa, per omnem modum erat, qualem sapienlissimus Salomon fortem mulierem vel fortis mulieris ideam in Prover- biis describit. Sic Maria vera erat perfeclaque ac plane divina vir- lutum omnium idea formaque exemplaris. Tandem Summi Regis Altissimique Imperatoris Dei gralia supra quam dici vel cogitari possil nobilitala. Quid Ruth commemorem aut Bethsabee, matrem Salomonis, aul reginam Esther? Nobililatae quidem illae fuerunt nobilium virorum coniugio, haec autem non humano sed divino, quoniam invenit graliam apud Dcum; * ita ut, divino copulata co- niugio, Unigenitum Filium Dei divina virtule conciperet, ipsiusque vera et naturalis Mater effecta, illibata virginitate, magno miraculo Deum hominemque in lucem ederet.
29) Cf. Gn 3, 15. 30) Cf. Ape 12. 4. 31) Brev. Hom. Offic. in Nativit. B. M. V. 1 Antiph. ad Laudes. ga) CU 3, 17. 33) Cf. Prv 31, t0 sqq. 34) Cf. Le 1, 30. Maria spiritu nobilis.
Maria naturnli- bus virtutibus nobilis.
Maria singulari Dei favore nohills.
EE 01 0 22 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE EU Pb V. In coelo item Ecclesiae fulgidissima divinae no coelo Eccle- circumfusa apparuit: Mulier amicla sole, el luna sub detentan Tria dicit, sicut et Angelus ad cam: Ave, gralia pl lecum, benedicta tu in mulieribus. Supra omnes m en luna sub pedibus eius. Dominus tecum: en a nam Deus sol est iustitiae, qui lucem habitat. inaccessibi Maria nobilis gratia plena, corona sanctitatis hominum et Angel auio munguan quoniam gratia peccatis viliisque opponitur, sicut lux tene peccatis. catagque non secus ac tenebras lux eliminat, forte triplex symbolum triplicem graliam contra triplex peccatur mortale, veniale designat.
Caput quis nescial designare principium? Maia astris capul coronatur, sicut alibi legimus: Fundamenta libus sanctis, sive in montibus sanctitatis." Et sicut de. mini ait Divina Scriptura, 3 Regum 7, habuisse fundam dibus pretiosis;** et fundamenta civitatis illius, quam de c dentem vidit Ioannes, ?? erant omni lapide pretioso orna sterium est caput habere stellis divinarum gratiarum et virtu natum. Quoniam vero in universa sanetissimae vitae line: semper plena fuit, nullamque penitus maculam peccati i traxit, lunae plenae et soli, in quo nulla est penitus macu tur. Hinc ait: Tota pulcra es, amica mea, el macula non es est autem vera ingenuaque nobilitas, nunquam servisse princeps mundi huius dicilur *' reclorque tenebrarum;
subiacuisse peccato, nam: Qui facil peccatum. servus Een Nec tantum ab omni prorsus peccali macula i nmu:
post Christum, Omni virtutis et gratiae pleniludine abundavit; ditior ^^ "2? et gratia, quam sol perpetuae lucis incxhausta peren Sicut autem sol splendidissimae lucis abundantia nob:
ceps omnium coelestium luminum, ila Maria princeps post Sanctorum Sanctarumque omnium, capul ornatum sempi stellis coelestium meditationum, maxime vcro myster um Lunam totius mundanae gloriae et felicitatis ex alto - conl alque calcavit ex perfecta in Deum caritate; mundana | slercora atque quisquilias arbitrata propter Christum, Deum.
* Tanti enim faciebat Deum, ut illius comparation be 35) Lc 1, 28. 36) 1 Tim 6, 16. Vulg. habei: Inhabitat. 37) Ps 80, 1. sanctitatis ex heb. 38) Cf. Vr 9-13. 39) Cf. Ape 21, 2. 1 41) Cf. Io 12, 31. 42) Cf. Eph 6, 12. 43) Jo 8, 34.
SERMO SECUNDUS 23 el mundana omnia flocci ac nihili penderet. Sole autem semper amicta fuit perfectissimae virlulis, perfectissimac gratiae, perfectis- simae ac divinissimae sanctitatis.
VI. Tandem in coelo gloriae, in empyreo, in paradiso nobilissima ac gloriosissima supra omnem humanam existimalionem apparuit, gloria et honore coronata, princeps Sanctorum, Regina Angelorum, corona Beatorum omnium, coeli Domina, Imperatrix universi, publica solemnique pompa, in coclo vera Dei Sponsa et Christi Regis regum Genitrix el naturalis Maler declarata. Sicul enim rex Assuerus cum adamasset -Esther supra omnes mulieres ob ipsius indicibilem gra- tiam et pulcritudinem, posuil diadema rcgni super capul cius, eamque reginam coronavit, veramque sponsam suam declaravit; * ita Deus summus, Rer regum el Dominus dominantium ** cum Maria egit in paradiso, sic eam gloriosissimam Reginam ostendit ac declaravit. Hoc igitur est: Signum magnum «apparuit in coelo, mulier amicta sole et luna sub pedibus eius, et in capile eius corona stellarum duodecim.
