Collectio Hispana (page 13)

cum memoratus presbyter libello proprio sit professus, paratum se esse ad corrigendum, si quid in se inventum fuerit, quod reprehensione sit dignum.

Decet enim in talibus causis hoc maxime provideri, ut sine strepitu concertationum, et charitas custodiatur, et veritas defendatur, frater charissime.

Et ideo quia dilectio tua de tanta causa nos videt necessario esse sollicitos quam plenissime et lucide universa nobis quod ante facere debuit, indicare festinet, ne inter assertiones partium aliqua ambiguitate fallamur, et dissensio quae in suis initiis abolenda est, nutriatur.

Cum in corde nostro ea observantia, Deo inspirante, permaneat, ne constitutiones venerabilium Patrum divinitus roboratae, et

ad soliditatem fidei pertinentes, prava cujusquam interpretatione violentur.

Deus te custodiat incolumem, frater charissime.

IV.-- Rescriptum Flaviani ad beatum Leonem papam.

1. De subdoli hostis insidiis.

2. De fraudulenta subtilitate haereticorum.

3. De blasphemiis Euticetis.

4. De excommunicatione ejus justissima.

Domino beatissimo et Deo amabili Leoni Flavianus in Domino aeternam salutem.

CAP. I.

Nulla res diaboli venena compescit, nec continet mortiferas ejus sagittas.

Sursum enim atque deorsum pervolans quaerit quos possit occidere, quos possit superare, quos possit devorare.

Propter quam rem vigilandum est in orationibus, atque id

operandum est, ut fatuas inquisitiones evitare possimus.

Decet autem sequi Patres nostros, nec commutare definitionem eorum perpetuam, quorum secundum sacras Scripturas didicimus regulam.

Depositis ergo fletibus et lacrymis, quia summo clericus degens gradu invasus est a fero daemone, et non potui eum liberare, nec auferre de tali lupo, qui animam meam pro illo paratus eram ponere.

Quomodo raptus sit, quomodo resilivit a proposito divino, et ad illum cucurrit, qui perdere consuevit, praecepta Patrum declinans et constituta eorum despiciens, jam incipio enarrare.

II.

Sunt enim quidam veste sua oves significantes, interius lupi raptores, quos ex fructibus eorum debemus agnoscere.

Isti prima fronte videntur esse de

numero nostro, sed non sunt de numero nostro.

Si enim de numero nostro essent, nobiscum mansissent.

Quantum autem coeperunt assumere impietatem, illud quod occultabatur in illis aperitur, et dolus omnis fit omnibus manifestus.

Inveniuntur autem infirmae fidei homines, et qui divinas lectiones nesciant, et secum eos in perditionem praecipitant, dissipantes et vituperantes Patrum disciplinas, et reliquas sanctas Scripturas ad suam perditionem, quos debemus praevidere, et a quibus multum cavere, ne in malitia sua aliqui occupati concidant de sua firmitate: « Exacuerunt enim linguam suam quasi serpentes, et venenum in labiis habent quasi aspides * .

» De his haec Propheta clamavit.

III.

Talis nobis Eutices emersit quondam presbyter et archimandrites, qui quasi nostrae religionis sectam sapiebat, et hanc praeferebat; Nestorii autem impietatem confirmabat, et succingebatur pro Nestorio militare in pugna, quae contra Nestorium parabatur.

Trecentorum autem decem et octo sanctorum Patrum de fide expositionem factam, et sanctae memoriae Cyrilli epistolam scriptam ad Nestorium, vel ad similes ejus quibus omnes assenserunt, tentavi evellere, antiquam impii Valentini et Apollinaris reparans sectam, et non timuit praeceptum veri Dei dicentis: « Quicunque scandalizaverit unum de pusillis istis, expedit ei ut mola asinaria alligetur collo ejus, et demergatur in profundum maris (Matth.

XVIII, 6). » Verecumdiam autem omnem abjecit, et quam gerebat infidelitatis pelle excutiens in sancta synodo asserebat instanter dicens: Dominum Jesum Christum non oportere confiteri de duabus naturis post humanam susceptionem, cum a nobis unius substantiae, et unius personae cognoscitur, neque carnem Domini coessentialem nobis subsistere tanquam ex nobis susceptam, et coadunatam Dei Verbo secundum substantiam.

Sed dicebat Virginem quidem quae eum genuit secundum carnem consubstantialem nobis esse.

Ipsum autem Dominum non suscepisse ex ea carnem consubstantialem nobis, sed corpus Domini non esse quidem corpus hominis, humanum vero corpus esse quod est ex Virgine.

IV.

Sed ne multa dicens longam faciam epistolam,

olim quidquid egerimus, misimus ad beatitudinem vestram, quibus litteris docuimus, et presbyterio illum esse nudatum, quia sic captus est, et jussimus eum cum monasteriis nullam habere rationem, et exclusimus eum a communione nostra, ut Sanctitas vestra hoc cognoscens quod circa illum actum est, omnibus episcopis sub beatitudine vestra degentibus manifestare dignetur illius impietatem, ne nescientes aliqui quod ille sentiret quasi ad orthodoxum vel per litteras, vel per aliquam conjunctionem loquantur.

V.-- Rescriptum Leonis papae ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum contra Euticetis haeresim.

1. Quam ignorantia sanctarum Scripturarum

Euticen haereticum fecerit.

