Sacramentaire Gélasien (Sacramentarium Gelasianum) (page 16)
SEQUITUR ORDO (suite)
Inde procedunt ad fontes cum letania ad baptizandum. Baptismo expleto consignantur ipsi infantes ab episcopo, dum accipiunt septem dona gratiae Spiritus sancti, et mittit chrisma in frontibus eorum
Postea vero ipse sacerdos revertitur cum omnibus ordinibus in sacrarium; et post paululum incipiunt tertiam letaniam; et ingrediuntur ad missas in vigilia, ut stella in coelo apparuerit. Et sic temperent, ut in Trinitatis numero ipsae letaniae fiant.
XLIV. INDE DESCENDIS CUM LETANIA ad fontem. Benedictio fontis.
Omnipotens sempiterne Deus, adesto magnae pietatis tuae mysteriis, adesto sacramentis, et ad creandos novos populos, quos tibi fons baptismatis parturit, spiritum adoptionis emitte, et quod humilitatis nostrae gerendum est ministerio, tuae virtutis compleatur effectu. Per.
Item CONSECRATIO FONTIS.
Deus, qui invisibili potentia tua sacramentorum tuorum mirabiliter operaris affectum, et licet nos tantis mysteriis exequendis simus indigni, tu tamen gratiae tuae dona non deseris, etiam ad nostras preces aures tuae pietatis inclina. Deus, cujus Spiritus super aquas inter ipsa mundi primordia ferebatur, ut jam tunc virtutem sanctificationis aquarum natura conciperet. Deus, qui, nocentis mundi crimina per aquas abluens, regenerationis speciem in ipsa diluvii effusione signasti unius ejusdemque elementi mysterio et finis esset vitiis, et origo virtutum. Respice, Domine, in faciem Ecclesiae tuae, et multiplica in ea generationes tuas qui gratiae tuae effluentis impetu laetificas civitatem tuam, fontemque baptismatis aperis toto orbe terrarum gentibus innovandis, ut tuae Majestatis imperio sumat Unigeniti tui gratiam de Spiritu sancto, qui hanc aquam regenerandis hominibus praeparatam arcana sui luminis admixtione foecundet. Ut sanctificatione concepta ab immaculato divini fontis utero in novam renata creaturam progenies caelestis emergat, et quos aut sexus in corpore, aut aetas discernit in tempore, omnes in unam pareat gratia mater infantiam. Procul ergo hinc, jubente te, Domine, omnis spiritus immundus abscedat, procul tota nequitia diabolicae fraudis absistat. Nihil hic loci habeat contrariae virtutis ammixtio: non insidiando, circumvolet, non latendo subripiat, non inficiendo corrumpat. Sit haec sancta et innocens creatura libera ab omni impugnatoris incursu; et totius nequitiae purgata discessu. Sit fons vivus aquae regenerans, unda purificans, ut omnes hoc lavacro salutifero diluendi, operante in eis Spiritu sancto, perfecti purgationis indulgentiam consequantur.
Hic signas.
Unde benedico te, creatura aquae, per Deum vivum, per Deum sanctum, per Deum qui te in principio verbo separavit ab arida, et in quatuor fluminibus totam terram rigare praecepit. Qui te in deserto amaram, suavitate indita, fecit esse potabilem, et sitienti populo de petra produxit. Benedico te et per Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum. Qui te in Chana Galileae signo ammirabili sua potentia convertit in vinum. Qui pedibus super te ambulavit, et a Johanne in Jordane in te baptizatus est. Qui te una cum sanguine de latere suo produxit, et discipulis suis jussit ut credentes baptizarentur in te, dicens: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.
Hic sensum mutabis.
Haec nobis praecepta servantibus, tu, Deus omnipotens, clemens adesto, tu benignus aspira. Tu has simplices aquas tuo ore benedicito, ut praeter naturalem emundationem, quam lavandis possunt adhibere corporibus, sint etiam purificandis mentibus efficaces.