Corona, insigne regum el reginarum est. In coelo autem coro- nata conspicilur, ul Regina coeli cognoscatur. Et quoniam in perpe- {uum coronata est, et in acterna saecula cum Deo et Christo regna- tura est sine fine, proplerea ipsius corona ex incorruplibilibus stellis aelernisque luminibus coeli compacta el coagmentata divinitus est. O nobilissimam coeli Reginam. o stuporem, o prodigium, o miracu- lum! Talis el tanta regina est Virgo Deipara, et regnum et imperium ipsius nil minus sit regno Dci, imperio Christi. Ut sicul Christus, gloria et honore in coelo coronatus. constitutus est super omnia opera Dei, omniaque subiecla sunt pedibus cius,‘ ila prorsus el Maria, assisiens et regnas ad Christi dexleram supra solium excel- sum el elevatum: excelsum super homincs, elevatum supra Angelos; simile throno Divinae gloriae.
Sie igitur mirabili hoc hieroglyphico el lalis ac tantae lucis symbolo, ostenditur Mariae summa altissi- maque nobilitas plane superhumana, superangelica, divina. VII. Nec mirum, fratres; nam cum Deus suaple natura nobilis- simus sit, cuius solius est omnis honor, ul Paulus ait: Regi saeculorum immortali et invisibili, soli Deo honor el gloria in sae- cula,“ nobilissimam voluit habere sponsam. Et cum Christus, Patri 45) Cf. Est 2, 17. 45a) 1 Tim 6, 15. Ape 17, 14. 46) Cf. Hebr 2, 6-8. 47) 1 Tim 1. 17. Virgo Deipara nobilissima in coélo paradisi, gloria. Maria nobilis quia a Deo in coelo regina coronata, Maec nobilitas exigitur in Vir- gine quia ipsa est Sponsa et Mater Dei. Deus nobilita- tis cupidus. Deus non ma- En! facit mundi nobilitatem, maximi vero nobilitalem virtutis. Maria nobilis Deo, sed mundo hahe- datur ignobilis sicut Christus el Sancti. 24 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE consubstantialis, coaternus el coaequalis, ingenua ni Deitate nihilo minor sit Patre, nobilissimam habere Amicus est nobilitatis nobilissimus Deus, eiusque Hinc nobilissimam coeli habitationem elegit, Angelos, bilissimos, servos ministrosque habere voluit: Millia strabant ei. In Lucae Evangelio nobilis homo Ch latur, cap. 19. ^ Pro sanctuario suo Deus nonnisi nob el pretiosa requisivit: aurum, argentum, purpuram, cinthum et pelles pretiosas.?" Arcam nonnisi ex lignis et auro oplimo fieri sibi mandavit. ** Templum ex pret ribus, lignis Libani et auro. ** Et de Chrislo, sub pers legimus quod ferculum fecil sibi... de lignis Libani: fecit argenteas, reclinatorium aureum, ascensum pur, designatur, quod Electorum Ecclesia nonnisi ex nob materia construenda eral. VIII. Sed non mundi nobilitatem magni facit D potius elegit ignobiles. Nam mundi nobilitas, basis fomentum superbiae quam odit Deus. Nobilitatem virtu maximi facit; haec enim vera est apud Deum nobilitas, est Deus.** Sic Beatissima Virgo, cum spiritu nobil mundo ob paupertatem habebatur ignobilis et Maria di uxor. * Veram autem ipsius nobilitatem, Deus, qui sp derator est et omnia virtute spiritus metitur, cunctis ptr huius principibus et reginis.
Christus ipse, Unigenitus.
mundo haberi ignobilis voluit et fabri filius vocari.5* } nanque nobilitatem ex alto contempsit ac nihili p autem nobilitatem quam maximi fecit. Sic omnes \ humillimi cum sint corde, Christo et Mariae similes, mu ignobiles, cum tamen apud Deum revera nobilissimi sin adoptati, fratres * et coheredes Christi ** constituti: Qu Pater, ul filii Dei nominemus et simus. Sic nunc filii Cum aulem apparueril, simile ei erimus, quoniam vid siculi esi." Non est conspicua oculis hominum nobilit:
48) Dn 7, 10. 49) Vr 12. 50) Cf. Ex 25, 1-9. 51) Cf.
52) Cf. 3 Rg 6, 1-37. 53) Ct 3, 9-10. 54) Io 4, 24.
56) Mt 13, 55. 57) Hebr 2, 11. 58) Rom 8, 17.
60) I Io 3, 1. 61) I Io 3, 2.
SERMO SECUNDUS 25 Dei; in coelo erit manifesta. Non fuit gloriosa Maria in terra in oculis hominum, nunc in coelo gloriosa, imo gloriosissima cst in oculis Angelorum: Apparuil in coelo, mulier amicta sole. O beatos qui vere fuerint spiritu nobiles, Mariae ct Christo similes et conformes! Nam electos suos praedeslinavil Dcus fieri conformes imagini Filii sui. * Ulinam, fratres, [sicul] natura alta petimus, ita verae nobili- latis veri simus appelitores cl aequi aestimatores! Vera enim nobi- litas in virtute consistit et liberlate a sordibus vitiorum et peccati ac satanae servilute.
IX. De topo albo dicunt naturales quod adeo puritatis et can- doris amator est naluralisque munditiei, ul mori potius velit quam pollui. Sic debet quisque nostrum, pro sua virili, * ab omni indi- gnitale abstinere. Talis fuit Ioseph patriarcha; multa pati potius clegit, et mortem etiam ipsam subire, quam in Deum peccare. ** Sic tres hebraei adolescentes incendium potius babylonicae fornacis elegerunt, quam peccatum in Deum admittere, ut impius Nabucho- donosor imperabat. Sciebant quod Dco oportel obedire magis quam hominibus. O veram animi nobilitatem! Notum sil libi, rex, di- xerunt potentissimo Chaldaeorum imperatori, quod deos luos non colimus el slaluam auream quam erexisti non adoramus. ** Hi vere nobiles ex semine regio procreatos se ostenderunt, leones de tribu Iuda.