2. Contra eos qui in duos filios dispensationis Dominicae mysterium scindere moliuntur 3.

Contra eos qui passibilem divinitatem unigeniti Filii Dei audent asserere.

4. Contra eos qui in duas naturas Christi temperamentum vel confusionem argumentantur.

5. Contra eos qui coelestem aut alterius cujusquam substantiae existere formam servi quam ex nobis assumpsit insaniendo asserunt.

6. Contra eos qui duas quidem ante adunationem naturas Deum delirant, unam vero post adunationem confingunt.

LEO episcopus FLAVIANO Constantinopolitano episcopo.

Lectis dilectionis tuae litteris quas miramur fuisse tam seras, et gestorum episcopalium ordine recensito, tandem, quid apud vos scandali contra integritatem fidei exortum fuisset, agnovimus, et quae prius videbantur occulta, nunc nobis reserata patuerunt.

Quibus Eutices qui presbyterii nomine honorabilis videbatur, multum imprudens et nimis imperitus ostenditur, ut etiam de ipso dictum 189 sit a Propheta: « Noluit intelligere ut bene ageret, iniquitatem meditatus est in cubili suo * .

» Quid autem iniquius quam impia sapere, et sapientioribus doctioribusque non credere?

Sed in hanc insipientiam cadunt, qui cum ad cognoscendam veritatem aliquo impediuntur obscuro,

non ad propheticas voces, non ad apostolicas litteras, nec ad evangelicas auctoritates, sed ad semetipsos recurrunt.

Sed ideo magistri erroris existunt, quia veritatis discipuli non fuere.

Quam enim eruditionem de sacris Novi et Veteris Testamenti paginis acquisivit, qui nec ipsius quidem symboli initia comprehendit?

Et quidem per totum mundum omnium regenerandorum voce depromitur, istius adhuc senis corde non capitur.

Nesciens igitur quid deberet de Verbi Dei incarnatione sentire, nec volens ad promerendum intelligentiae lumen in sanctarum Scripturarum latitudine laborare, illam saltem communionem et indiscretam confessionem sollicito apprehendisset auditu, qua fidelium universitas profitetur credere se in Deum Patrem omnipotentem, et

in Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum, qui natus est de Spiritu sancto et Maria virgine.

Quibus tribus sententiis omnium fere haereticorum machinae destruuntur.

Cum enim Deus et omnipotens creditur, et Pater sempiternus, eidem Filius demonstratur in nullo a Patre differens, quia de Deo Deus, de omnipotente omnipotens, de aeterno natus est coaeternus.

Non posterior tempore, non inferior potestate, non dissimilis gloria, non divisus essentia.

Idem vero sempiterni Genitoris Unigenitus sempiternus natus est de Spiritu sancto et Maria virgine.

Quae nativitas temporalis illi nativitati divinae et sempiternae nihil minuit, nihil contulit, sed totam se reparando homini qui erat deceptus, impendit, ut mortem vinceret, et diabolum qui mortis

habebat imperium, sua virtute destrueret.

Non enim superare possemus peccati et mortis auctorem, nisi naturam nostram ille susciperet, et suam faceret, quem nec peccatum contaminare, nec mors potuit detinere.

Conceptus quippe est de Spiritu sancto intra uterum matris virginis, quae ita illum salva virginitate edidit, quemadmodum salva virginitate concepit.

Sed si de hoc Christianae fidei fonte purissimo sincerum intellectum haurire non poterat, quia splendorem perspicuae veritatis obcaecatione sibi propria tenebrarat, doctrinae se Evangelicae subdidisset, et dicente Matthaeo: « Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham * , » apostolicae quoque praedicationis expetisset instructum, et legens in Epistola ad Romanos: « Paulus servus Jesu

Christi vocatus apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo qui factus est ei ex semine David secundum carnem * , » ad propheticas paginas piam sollicitudinem contulisset, et invenisset promissionem Dei ad Abraham, dicentis: « In semine tuo benedicentur omnes gentes * .

» Sed ne de hujus seminis proprietate dubitaret, secutus fuisset Apostolum dicentem: « Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus * .

» Non dicit in seminibus quasi in multis, sed quasi in uno, et semini tuo quod est Christus.

Isaiae quoque praedicationem interiore apprehendisset auditu, dicentis: « Ecce virgo in utero

concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum nobiscum Deus * .

» Ejusdemque prophetae fideliter verba legisset: « Puer natus est nobis, filius datus est nobis, cujus potestas super humerum ejus, et vocabitur nomen ejus magni consilii Angelus, admirabilis, consiliarius, Deus fortis, princeps pacis, Pater futuri saeculi * .

» Nec frustratorie loquens, ita verbum diceret carnem factum, ut editus utero Virginis Christus haberet formam hominis, et non haberet materni corporis veritatem.

An forte ideo putavit Dominum nostrum Jesum non nostrae esse naturae, quia missus ad beatam Mariam angelus ait: « Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi.

Ideoque et quod nascetur

ex te, sanctum vocabitur Filius Dei * , » ut quia conceptus Virginis divini fuit operis, non de natura concipientis fieret caro concepti?

Sed non ita intelligenda est illa generatio singulariter mirabilis, et mirabiliter singularis, ut per novitatem Creatoris proprietas remota sit generis; fecunditatem enim Virgini Spiritus sanctus dedit, Veritas autem corporis sumpta de corpore est, et aedificante sibi Sapientia domum « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis * , » hoc est, in ea carne quam sumpsit ex homine, et quam spiritus vitae rationalis animavit.