Descendat in hanc plenitudinem fontis virtus Spiritus tui; et totam hujus aquae substantiam regenerandi foecundet effectu. Hic omnium peccatorum maculae deleantur. Hic natura ad imaginem tuam condita, et ad honorem sui reformata principii, cunctis vetustatis squaloribus emundetur. Ut omnis homo hoc sacramentum regenerationis ingressus, in vera innocentia nova infantia renascatur. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui venturus est in Spiritu sancto judicare vivos et mortuos et saeculum per ignem.
Inde benedicto fonte, baptizas unumquemque in ordine suo, sub his interrogationibus:
Credis in Deum Patrem omnipotentem?
Resp. Credo.
Credis et in Jesum Christum Filium ejus unicum, Dominum nostrum, natum, et passum?
Resp. Credo.
Credis et in Spiritum sanctum, sanctam Ecclesiam; remissionem peccatorum; carnis resurrectionem?
Resp. Credo.
Deinde per singulas vices mergis eum tertio in aqua.
Postea cum ascenderit a fonte infans signatur a presbytero in cerebro de chrismate, his verbis:
Deus, omnipotens Pater Domini nostri Jesu Christi, qui te regeneravit ex aqua et Spiritu sancto, quique dedit tibi remissionem omnium peccatorum, ipse te linit chrisma salutis in Christo Jesu Domino nostro in vitam aeternam.
Resp. Amen.
Deinde ab episcopo datur eis Spiritus septiformis. Ad consignandum imponit eis manum in his verbis:
Deus omnipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi, qui regenerasti famulos tuos ex aqua et Spiritu sancto, quique dedisti eis remissionem omnium peccatorum, tu, Domine, inmitte in eos Spiritum sanctum tuum Paraclitum, et da eis Spiritum sapientiae et intellectus, Spiritum consilii et fortitudinis, Spiritum scientiae et pietatis. Adimple eos Spiritu timoris Dei in nomine Domini nostri Jesu Christi, cum quo vivis et regnas Deus semper cum Spiritu sancto, per omnia saecula saeculorum.
Resp. Amen.
Postea signat eos in fronte de chrismate dicens:
Signum Christi in vitam aeternam
Resp. Amen.
Pax tecum.
Resp. Et cum spiritu tuo.
Inde vero cum letania ascendit ad sedem suam, et dicit:
Gloria in excelsis Deo.
XLV. ORAT. ET PREC. AD MIS. in nocte. Omnipotens sempiterne Deus, qui hanc sacratissimam noctem per universa mundi spatia gloria dominicae resurrectionis inlustras, conserva in nova familiae tuae progenie sanctificationis Spiritum, quem dedisti, ut, corpore et mente renovati, puram tibi animam et purum pectus semper exhibeant. Per Dominum.
Deus, qui hanc sacratissimam noctem gloria dominicae resurrectionis inlustras, conserva in nova familiae tuae progenie adoptionis spiritum, quem dedisti, ut, corpore et mente renovati, puram tibi exhibeant servitutem. Per Dominum
Secreta.
Suscipe, quaesumus, Domine, et plebis tuae et tuorum hostias renatorum, ut et confessione tui nominis et baptismate renovati, sempiternam beatitudinem consequantur. Per Dominum.
Item alia.
Suscipe, Domine, preces populi tui cum oblationibus hostiarum, ut paschalibus initiata mysteriis ad aeternitatis nobis medelam, te operante, proficiant. Per Dominum.