Sic agendum esl conlra satanam mala suadentem, sicut et Christus egit in deserlo tentatus ab eo: Vade, salana, scriptum esl...: Dominum Deum tuum, etc. * Quod si satanas Christum tentare ausus fuit, an putamus quod Virginem ipsam tentalionibus minime sit aggressus? Tentavil utique, sicut et Christum, sed victus ab ca fuit semper, sicut cl a Christo. Quoniam Virgo Sanclissima ingenua quadam ac plane divina animi nobilitate, tanquam indignissimum quid el sordidissimum, abhorrebat omne peccatum, stomachabatur omnes vitiorum sordes et immunditias, aemula semper divinae pu- ritatis el sanclilatis. El quoniam optimam partem clegerat, ** uni huic studio iugiter incumbebat: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies. "^ Dei nanque vera perfectaque servitus summum est nobilitalis genus. Haec Angelorum ac beatorum Spirituum sum- ma nobilitas est.
62) nom 8, 29. Vulg. habet: Conformes fleri imaginis. 62a) Ms.: Polleri 63) Subintelligitur parte vel portione. Vide Forcellinum in hac voce. Est modus dicendi satis frequens in operibus S. Laurentii. G4) Cf. Gn 39, 7-12. 65) Cf. Act 5, 29. 66) Dn 3, 18. 07) Mt 4, 3-11. G8) Cf. Lc 10, 42. 69) Mt 4, 10. Exortatio ad puritatem et nobilitatem.
Christus ct Maria tentati a satana sed frustra.
SERMO TERTIUS Sabbato Secundae Dominicae Quadragesimae DE INAESTIMABILIBUS THESAURIS VIRGINIS DEIPARAE EX VERBIS VISIONIS: Amicla sole Signum magnum apparuit in coelo, mulier amicta sole. et luna sub pedibus eins. | I. In mirabili hac apparitione revelasse mihi visus est Deus coelestem quendam divinumque thesaurum.
Proprium [est] enim regum et principum ingentes habere vel congregare thesauros. Unde Iob sanctus aiebat. Requtescerem... cum principibus qui possident aurum, el replenl domus suas argento. ? Sic Salomon regum omnium felicissimus el fortunatissimus in domo sua thesauros prope infinitos reposuit." Deus autem Summus Hex regum est. * Saepe autem in Sacris Litteris legimus thesauros domus Domini.* En Maria coelestis ac divinus thesaurus. Coagmentantur thesauri ex auro, argento ct lapidibus pretiosis.
Ecce aurum, argen- tum et lapides pretiosi: Mulier amicta sole et luna sub pedibus eius, et in capite etus corona stellarum duodecim. In Maria omnes divitiae coeli una congregatae simulque collectae videntur. Magnus el plane infinitus [thesaurus] perennis lucis et acthereorum aeternorumque luminum ostenditur Maria. 1) Apc 12, 1. 2) Iob 3, 13-15. 3) Cr. 3 Rg 7, 1-12. 4) Cf. 1 Tim 6, 15; Apc 19. 16. 5) 3 Rg 14, 26; 15, 15 sqq. Virgo Deipara bonorum omnium coele- stis thesaurus. In Maria omnes divitiae coeli. Virgo Deipara nonitatis thesaurus. Marin the- saurus lucis. Maria domus Del. Maria utilior mundo quam sol, luna et stellae. Virgo Dclparu scientiue omnium rerum crealarum thesaurus. 28 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE II. Sed contemplemur, quaeso, divinum hune co rum thesaurum. Lucis thesaurus monstratur esse autem bonitatis symbolum esse novimus: Vidit Deus essel bona." Qui dicunt malum bonum, ei bonum ma fenebras in lucem, el lucem in tenebras." Hinc Deus theologia lux appellatur: Deus lua est, ef tenebrae in e ullae;* quoniam summe bonus, summum bonum, sur Ostendam libi omne bonum.? Maria thesaurus lucis oste ipsa magnus est bonorum Dei thesaurus: magnus thesauri el coelestium Spiritus Sancti donorum; magnus thesaur et spiritualium divitiarum, thesaurus gratiae, thesaurus saurus ipsiusmet Divinitatis. Nam in ipsa complacuit o tudinem inhabitare; '"" ipsa namque infinitae Divinita extitit singulare, dignumque aeterni Numinis habitac sanclum. Quod si fideles omnes dixit Paulus sanc plum esse, quanto magis Maria? Vos... estis templum | Templum Dei sanclum est, quod eslis vos. © Corpora v sunt Spiritus Sancti; " sed singulariter Maria. Ipsa ver domus Dei... el porta coeli, ™ quia ipsa scala, 5 per qua sublimi coelorum descendil in terram pro mundi salute. I gulariler dici potest: Vere Dominus est in loco isto. '* S thesaurus Divinitatis Maria. Ipsa igilur coelestium bonorum thesaurus. Quare ostenditur divino hoc spectaculo quod ex] mundo sine sole, luna el stellis esse, quam sine Maria; c utilior mundo est Maria, quam sol, luna el stellae firma autem nescit quod sol, luna et stellae coeli in causa sun omnium, quae natura in mundo generantur?
Sine coelest luminis beneficio, nihil penitus in terra vel in mari generat nihil producitur. Quare sol, luna et stellae veluti thesauri norum, quae in inferiori hoc mundo procreantur. Sic Maria tl est omnium bonorum Dei.