II.

Salva igitur proprietate utriusque naturae et in unam coeunte personam, suscepta est a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas;

et ad resolvendum conditionis nostrae debitum natura inviolabilis naturae est unita passibili, ut quod nostris remediis congruebat unus atque idem mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus, et mori posset ex uno, et mori non posset ex altero.

In integra ergo veri hominis perfectaque natura verus natus est Deus, totus in suis, totus in nostris.

Nostra autem dicimus quae in nobis ab initio Creator condidit, et quae reparanda suscepit.

Nam illa quae deceptor intulit, et homo deceptus admisit, nullum habuere in Salvatore vestigium.

Nec quia communionem humanarum subiit infirmitatum, ideo nostrorum fuit particeps delictorum.

Assumpsit formam servi sine sorde peccati, humana augens, divina non minuens.

Quia exinanitio illa qua se invisibilis

visibilem praebuit, et Creator ac Dominus omnium rerum unus voluit esse mortalium, inclinatio fuit miserationis, non defectio potestatis.

Proinde qui manens in forma Dei fecit et hominem, idem in forma servi factus est homo.

Tenet ergo sine defectu proprietatem suam utraque natura, et sicut formam servi Dei forma non adimit, ita formam Dei servi forma non minuit.

Nam qua gloriabatur diabolus hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus et immortalitatis dote nudatum, duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium, Deum quoque justitiae exigente ratione erga hominem quem in tanto honore condiderat,

propriam mutasse sententiam opus fuit secreti dispensatione concilii; ut incommutabilis Deus (cujus voluntas non potest sua benignitate privari) primam erga nos pietatis suae dispensationem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus, in culpam contra Dei propositum non periret.

III.

Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens, novo ordine, nova nativitate generatus.

Novo ordine, quia invisibilis in suis, visibilis factus est in nostris.

Incomprehensibilis voluit comprehendi; ante tempora manens, esse coepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate suscepit.

Impassibilis

Deus non dedignatus est esse homo passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere.

Nova autem nativitate generatus, quia inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, carnis materiam ministravit.

Assumpta est igitur de matre Domini natura, non culpa; nec in Domino Jesu Christo ex utero Virginis genito, quia nativitas est mirabilis, ideo nostrae est naturae dissimilis; qui enim verus est Deus, idem verus est homo, et nullum est in hac unitate mendacium, dum invicem sunt, et humilitas hominis, et altitudo deitatis.

Sicut enim Deus non mutatur miseratione, ita homo non consumitur dignitate.

Egit enim utraque forma cum alterius communione quod proprium est Verbo, scilicet, operante quod Verbi est, et quod carnis est carne exsequente.

Unum horum

coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis, et sicut Verbum ab aequalitate paternae gloriae non recessit, ita caro naturam nostri generis non reliquit.

Unus enim idemque est, quod saepe dicendum est vere Dei Filius, et vere hominis filius: « Deus, per id quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum * ; » « homo, per id quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis * ; » « Deus, per id quod omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil * ; » homo, per id quod factus est ex muliere, factus est sub lege.

Nativitas carnis manifestatio est humanae naturae.

Partus Virginis divinae est virtutis indicium.

Infantia parvuli ostenditur humilitate cunarum.

Magnitudo Altissimi

declaratur vocibus angelorum.

Similis est rudimentis hominum, quem Herodes impius molitur occidere.

Sed Dominus est omnium, quem magi gaudent suppliciter adorare.

Jam cum ad praecursoris sui Joannis baptismum veniret, nec lateret quod carnis velamine tegeretur, vox Patris de coelo intonans, dixit: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui * .

» Quem itaque sicut hominem diabolica tentat astutia, eidem sicut Deo angelica famulantur officia.

Esurire, sitire, lascessere, atque dormire evidenter humanum est.

Sed et de quinque panibus, quinque millia hominum satiare, et largiri Samaritanae aquam vivam cujus haustus bibenti praestat, ne ultra jam sitiat, et supra

dorsum maris plantis non subsidentibus ambulare, et elationes fluctuum increpata tempestate consternere, sine ambiguitate divinum est.

Sicut ergo (ut multa praeteream) non ejusdem naturae est flere miserationis affectu amicum mortuum, et eumdem remoto quatriduanae aggere sepulturae ad vocis imperium excitare redivivum, aut in ligno pendere, et in noctem luce conversa omnia elementa tremefacere, aut clavis transfixum esse, et paradisi portas fidei latronis aperire, ita non ejusdem naturae est dicere: « Ego et Pater unum sumus * , » et dicere: « Pater major me est * .

» Quamvis enim in Domino Jesu Christo Dei et hominis una persona sit, alius tamen est unde contumelia, alius unde communis est gloria.

De nostro

enim illi est minor Patre humanitas, de Patre illi est aequalis cum Patre divinitas.

IV, V. Propter hanc unitatem personae in utraque natura intelligendam, et filius hominis legitur descendisse de coelo, cum Filius Dei carnem de ea virgine, de qua est natus, assumpserit.

Et rursus Filius Dei crucifixus dicitur ac sepultus, cum haec non in divinitate ipsa qua unigenitus consempiternus et consubstantialis est Patri, sed in naturae humanae sit infirmitate perpessus.