Et justum est, aequum et salutare. Adest enim nobis optatissimum tempus, et desideratae noctis lumen advenit. Quid enim majus vel melius inveniri poterit, quam Domini resurgentis praedicare virtutem? Hic namque inferorum claustra disrumpens, clarissima nobis hodie suae resurrectionis vexilla suscepit, atque hominem, remeans, invidia inimici dejectum mirantibus intulit astris. O noctis istius mystica et veneranda commercia! O sanctae matris Ecclesiae pia sempiterna beneficia! Non vult habere quod perimat, sed cupit invenire quod redimat. Exultavit Maria in sacratissimo puerperio. Exultat Ecclesia in filiorum suorum generationis specie. Sic fons ille beatus, qui dominico latere circumfulsit, moles excepit vitiorum, ut his sacris altaribus vitales escas perpetua vita conferat renatorum. Et ideo cum angelis.
Te quidem omni tempore, sed in hac potentissima nocte gloriosius praedicare, cum Pascha nostrum immolatus est Christus. Ipse enim verus est Agnus qui abstulit peccata mundi; qui mortem nostram, moriendo, destruxit, et vitam, resurgendo, reparavit. Propterea profusis paschalibus gaudiis totus in orbe terrarum mundus exultat. Sed et supernae virtutes atque angelicae concinunt potestates hymnum gloriae tuae, sine fine dicentes.
Infra actionem.
Communicantes, et noctem sacratissimam celebrantes resurrectionis Domini nostri Jesu Christi secundum carnem. Sed et memoriam.
Item intra action.
Hanc igitur oblationem servitutis nostrae sed et cunctae familiae tuae, quam tibi offerimus pro his quoque, quos regenerare dignatus es ex aqua et Spiritu sancto, tribuens eis remissionem omnium peccatorum, ut invenires eos in Christo Jesu Domino nostro, quaesumus, Domine, placatus accipias. Pro quibus majestati tuae supplices fundimus preces, ut nomina eorum ascribi jubeas in libro viventium; diesque nostros.
Postcommun.
Praesta, quaesumus, omnipotens Deus, ut divino munere satiati, et sacris mysteriis innovemur et moribus.
Item alia.
Concede, quaesumus, omnipotens Deus, ut paschalis perceptio sacramenti continuata in nostris mentibus perseveret. Per.
XLVI. DOMINICUM PASCHAE. Deus, qui per Unigenitum tuum aeternitatis nobis aditum, devicta morte, reserasti, da nobis, quaesumus, ut qui resurrectionis dominicae solemnia colimus, per innovationem tui Spiritus a morte animae resurgamus. Per Dominum.
Deus, qui nos resurrectionis dominicae annua solemnitate laetificas, concede propitius, ut per temporalia festa quae agimus pervenire ad gaudia aeterna mereamur. Per Dominum.
Secreta.
Suscipe, Domine, propitius munera famulorum tuorum, ut confessione tui nominis et baptismate renovati, sempiternam beatitudinem consequantur. Per Dominum.
Te quidem omni tempore, sed in hoc praecipue die laudare, benedicere, et praedicare, quod pascha nostrum immolatus est Christus. Per quem in aeternum vitam filii lucis oriuntur, fidelibus regni caelestis atria reserantur, et beati lege commercii divinis humana mutantur. Quia nostrorum omnium mors cruce Christi redempta est, et in resurrectione ejus omnium vita resurrexit. Quem in susceptione mortalitatis Deum majestatis agnoscimus; et in divinitatis gloria Deum et hominem confitemur. Qui mortem nostram, moriendo, destruxit, et vitam, resurgendo, restituit Jesus Christus Dominus noster. Et ideo cum angelis.
Infra actionem, ut supra in nocte sancta.
Sequitur:
Postcommun.
Omnipotens sempiterne Deus, qui ad aeternam vitam in Christi resurrectione nos reparas, custodi opera misericordiae tuae, et suavitatem corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi Unigeniti Filii tui nostris infunde pectoribus. Per Dominum.
XLVII INCIPIUNT TOTIUS ALBAE orat. et preces. FERIA SECUNDA. Paschale mysterium recensentes, apostolorum, Domine, beatorum precibus foveamur, quorum magisterio cognovimus exequendum. Per.