III. Sed adhuc thesaurus ipsa quoque divinae Sapienti lux sapientiae etiam hieroglyphicum est. Hanc ob causam 6) Gn 1, 4. 7) Is 5, 20. 8) 1 Io 1, 5. 9j Ex 33, 19.
11) 2 Cor 6, 16. 12) 1 Cor 3, 17. 13) 1 Cor 6, 19.
15) Gn 28, 12. 16) Gn 28, 16, SERMO TERTIUS 29 Dei sapientia ct virtus: " In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei, * lux mundi appellatur. ° Hanc ob causam Salomon ail: Lex luz, el mandatum lucerna. ™® Et pater ipsius [David]: Prae- ceplum Domini lucidum illuminans oculos, idest: Sapientiam prae- stans paruulis.?' Et alibi: Lucerna pedibus meis verbum tuum et lumen semilis meis.” Maria igitur, coelestium luminum thesaurus, quid est nisi thesaurus sapientiae el omnium scientiarum Dei? Apud Platonicos per lunam nalurale intelleclus et mentis hu- manae lumen designatur; per solem vero supernaturale divinitus infusum sanctis menlibus. Maria autem omni tum naturali lum su- pernaturali lumine ditata copiosissime fuit. Duodecim autem stellae in capile quid designant nisi splendidissimam cognitionem rerum omnium perfeclissimamque scienliam? Imo perfectissimas scientias rerum omnium naluralium, supernaluralium et divinarum. Habet perfectissimam cognilionem naturae divinae, naturae angelicae, naturae coelestis, naturae clementalis; cognitionem mixlorum ina- nimorum, plantarum, animalium el hominum; cognitionem myste- riorum omnium Ecclesiae Christi el synagogae satanae, gloriae pa- radisi et poenarum inferni. Videtis duodecim splendidissimas stellas. IV. Sed videamus, quacso, quidam sit quod singulariter sole amicla dicitur, quidnam est solare hoc indumentum, quid signi- ficat: Mulier amicta sole, idest, lucidissima ac solis instar fulgidis- sima mihi Deipara Virgo apparuit. Mirabile dictu! Maria nunc di- vinitus obumbrata legilur, nunc divina luce splendidissime circum- fusa: Spiritus Sanctus superveniet in le, et virtus Allissimi obum- brabit (ibi;?^ nunc autem sole amicta apparet.
Et quidem mirum est quomodo obumbrasse eam dicitur Deus, qui lux est infinita lu- cemque inaccessibilem habitat, *' nisi per umbram divinam prolectio- nem intelligamus: Sub umbra alarum tuarum protege me.** Et quidem verba illa Angeli ad Virginem divinum significant complexum; quod Deus ipse Altissimus futuris csset maritus ipsius. non homo quisquam, ad Christum concipiendum: Spiritus Sanctus superveniel in le, el virtus Altissimi obumbrabit tibi,** sicut maritus uxori in actu casti sanctique matrimonii: Ideoque... quod nascetur GN Cor 1, 24. 18) Co! 2, 3. 19) Io 8, 12. 20) Prv 6, 23. Vulg. habet: Quia mandatum lucerna est, et lex lur. 21) Ps 18, 8-9. 22) Ps. 118, 105. 23) Le 1, 35. 24) Cf. 1 Tim G, 16. 25) Ps 16, 8. 26) le 1, 35. Virgo Deipara scientiae ipsius Dei, imo visio- nis immediatae Divinae Essen- tiae thesaurus.
Deus obum- bravit Mariam quia gloriam ipsius prae nimictate ahscondere debuit.
30 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei." Quare obumbr est maritum agere. Deus, inquit, Altissimus vir et ma itu qui virginilatem tuam fecundabit quidem, sed min obumbrabit tibi, operiet te, sicut: Nubes lucida obumbr operuit eos.
Nec lamen umbra haec mysterio vacat. Deus enim, in S in luce et in caligine dicitur habitare. Supra montem et in caligine descendit; intus ignis erat lucidissimus, for et tenebrosa caligo.*? In dedicatione templi descendit D de coelo et in caligine densaque nebula. ** Deus sibi qui in coelo lux est splendidissima, mundo autem caligo et ipsum etiam lucidissimum solem in meridie tegit, et ab ocu abscondit; quoniam incomprehensibilis nobis est natura inaccessibilis, et: Scrutator... maiestatis opprimetur a gl Obumbravit Deus in hoc mundo Mariam sicut et oculis mortalium divinam ipsius gloriam non manifestavit abscondit. Quid, si Christus semper visus fuisset hominib: transfiguralione visus fuit Apostolis in gloria et maiestat cognovissenl, nunquam Dominum gloriae crucifixissent.
Maria sic visa fuisset mortalium oculis in terra, sicut ni conspecta fuit in coelo, solari luce amicta?
Quis ad tale miraculum non obstupuisset? Quis non lanquam divini adorasset? Sed obumbravit eam Deus in terra, ut multo rificarel in coelo; sicut et Christum quem post humilitater el donavit illi nomen, quod esl super omne nomen. * In c exallavit et glorificavit Christum, similiter el Mariam: A coelo, mulier amicta sole. In terra voluit ut gratia, virtulib plena esset, ut in coclo plena ct superplena gloria in aetern In terra obumbravit eam ita ut ipsimel etiam Virgini alti sui gloria minime esset pro dignilate conspicua. Et sic claritatem et gloriam vultus sui ignorabat,?* ita et Virgo n dinem dignitatis et gloriae suae ex profundissima mentis I ignoravit. Hinc enim, in Dei sponsam et matrem Christi cillam se dicit;?* et: Quia, inquil, respexit humilitatem ancilla suae. ™ O miram obumbrationem!