Unde unigenitum Filium Dei crucifixum et sepultum omnes etiam in Symbolo confitemur secundum illud Apostoli: « Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent * .

» Cum autem ipse Dominus noster atque Salvator fidem discipulorum

suorum suis interrogationibus erudiret, « quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis?

» * Cumque illi diversas aliorum opiniones retexuissent, « Vos autem, ait, quem me esse dicitis?

» Ubi beatus Petrus divinitus inspiratus, et confessione sua omnibus gentibus profuturus: « Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi * .

» Nec immerito beatus est pronuntiatus a Domino, et a principali petra soliditatem, et virtutis traxit et nominis, qui per revelationem Patris, eumdem et Filium Dei est confessus et Christum, quia unum horum sine alio receptum non proderat ad salutem.

Sed aequalis erat periculi Dominum Jesum Christum aut Deum tantummodo sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse.

Post resurrectionem vero

Domini quae utique veri hominis fuit, quia alter non est resuscitatus, quam qui fuerat crucifixus, et mortuus, quid aliud quadraginta dierum mora gestum est, quam ut fidei nostrae integritas ab omni caligine mundaretur?

Colloquens enim cum discipulis suis, et cohabitans atque convescens, et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis quos dubietas perstringebat admittens.

Ideo clausis ad discipulos januis introibat et flatu suo dabat Spiritum sanctum, et donato intelligentiae lumine sanctarum Scripturarum occulta pandebat.

Et rursus, idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat, dicens: « Videte manus meas et pedes, quia ego sum, palpate et videte,

quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me videtis habere * , » ut cognosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse quod carnem, ut unum Dei Filium et Verbum confiteremur et carnem.

Quo fidei sacramento Eutiches iste nimium aestimandus est vacuus, qui naturam nostram in unigenito Dei nec per humilitatem mortalitatis, nec per gloriam resurrectionis agnovit.

Nec sententiam beati Pauli et evangelistae Joannis expavit dicentes: « Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse ex Deo est, et omnis spiritus qui solvit Jesum, ex Deo non est, et hic est Antichristus * .

» Quid autem est solvere 190 Jesum nisi humanam ab eo separare naturam,

et sacramentum fidei per quod salvati sumus imprudentissimis evacuare figmentis?

Caligans vero circa naturam corporis Christi, necesse est ut etiam in passione ejus eadem obcaecatione desipiat.

Nam si crucem Domini non putat falsam et susceptum pro mundi salute supplicium verum fuisse non dubitat, cujus credit, agnoscat et carnem.

Nec diffiteatur nostri corporis hominem quem cognoscit fuisse passibilem.

Quoniam negatio verae carnis, negatio est etiam corporeae passionis.

Si enim Christianam suscepit fidem, et a praedicatione Evangelii suum non avertit auditum, videat quae natura transfixa clavis pependerit in crucis ligno, et, aperto per militis lanceam latere crucifixi, intelligat unde sanguis et aqua effluxerint, ut Ecclesia Dei lavacro rigaretur et

poculo.

Audiat beatum Petrum apostolum praedicantem quod sanctificatio spiritus per aspersionem fiat sanguinis Christi.

Nec transitorie legat ejusdem apostoli verba dicentis: « Scientes quod non corruptibilibus argento et auro redempti estis de vana vestra conversatione pristinae traditionis, sed pretioso sanguine, quasi agni incontaminati, Jesu Christi.

* . » Beati quoque Joannis apostoli testimonio non resistat dicentis: « Sed sanguis Jesu filii Dei emundat nos ab omni peccato * ; » et iterum: Haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra.

Et quis est qui vincit mundum, nisi qui credit quoniam Jesus est Filius Dei?

Hic est qui venit per aquam et sanguinem Jesus Christus.

Non in aqua solum, sed in aqua et sanguine.

Et Spiritus

est qui testificatur quoniam Christus est Veritas.

Quia « tres sunt qui testimonium dant: Spiritus, aqua, et sanguis, et hi tres unum sunt * .

» Spiritus utique sanctificationis, et sanguis redemptionis, et aqua baptismatis, quae tria unum sunt, et individua manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur.

Quia catholica Ecclesia hac fide vivit ac proficit, ut in Christo Jesu nec sine vera divinitate humanitas, nec sine vera credatur humanitate divinitas.

VI.

Cum autem ad interlocutionem examinis vestri Eutyches responderit, dicens: Confiteor ex duabus naturis fuisse Dominum nostrum ante adunationem, post adunationem vero unam naturam confiteor;

miror tam absurdam tamque perversam ejus professionem nulla judicantium increpatione reprehensam, et sermonem nimis insipientem, nimisque blasphemum ita omissum, quasi nihil quod offenderet, esset auditum, cum tam impie duarum naturarum ante incarnationem unigenitus Dei Filius fuisse dicatur quam nefarie, postquam Verbum caro factum est, natura in eo singularis asseritur; quod ne Eutyches ideo vel recte vel tolerabiliter aestimet dictum, quia nulla nostra est sententia confutatus, sollicitudinis tuae diligentiam commonemus, frater charissime, ut si per inspirationem misericordiae Dei ad satisfactionem causa perducitur, imprudentia hominis imperiti etiam ab hac sensus sui macula per te purgetur.