27) Ibid. 28) Mt 17, à. 29) Cf. Ex 19, 16 ct 21, 10-17. 30) Cf. 3. 2 Par 5, 13. 31) Prv 23, 27. 32) Cf. Me 9, 1-0; Lc 9, 28. [ 34) Phil 2, 8-9. 35) Cf. Ex 34, 29. 30! Le 1, 38.
SERMO TERTIUS 31 Sol oriens super terram non obumbrat eam, sed lumine magno illustrat. Deus autem cum Maria egit sicut ipse etiam sol. Natura cum sit candidissimus ac splendidissimus, nimio tamen aspectu suo, radiorum suorum claritate, humanis corporibus non candorem in- ducit, sed potius profundam ac, ut ila dicam, corvinam nigredinem alrumque colorem, sicut in Aethiopibus cernimus.
Ila aiebat Sponsa in Canticis, nigram se esse, quia, inquit, deco- loravil me sol.” Sic Maria divinae lucis claritate obumbrata fuit, quoniam Deum semper prae oculis habens, divinamque ipsius ma- gniludinem et infinilam maiestatem agnoscens, de seipsa humillime senliebat, Deique comparalione, umbram se esse ac nihili existi- mabat. Sicut enim qui oculis in lucidissimam solis sphaeram fixis, 'andidissimam illam ac splendidissimam lucem fuerit contemplatus, aversis postea inde oculis, nonnisi umbras et tenebras videre sibi videlur; sic, Dei comparatione, creala omnia umbrae ac tenebrae sunt. Ioannes, cum in Evangelii sui initio aeternam Divinilalis lucem conlemplatus fuisset: In principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum el Deus erat Verbum; hacc lux est: In ipso vila erat el vita erat lux hominum; ™ post lucem hanc nonnisi tenebras reperit: Lux in lenebris lucel, el lenebrae eam non comprehenderunt, quia mundus eum non cognovil.
^" Quare mundum ipsum tenebras appellat. Talem se repulabat Maria ex perpetua Divinitatis contemplatione ac forle cliam visione. Si enim Moysi " cl Paulo” datum fuit in praesenli vita Deum videre, quanto magis de Virgine Deipara existimare hoc dignum est, quod in Verbi incarnalione vel Christi gloriosa resurreclione aut etiam ascensione, datum ci sit puro mentis oculo Deum videre? An non multo puriores oculos, quibus incireumscriptum lumen videtur, et Moyse cl Paulo et ipsis eliam Angelis, coelestibus beatisque spiri- tibus habuit Maria? Digna fuil Maria ut aeternum Dei Verbum con- ciperet, gestaret in utero, parerel mundo, lactaret uberibus, vera matris in eum officia exercerel; digna autem minime fuerit ut eum sicuti est aliquando viderel? Digna ut acciperct a Deo infinitum thesaurum, non autem ul viderel aspecluque cius frueretur? Si cui Sanctorum datum esl in praesenti saeculo Deum videre, ego Deiparae Virgini, ob infinitam Matris dignitatem paremque sanclitatem et 37) Ct 1, 4-5. 38) Io 1, 1. 4. 39) lo 1, 5. 10. 40) Cf. Nm 12, 7-8; Ex 19, 3; 24, 10. 41) Cf. 2 Cor 12, 1-4. Cf. D. Thomam, 2a 23e, q. 175, art. 3. 42) 1 laws, 37 Mnrin ex vi- sione Dei tanta luce obumbra- ta fuit, ul, praeler. Deum. nonnisi tenc- bras videre sibi videretur. Moyses ct Paulus In hac vita, visione immediata di- vinne essentiae donall. Ita a forliori Maria, Virgo Deipara Possessione Ipsius Dei fanquam diie- ctissimi Sponsi atque dilectis- simi Filii, thesaurus. 32 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE puritatem, datum esse non dubito, et ad hoc ipsam ¢ Sancto Spiritu afflata repletaque, ait: Exultavil spiritu. Deo salutari meo, et; Quia fecit mihi magna qui poten si in hoc obumbrata fuil, el, ut ita dicam, miraculo teneb eius ne Christum sicuti est agnoscerent, nunc in coelo s glorificata est, nulla in ea apparet umbra, sed mulier « Non inquit: Mulier illuminala aut illustrata sole; nam | sol positus sit a Deo tanquam fons perennis luminis ad mundum, coelum vestit claritate, lunam et stellas ae!
ribus luminibusque nunquam deficientibus; Maria aut strata dicitur a sole, sed amicta sole. De Deo legimus: mine sicul vestimento. * Sic Maria luce amicta dicitur, cumque, sed solari, splendidissima, omnium maxima et sima. Nec mirum, cum legamus quod fulgebunt iusti sicut. Palris eorum. * Sed Maria in coelo inter innumcros so et gloria singulari, sicut sol inter astra, fulgebit: Mulier V. Sed in hac locutionis phrasi existimo nonnullum sterium. Non enim ait: Mulier resplendens sicut sol, qu de Christo in transfiguratione legimus, sed amicla, oper sole. Quomodo enim Maria solem induil tanquam vestim Ecclesia inquit Paulus, quod [perj Baptismi Christo induta est: Quicumque in Christo baplizali esti: induislis.** Et saepe utitur Paulus hac phrasi et mo Induimini Dominum Nostrum lesum Chrislum.“ Indu hominem qui secundum Deum crealus est in iuslilia et s rilalis. “* Expolianles vos velerem hominem induite novui novatur in agnitionem secundum imaginem eius, qui crei Sed non propterea phrasis haec Pauli manifesta est, c Ecclesia vestis sit Christi inconsutilis, cum de fidelibus per dicatur ei: lis omnibus sicul veslimenlo, sive ornamentc 43) Le 1, 47. 49. Sententia quam hic cl. Auctor tenet communis est. Inter qui cam tenuere ct plus minusve aperte docuere, praccipui sunt: B. Bernat Dominica infra Oct. Assumpt. B. M. V. n. 3. (P. L. 183, Td Rupertus Ab. 1. (P. L. 168, 394). B. Albertus M. npud D. Antoninum, Part. 4, titul. 15, cap. dinus Senens., Tom. 4, Serm. 37, p. 3. Suarez, Part. 3, ERNE 19, sect. recentes, claris. loseph Perin In suo Onomast. sub nomine Maria, ita habuisse scientiam beatif. modo non permanente sed, ut aiunt, nemo». Cf. etiam Zamoro O. M. Cap. in lib. De Perfectione Deiparae 44) Ps 103, 2. 45) Mt 13, 43. 46) Gal 3, 27. 48) Eph 4, 24. 49) Col 3, 9-10. SERMO TERTIUS 33 el circumdabis eos libi sicul sponsa. Alibi Paulus, ut seipsum forte declararet, ait: [nduamur arma lucis, sicul in die honeste ambulemus; *' et alibi: Induile vos armaluram Dei... et induite lo- ricam iusliliae; ?
alibi eliam: Induli loricam fidei et caritatis et galeam spei salutis; ^ tandem alibi: Induite sicul electi Dei sancti el dilecli viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, mode- sliam, palienliam.*^* Yloc est autem quod Paulus ait: monet ut Christi virtules vitamque sanclissimam imitemur, moresque et per- sonam Christi induamus, eique adeo similes efficiamur, ac si Christi ipsius personam in nobis assumere utcunque possemus. Hinc alibi ait: Primus homo de lerra lerrenus, secundus homo de coelo coe- lestis; sicul porlavimus imaginem lerreni, ila portemus el imaginem coelestis. ** Hoc igilur inquil Paulus Christum induere: Christum perfecte imitari.
Sed induere in Sacris Litleris, phrasi hebraica, saepe abun- dare et copiose possidere significat. Nam Psalmo 64 ubi legimus: Induli sunt arielcs ovium, el valles abundabunt frumento, *® hebr. est: Induenlur campi ovibus, el valles operieniur frumento, idest, abundabunt. Similiter Proverb. 31: Omnes domestici eius induli sunt duplicibus," hebr.: Omnis domus eius induta est duplicibus, idest, abundat copiosa suppellectili. Sic Iob: Induta est caro mea putre- dine * sive vermibus, idest, abundat. Sic ait: Induit maledictionem sicut veslimenlum.*? Sacerdoles eius induant tustitiam...; et sacer- doles eius induam salutari; et: Inimicos eius induam confusione. © Mullaque alia. Ait igitur: Mulier amicta sole, idest, luce solari copio- sissime abundans, eam perfectissime et abundantissime possidens. Quis autem nescit quod per solem in Sacris Litteris nunc Deus, nunc Christus, nunc etiam perfecta felicitas el beatiludo designatur? Omne dalum oplimum el omne donum perfectum desursum est, de- scendens a Patre luminum. *' Sic Deus appellatus est sol. Et rex David: Chi scemesc umaghen Adonai: Sol el scutum Dominus Deus.*? Christus etiam sol: Vobis limentibus nomen meum orietur sol iusliliae; ? sic in transfiguralione; sic vultu splendido solis instar apparuit Ioanni.** Gloriam etiam designat; Thronus eius sicut sol in conspectu meo.
* Qui diligunl te sicul sol in ortu suo splendet, ita 50) Is 49, 18. 51) Rom 13, 12-13. 52) Eph 6, 11-14. 53) 1 Tess 5, 8. 54) Col 3, 12. 55) 1 Cor 15, 47-19. 56) Vr 14. 57) Vr 2l. 58) Iob 7, 5. 59) Ps 108, 17. 60) Ps 131, 9-16-18. 61) fac 1, 17. 62) Ps 83, 12. 63) Mal 4, 2. Vulg. habet: Et orietur vobis timentibus, etc. 64) Cf. Apc 1, 10. 65) Ps 88, 38. Induere est perfecte imitari. Item induere est abundare el copiose possidere. Deus, Christus. perfecta felici- tas, in S. L., sol appellati. 34 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE p rutilent.“ Sic de mundana felicitate legimus apud ler 15: Occidit ei sol cum adhuc essel dies; " ct Amos 8: Maria, sole Maria ergo sole amicla dicilur quia Deum perfect vertes wee. lanquam dilectissimum sponsum. Nam maritus operiment Mx dicilur in Sacris Litteris, non solum quia eam operit m ' gressu, sed eliam quia eam honoremque ipsius protegit fendit. Hinc mos erat antiquitus ul, cum quis mulierem ; ducere vellet, expanderet pallium suum super eam, ut in legimus: Expande pallium (uum super ancillam tuam, pinquus es, *' idest, ducas me in uxorem, quia tu teneri: semen viri mei defuncti. Hinc ubi in Exodo 21 legimus: N polestatem dominus vendendi ancillam suam populo alie: verit eam, ® hebr. est: Bebigdo bah, si operuerit eam; n vestimentum significat. Similiter Malachiae 2: Tes Dominus inter te el uxorem. pubertatis tuae, quam lu hebr.: Quam tu operuisti, vel, sicul vestimentum texisti. ? amicta sole dicitur, idest, Deo, qui sol est sempiternae g irimonio coniuncta est, Deum sponsum el maritum hab Christus Ecclesiae vestimentum dicitur. Haec summa Mariae, quod vera sit Dei summi Sponsa, sicut summa olim Esther Assuero, regi polenlissimo, matrimonio co enim ob causam regina coronala fuit. '' 7 Maria, sole Christum etiam Maria perfectissime possidel lanqu amicta. quia perfecle possi- Rarities non solari luce splendidissime fulgere, cum Christu dilectissimum el optimum filium. Quomodo autem pi nitae lucis haberet in utero? Si Deus intra vas ingens c reponeret, an non purissimum illud vas solari luce ve enim sol purissimam coeli substantiam, quae ipsum ci ac circumcingit lucidissimis radiis suis vestit, atque sima uti sponsa et maler summe particeps est gloriae Chr ita ul nec maior participatio aul communicatio excogil Virgo Deipar: ’ 4 " 5T: s DE faites a penes eae” VI.