Quia quidem, sicut gestorum ordo patefecit, bene coeperat a sua persuasione

discedere cum ex vestra sententia coarctatus profiteretur se dicere quod ante non dixerat, et fidei acquiescere cujus prius fuisset alienus.

Sed cum anathematizando impio dogmati voluisset praebere consensum, intellexisset cum fraternitas vestra in sua manere perfidia, dignumque esse qui judicium condemnationis exciperet.

De quo si fideliter atque utiliter dolet, et quam recte mota sit episcopalis auctoritas, vel se reum cognoscat; vel si ad satisfactionis plenitudinem omnia quae ab eo male sunt sensa, viva voce, et in praesenti subscriptione damnaverit, non erit reprehensibilis erga correptum quantacunque miseratio.

Dominus noster verus et bonus pastor qui animam suam posuit pro ovibus suis * , et qui venit animas hominum salvare,

non perdere * , imitatores nos vult esse suae pietatis, ut peccantes quidem justitia coerceat, conversos autem misericordia non repellat.

Tunc enim demum fructuosissime fides vera defenditur quando etiam a sectatoribus suis opinio falsa damnatur.

Ad omnem vero causam pie ac fideliter exsequendam fratres nostros Julianum episcopum et Renatum presbyterum tituli sancti Clementis, sed et filium meum Hilarium diaconum vice nostra direximus.

Quibus Dulcitium notarium nostrum, cujus fides nobis est saepe probata, sociavimus, confidentes affuturum divinitatis auxilium, ut is qui erraverat, damnata sensus sui pravitate, salvetur.

Data Idus Junii, Asterio et Protogene consulibus, aera CCCCLXXXVI.

VI.-- Item ejusdem epistolae ad Julianum episcopum Coensem.

Dilectissimo fratri JULIANO episcopo, LEO, etc.

Licet per nostros quos ab urbe pro fidei causa direximus plenissimas ad fratrem Flavianum litteras miserimus contra nimiae impietatis errorem, tamen quia per filium nostrum Basilium diaconem scripta tuae dilectionis accepimus quae multum nobis catholici sensus fervore placuerunt, etiam hanc paginam quae illis epistolis consonaret adjecimus, ut unanimiter atque constanter his qui Evangelium Christi corrumpere cupiunt resistatis; quoniam sancti Spiritus in nobis atque vobis una est eruditio eademque doctrina quam quicunque non recipit, non est

membrum corporis Christi, nec potest eo capite gloriari in quo naturam suam asserit non haberi.

Quid autem prodest imprudentissimo seni Nestorianae haereseos nomine eorum lacerare opinionem quorum piissimam convellere non potest fidem, cum quantum Nestorius a veritate discessit deitatem Verbi ab assumpti hominis substantia separando tantum a recto tramite etiam iste deciscat qui unigenitum Dei Filium sic de utero beatae Virginis praedicat natum ut humani quidem corporis spiritualem gesserit, sed humanae carnis Veritas Verbo unita non fuerit?

De quo prodigio falsitatis, quis non videat quae opinionum monstra nascantur?

Negator enim mediatoris Dei et hominum hominis Jesu Christi, necesse est ut multis impietatibus impleatur, eumque Apollinaris

sibi vindicet, aut Valentinianus usurpet, aut Manichaeus obtineat, quorum nullus in Christo humanae carnis credidit veritatem.

Qua utique non recepta, non solum quod secundum carnem atque animam rationalem qui erat in forma Dei manens, idem in forma servi homo natus denegat, sed etiam quod crucifixus est, et mortuus, ac sepultus, quodque die tertia surrexit, et quod ad dexteram Patris ad judicandos vivos et mortuos in eo corpore sit venturus, in quo est judicatus, abnuitur.

Quia haec redemptionis nostrae sacramenta vacuantur, si Christus veram veri hominis totamque naturam suscepisse non creditur.

An quia manifesta erant signa divina, falsa dicentur documenta corporea et testimonia utriusque naturae valebunt, ut creatura salvetur?

Quid deitatis est, caro non

minuit; quod carnis est, deitas non peremit.

Idem enim et sempiternus ex Patre, et temporalis ex matre in sua virtute inviolabilis, in nostra infirmitate passibilis.

In deitate Trinitatis cum Patre et cum Spiritu sancto unius ejusdemque naturae.

In susceptione autem hominis non unius substantiae, sed unius ejusdemque personae, ut idem esset dives in paupertate, omnipotens in abjectione, impassibilis in supplicio, in morte immortalis.

Nec enim Verbum aut in carnem, aut in animam aliqua sui parte conversum est, cum simplex et incommutabilis natura deitatis tota sit semper in sua essentia, nec damnum sui recipiens, nec augmentum, et sic assumptam naturam beatificans ut glorificata in glorificante permaneat.

Cur autem inconveniens aut impossibile

videatur ut videlicet et caro et anima unus Jesus Christus, et unus Dei hominisque sit Filius, si caro et anima quae dissimilium naturarum sunt, unam faciunt etiam sine Verbi incarnatione personam?

cum multo facilius sit, ut hanc unitatem sui atque hominis deitati praestet potestas, quam ut eam in substantiis suis obtineat solius humanitatis infirmitas.

Nec verbum igitur in carnem, nec in Verbum caro mutata est, sed utraque in uno manet, et unus in utroque est, non diversitate divisus, non permistione confusus, nec alter ex Patre, alter ex matre, sedi dem aliter ex Patre ante omne principium, aliter de matre in fine saeculorum, ut esset mediator Dei et hominum, homo Jesus Christus.