Adhuc autem, qualis et quanta sit ipsius glo riae et felici- Sacris Litteris sol omni inari i i op ee um luminarium coeli maximum Gu; Ide 5, 31. 66) Vr 9. 67) Vr 9. 68) 3, 9.
70) Vr M. 71) Est 2, 17.
SERMO TERTIUS 35 tum lucis splendore *? ac virtutis magnitudine, verum etiam mole, ul cerlissimis astronomorum ct perspectissimorum demonstrationibus scilum perspeclumque est. Ex ipsa nanque umbra terrae, qua fit lunare deliquium, manifeste ostenditur sol multo maior universo lerrarum orbe. Talis et tanta esl solis corporis magnitudo! Qualis igitur magniludo Mariae quae sole amicta est sicut vestimento? Praeterea solaris lux perpetua esl, non decrescit unquam aut crescit sicul luna; semper cadem est. Sic Mariae gloria non magna solum, verum cliam aeterna cst. Aliud quoque mirabili hoc hiero- glyphico indicari mihi videtur. Nam solaris lux non modo magna ac pene infinita aeternaque cst, sed si cum reliquis coeli luminibus conferatur, et singula cl omnia simul universim posita longissime antecellit, ac pene innumeris parlibus superal. Sic et Maria Bea- torum omnium gloriam in coclo altissime transcendit. Ideo Mulier dicilur amicta sole.
VII. Non pervenit autem ad lalem tantamque gloriam Maria nisi per gratiam, per viam virtutis et sanctilatis. Hoc nanque indi- cavit Christus cum mulieri dicenti: Bealus venter qui te portavit, el ubera quae suxisli, respondit: Quinimo beali qui audiunt verbum Dei, el custodiunl illud; * hanc, inquit, ob causam Mater mea prin- cipio quidem beala est, quia verbum Dei audivit et custodivit. Sic Archangelus Gabriel eam dixil gralia plenam et benedictam inter mulieres, '? idesl, sanctarum omnium animarum sanctissimam. Le- gimus in Scripturis Sacris divinae huius mulieris multas virtutes et dona Spiritus Sancti, legimus fidem, humilitatem, caritatem, gratiam, benedictionem, Spiritus Sancli plenitudinem; legimus et beatitu- dinem.
Sed dantur virtutum gradus in Sanctis; est alius alio sanctior, alius alio perfeclior, alius alio Deo carior Christoque similior.
Quis igitur gradus fuil virtutum, sanctitatis, **^ perfectionis Mariae? Sum- mus ulique atque supremus, qualis est gradus et perfectio lucis solaris: Apparuil in coelo, ... mulier amicla sole. Talis fuit -ipsius virtus, fides, humililas, virginitas, caritas, gratia, Spiritus Sancti plenitudo. Mulier amicla sole; non ait: Amicta luna. Non amicta, quia luna extrinsecus quidem splendet cum plena est, et veluti nocturnus sol splendel in coelo; intrinsecus autem opaca et obscura 71a) Ms.: Splendoris. 72) Lc 11, 27-28. 73) Lc 1, 28. 73a) Ms.: Sanctitati. Mariae gloria magna aelerna nltissima. Virzo Deipara summae ac perfeclae sanctitatis thesaurus. Virtutes Mariae. Virtutes Mariae non extrinsecae tantum sed et intrinsecae. Virgo Deipara omnium ho- minum salutis thesaurus. Marla omnium salus, Maria salus etiam peccato- rum quj cam colunt. 36 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELISTAE a est; non enim habet naturalem lucem ut ignis, sed nubes radiis solis illustrata. Lux etiam imperfecta esse } primigenia illa lux in mundi exordio imperfectum aj imperfectum emittebat splendorem. ™ Proplerea De nandum diem solem condidit et in firmamento coll sol et naturalem intrinsecus lucem habet, et perf meque splendidam. Maria igilur non luna aut luce sed sole, quia ipsius sanctitas non extrinseca tantum f hominum, sed et intrinseca in oculis Dei; sicut arca terius et exterius deaurata, sed auro purissimo, optimo. sanclitas omnisque virtus perfectissima fuit. VIII. Sed, bone Deus, quam utilis nobis haec mulier Utilior mundo Maria quam sol. « Tolle, inquit devoti: nardus, De Virginis Nalivilate, «tolle solare cory minat mundum, ubi dies? Tolle Mariam, quid nisi cali et umbra mortis ac densissimae tenebrae relinquun astrologi ponunt in coelo solem in virgine ulilissimum iucundissimum post leonis canisque, coelestium monstr dores, afferentem "* refrigeria temporum et suavissime fructus. Solem et lunam et stellas inquit Moyses creata positaque in coelo in ministerium cunctis gentibus. ** Ma sole amictam et stellis coronatam in coelo supra lunam ad summam utilitatem et salutem omnium hominum.
H suum Deus oriri facit super bonos el malos. '* Nam per eliam peccatores landem iuslificati salvantur, ni velint daemonibus et angelis satanae [esse] impoenitentes. / Virgo sanctissima oculos suae pietalis avertit, sicut sol cum Hebraeos, Dei fideles, clarissima luce perfunder reprobos in densissimis lenebris relinquebat, retrahens : lucis suae. " Mullis quidem peccaloribus, qui pio in eam affectu feruntur, eamque pro sua virili venerantur, est, sicut arca testamenti extitit Abiataro sacerdoti, cui ait: Vir mortis es tu, sed non interficiam te, quia por Domini Dei.*' Peccatoribus autem impiis atque blaspher sam perditionis, sicut illamet arca testamenti fuit Ozae, 74) Cf. Gn 1, 3. 75) Cf. Gn 1, 14-18. 70) Cf. Ex 25 1-18, 77) Se B. M. V. n. 6. (P. L. 183, 1014). 770) Ms.: Afferens. 78) C 79) Cf. Mt 5, 45. 80) Cf. Ex 10, 21-23. 81) 3 Rg 2, 26.
EI I SERMO TERTIUS 37 irreverenter eam tetigit; quare a Deo percussus male periit. ® Vae impiis peccatoribus in malum, qui ncc Deum timent, nec Virginem venerantur, sed potius impic ac scclestissime per summam iniuriam blasphemant. Hi enim sicut Oza, divina ultione percili, in acternum peribunl, quoniam arcam testamenti Domini immunde tetigerunt. Ipsa enim Maria viva et vera arca Divinilatis est, quae etiam Ioanni in coelo visa fuit quando etiam divinum hoc signum mirabiliter ei apparuit: Apertum est, inquil, lemplum Dei in coelo, el visa est arca testamenti eius in lemplo eius: " ct statim subiungit: Signum appa- ruit in coelo, mulier amicla sole. Arca utique Divinitatis, quoniam in utero habebat Unigenitum Filium Dei, Verbum aeterni Patris, verum Deum. l 82) Cf. 2 Rg 6, 6-7. 83) Apc 11 19.
SERMO QUARTUS Sabbato Dominicae "Tertiae Quadragesimac DE EXALTATIONE VIRGINIS DEIPARAE SUPRA OMNEM CREATURAM, EX VERBIS: Et luna sub pedibus eius Signum magnum apparuit in coelo, mulier amicta sole et luna sub pedibus cins. etc. !
I. Dum Virginem Beatissimam altiori qua possum mente ct spiritu conlemplor in coelo, sicut Ioanni apparuit, videre mihi videor egisse Deum sicut olim egisse potentissimum maximumque Chaldaeorum regem cet totius orientis imperalorem Nabuchodonosorem Sacrae Litterae referunt.
Is enim cum potentissimus esset, simulque ditis- simus, ad ostentandam universo orbi potentiam suam immensosque divitiarum thesauros, statuam fecit auream mirandae magnitudinis. Nam sexaginta cubitorum " allitudinis eam esse voluit sex cubi- lorum latitudinis; eam, mirabili operc arteque dedalica fabrefactam. erexit in campo Dura provinciae Babylonis, ut a cunctis gentibus, imperio suo subiectis, adorarctur in solemni dedicationis die.* Non fuit haec statua similis illi quam in somniis vidit mundanae hiero- glyphicum monarchiac. Nam illa caput lantum aureum habebat. poslea vero pectus brachiaque argentea, ventrem et crura aenea, tibias ferreas et tandem pedes ficliles ferrcosquc.? Haec autem tota ex auro facta fuit. Ita, inquam, agere voluisse visus mihi et Deus. En slalua tota 1) Apc 12, 1. 1a) Ms.: Cubitorum bis habel. 2) Ct. Dn 3, 1-8. 3) Cf. Dn 2, 31-35. Analytica com- paratio sta- tuae, imaginis Nabuchodonu- sor, cum hac statua coelesti. imagine Regis regum. Dci. Statuarum Imagines, artifices magnitudo ornamentum basis 40 IN VISIONEM S. IOANNIS EVANGELIS’ aurea: Mulier amicta sole. Coelesti utique auro Deus coelorum rex est. Fuit statua illa simulac Nabuchodonosor; haec autem Summi Regis regu fice statua illa fabrefacta fuerit Scriptura non n artifex el conditor ipse Deus suis eam manibus | universi primordiis Evam.' Illa in campo Dura c« cunctis gentibus adoraretur; haec aulem in coel omnibus tum Angelis tum hominibus summa post colenda et adoranda. À Mirabilis plane fuit statuae illius magnitudo, magnitudine colossum solis Rodi, qui inter orbis m tatur. Illius enim altitudo, si Plinio? credimus, lorum communium; huius vero altitudo sexagin! babylonicorum cubitorum, qui teste Hero doto, maiores erant vulgaribus et communibus. Quare statuae ad sexagesimum seplimum vulgarem cubitun Valore autem et pretio longissime colossum illum enim ut ille ex aere, sed ex auro tota effecta erat. Sed magnitudinem coelestis huius simulacri ct Dis imaginis quis non miretur cum amicta sit sole sicut Statuae illius nullum legimus ornamentum; hanc v ornatam astrisque coronatam conspicimus.