In quo habitaret

plenitudo divinitatis corporaliter, quia assumpti non assumentis provectio est, « quod Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genuflectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur quoniam Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris * .

» In eo quod Eutyches in episcopali judicio ausus est dicere, ante incarnationem duas in Christo fuisse naturas, post incarnationem autem unam necessarium fuerat, ut ad reddendum rationem professionis suae crebris atque sollicitis judicum interrogationibus urgeretur, ne tanquam inane aliquid praeterflueret, quod nonnisi de haustu veneratorum dogmatum apparebat effusum.

Arbitror enim talia loquentem hoc habere persuasum, quod

anima, quam Salvator assumpsit prius in coelis sit commorata quam de Virgine nasceretur, eamque sibi Verbum in utero copularet.

Sed hoc catholicae mentes auresque non tolerant, quia nihil secum Dominus de coelo veniens nostrae conditionis exhibuit.

Nec animam enim quae anterior exstitisset, nec carnem quae non materni corporis esset, accepit.

Natura quippe nostra non sic assumpta est, ut prius creata post assumeretur, sed ut ipsa assumptione crearetur.

Unde quod in Origene merito damnatum est, qui animarum antequam corporibus insererentur, non solum vitas, sed et diversas fuisse asserit actiones, necesse est, ut etiam in isto nisi maluerit sententiam abdicare, plectatur.

Nativitas enim Domini secundum carnem, quamvis habeat quaedam propria quibus

humanae conditionis initia transcendat, sive quod solus ex sancto Spiritu ab inviolata Virgine sine concupiscentia est conceptus et natus, sive quod ita visceribus matris est editus, ut et fecunditas pareret, et virginitas permaneret, non alterius tamen naturae erat ejus quam nostra, nec alia illi quam caeteris hominibus anima est inspirata principio, quae excelleret non diversitate generis, sed sublimitate virtutis.

Nihil enim carnis suae habebat adversum.

Nec discordia desideriorum gignebat compugnantiam voluntatum.

Sensus corporei vigebant sine lege peccati et veritas affectionum sub moderamine deitatis et mentis.

Nec tentabatur illecebris, nec cedebat injuriis.

Verus homo vero unitus est Deo, nec secundum existentem prius animam deductus est coelo,

nec secundum carnem creatus ex nihilo.

Eamdem gerens in Deo Verbi Dei personam, et tenens communem nobiscum in corpore animaque naturam.

Non enim esset Dei hominumque mediator, nisi Deus idemque homo in utroque unus esset et verus.

Incitat equidem nos ad latitudinem disserendi materiae magnitudo, sed apud eruditionem tuam non est copia laborandum.

Praesertim jam cum per nostros ad fratrem Flavianum sufficientes litteras miserimus ad confirmandos animos non solum sacerdotum, sed etiam laicorum.

Praestabit, ut credimus, misericordia Dei, ut absque cujusque animae detrimento possint adversum diaboli dolos et sana defendi et vulnerata

curari.

Data Idus Junii, Asterio et Protogene consulibus.

VII.-- Ad Theodosium Augustum.

Caesari THEODOSIO religiosissimo et piissimo Augusto LEO papa Ecclesiae catholicae urbis Romae.

Quantum rebus humanis consulere providentia divina dignetur, sollicitudo clementiae vestrae spiritu Dei incitata demonstrat, quae in catholica Ecclesia nihil impacatum, nihil vult esse diversum, quoniam fides, quae non nisi una est, in nullo potest esse sui dissimilis.

Unde licet Eutyches quantum gestorum episcopalium ordo patefecit, imperite atque imprudenter errare detectus sit, debueritque a sua merito reprobabili persuasione discedere, quantum tamen pietas

vestra, quae in honorem Dei religiosissime catholicam diligit veritatem, apud Ephesum constituit synodale concilium 191 ut imperitus in quo nimis caligat, incalescat; fratres meos Julianum episcopum, et Renatum presbyterum, et filium meum Hilarium diaconum misi, qui ad vicem praesentiae meae pro negotii qualitate sufficerent, et qui eum secum deferrent justitiae et benignitatis affectum, ut quia dubitari non potest quae sit Christianae confessionis integritas, et totius erroris pravitas damnaretur; et resipiscens qui deviaverat, si pro venia supplicaret, sacerdotalis et benevolentia subveniret.

Cum in libello suo quem ad nos misit, hoc saltem sibi ad promerendam veniam reservavit ut correcturum se esse promitteret quidquid nostra sententia de his quae male senserat improbasset.

Quid autem catholica Ecclesia universaliter de sacramento Dominicae incarnationis credat et doceat, ad fratrem et coepiscopum nostrum Flavianum plenius continent scripta quae misi.

Data Idus Junii, Asterio et Protogene consulibus.

VIII.-- Ad Pulcheriam Augustam.

LEO PULCHERIAE Augustae.

Quantum praesidii Dominus Ecclesiae suae in vestra clementia praepararit multis saepe probavimus documentis, et quidquid nostris temporibus contra impugnatores catholicae veritatis industria sacerdotalis obtinet ad vestram maxime gloriam redundabit, dum, sicut a Spiritu sancto didicistis, illi per omnia potestatem vestram subjicitis, cujus munere et protectione regnatis.

Unde quia contra integritatem

fidei Christianae dissensionem quamdam in Constantinopolitana ecclesia Eutyche auctore generatam fratris et coepiscopi nostri Flaviani relatione cognovi, ita ut totius causae species synodalium gestorum textus ostenderit, dignum gloriae vestrae est, ut error qui (ut arbitror) de imperitia magis quam de versutia natus est auferatur priusquam ullas sibi vires de consensu imprudentium, et pertinacia pravitatis acquirat, quia etiam ignorantia graves nonnunquam incidit lapsus, et plerumque in diaboli ruit foveas incauta simplicitas, per quam in supradicto subrepsisse intelligo spiritum falsitatis, ut dum aestimat se religiosius de Filii Dei majestate

sentire, si ei naturae nostrae veritatem inesse non dicat totum illud, quod Verbum caro factum est unius atque ejusdem putet esse substantiae.

Sed quantum Nestorius a veritate excidit, dum Christum qui de matre solum hominem asserit natum, tantum etiam hic a catholico tramite deviat, qui de eadem Virgine non nostrum credit editam esse substantiam; nolens utique eam solius deitatis intelligi, ut quod in forma servi gessit, et quod nostri similis fuit atque conformis, quaedam nostrae naturae fuerit imago, non veritas.

Nihil autem prodest Dominum nostrum beatae Mariae virginis filium verum perfectumque hominem dicere, si non illius generis homo creditur, cujus in Evangelio praedicatur.

Dicit enim Matthaeus: « Liber generationis

Jesu Christi, filii David, filii Abraham * .

» Sed ita humanae originis ordinem sequitur, ut generationum lineas usque ad Joseph, cui mater Domini erat desponsata, deducat.

Lucas vero retrorsum successionum gradus relegens, ad ipsum humani generis principem rediit, ut Adam primum, et Adam novissimum ejusdem ostendat esse naturae.

Potuerat quippe omnipotentiae Filii Dei sic ad docendos homines apparere, quomodo et patriarchis, et prophetis in specie carnis apparuit cum aut luctamen iniit, aut sermonem conseruit, cum vel officia hospitalitatis habuit, vel etiam appositum cibum sumpsit.

Sed illae imagines hujus hominis erant judicia cujus veritatem ex praecedentium Patrum stirpe sumendam significationes mystice

nuntiabant.

Sed ideo sacramentum reconciliationis nostrae ante tempora aeterna dispositum mille implebant figurae, quia nondum venerat Spiritus sanctus in Virginem, nec virtus Altissimi obumbraverat ei, ut intra intemerata viscera aedificante sibi Sapientia domum, Verbum caro fieret, et forma Dei ac forma servi in unam conveniente personam Creator temporum nasceretur in tempore, et per quam facta sunt omnia, ipse inter omnia gigneretur.

Nisi enim novus homo factus in similitudinem carnis peccati nostram susciperet vetustatem, et consubstantialis Patri, consubstantialis esse dignaretur et matri, naturam sibi nostram solus a peccato liber uniret, sub jugo diaboli generaliter teneretur humana captivitas, nec aliter possideremus

triumphantis victoriam, si extra nostram esset confecta naturam.

De hac autem participatione mirabile sacramentum nobis regenerationis indulsit, ut per ipsum Spiritum per quem Christus conceptus est et natus, etiam nos qui per concupiscentiam carnis sumus geniti, spirituali iterum origine nasceremur.

Propter quod ab evangelista de credentibus dicitur: « Qui non ex sanguinibus, neque ex voluptate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt * .

» Cujus ineffabilis gratiae particeps non est, nec potest filiorum Dei adoptionem consequi, quisquis a fide sua hoc quod nos principaliter salvat excludit.

Unde multum doleo multumque contristor, quod hic qui ante de

humilitatis proposito laudabilis videbatur, contra unicam spem nostram patrumque nostrorum vana nimis et stolida audet astruere.

Qui dum viderit insipientiae suae sensum catholicis auribus displicere, revocare se a sua opinione debuerat, nec ita Ecclesiae praesules commovere, ut damnationis sententiam mereretur accipere, quam utique si in sua sententia voluerit permanere nullus poterit relaxare.

Sedis enim apostolicae moderatio hanc temperantiam observat, ut severius agat cum obduratis, et veniam cupiat praestare correctis.

Quia ergo multa mihi fiducia est de pietatis tuae sincerissima fide, obsecro gloriam clementiae tuae, ut sicut sancto studio tuo catholica praedicatio semper adjuta est, ita nunc quoque ejus faveat libertati, quam forte ideo

permisit Dominus hac tentatione pulsari, ut quales intra Ecclesiam lateant, possit agnosci.

Quorum plane non est negligenda curatio, ut nec episcoporum nos contristet amissio.

Augustissimus vero et Christianissimus imperator cupiens quam celerrime turbata componi episcopali concilio quod Ephesi vult habere, nimium breve et angustum tempus indixit diem Kalendarum praestituendo conventui, cum a tertio die Iduum Maiarum, quo serenitatis ejus scripta suscepimus, major pars reliqui sit temporis absumenda, ut profectio sacerdotum, qui negotio sufficiant, valeat ordinari.

Nam illud quod pietatis ejus etiam me credidit debere interesse concilio, etiamsi secundum aliquod praecedens exigitur exemplum, nunc tamen nequaquam possit

impleri, quia rerum praesentium nimis incerta conditio tantae urbis populis me abesse non sineret, et in desperationem quamdam animi tumultuantium mitterentur, si per occasionem causae ecclesiasticae viderer patriam et apostolicam Sedem velle deserere.

Quia igitur ad publicam hanc utilitatem pertinuisse cognoscitis, ut salva clementiae vestrae venia charitati meae, et precibus civium non negarem in his fratribus meis quos vice mea misi, me quoque adesse cum caeteris aestimate, qui secundum causam satis mihi ex gestorum serie, et ipsius de quo agitur professione patefactam evidenter, et plene quid servandum esset, ostendi.

Non enim de portiuncula fidei nostrae quae nimis lucide clarescat quaeritur, sed hoc stultissima resultatio audet incessere,

quod Dominus noster in Ecclesia neminem sexus utriusque voluit ignorare.

Siquidem ipsius catholici symboli brevis et perfecta confessio, quae duodecim apostolorum totidem est signata sententiis, tam instructa sit munitione coelesti, ut omnes haereticorum opiniones solo ipsius possint gladio detruncari.

Cujus symboli plenitudinem, si Eutyches puro et simplici voluisset corde concipere, in nullo a decretis Nicaeni concilii deviaret, et hoc a sanctis Patribus intelligeret constitutum, ut contra apostolicam fidem, quae non nisi una est, nullum se ingenium, nullum elevaret eloquium.

Sed ideo pro vestrae pietatis consuetudine laborare dignemini, ut quod contra singulare sacramentum salutis humanae

blasphema insipientia protulit, ab omnium animis repellatur.

Ac si ipse qui in hanc tentationem incidit, resipiscat, ita ut per liberalem satisfactionem proprium damnet errorem, communio ei sui ordinis reformetur.

Quod etiam sancto Flaviano episcopo me clementia tua scripsisse cognoscat, ut charitas non negetur, si error aboletur.

IX.-- Ad Dioscorum Alexandrinum episc.

LEO DIOSCORO Ecclesiae Alexandrinae episcopo.

Quantum dilectioni tuae Dominicae charitatis impendamus affectum, ex hoc poteris approbare, quod tua firmius desideramus fundare initia, ne quid charitati tuae ad perfectionem deesse videatur, cum tibi specialis gratiae merita, ut probavimus, suffragentur.

Paterna igitur, et fraterna collatio debet

sanctitati tuae esse gratissima, et a te taliter suscipi, quemadmodum a nobis eam intelligas proficisci.

Unum enim nos sentire oportet et agere, ut sicut legimus, in nobis quoque « unum esse cor, et anima una * » comprobatur.

Cum enim beatissimus Petrus apostolicum a Domino acceperit principatum, et Romana Ecclesia in ejus permaneat institutis, nefas est credere quod sanctus discipulus ejus Marcus, qui Alexandrinam primus ecclesiam gubernavit, aliis regulis traditionum suarum decreta formaverit, cum de eodem fonte gratiae unus spiritus fuerit, et discipuli, et magistri, nec aliud ordinatus tradere potuerit, quam quod ab ordinatore suscepit.

Non ergo patimur, ut cum unius nos corporis et fidei fateamur in aliquo discrepemus, et

alia doctoris, alia discipuli instituta videantur.

Quod ergo a patribus nostris propensiore cura novimus esse servatum, a vobis volumus custodiri, ut non passim diebus omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur, sed post diem sabbati ejus noctis in prima sabbati quae lucescit exordia delegantur, in quibus his qui consecrandi sunt jejunis, et a jejunantibus sacra benedictio conferatur.

Quod ejusdem observantiae erit, si mane ipse Dominico die continuato sabbati jejunio celebretur.

A quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt quam ad diem resurrectionis, sicut etiam in Pascha Domini declaratur pertinere non dubium est.

Nam praeter auctoritatem consuetudinis quam ex apostolica

novimus venire doctrina, etiam sacra Scriptura manifestat, quod cum apostolum Paulum et Barnabam ex praecepto Spiritus sancti Evangelium mitterent ad praedicandum, « jejunantes et orantes imposuerunt eis manus * , » ut intelligamus quanta et dantium et accipientium devotione curandum sit, ne tantae benedictionis sacramentum negligenter videatur impletum.

Et ideo pie et laudabiliter apostolicis morem gesseris institutis, si hanc ordinandorum sacerdotum formam per ecclesias, quibus Dominus praeesse te voluit, etiam ipse servaveris, ut his qui consecrandi sunt, nunquam benedictiones, nisi in die resurrectionis Dominicae tribuantur, cui a vespera sabbati initium constat ascribi, et tantis divinarum dispositionum mysteriis

consecratum, ut quidquid est a Domino insignius constitutum in hujus diei dignitate sit gestum.

In hac mundus sumpsit exordium.

In hac per resurrectionem Christi, et mors interitum, et vita accepit initium.

In hac apostoli a Domino praedicandi in omnibus gentibus Evangelii tubam sumunt, et ferendum universo mundo sacramentum regenerationis accipiunt.

In hac, sicut beatus Joannes evangelista testatur, congregatis in unum discipulis januis clausis, cum ad eos Dominus introisset, « insufflavit et dixit: Accipite Spiritum sanctum, quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum detinueritis, detenta erunt * .

» In hac denique promissus a Domino apostolis Spiritus sanctus advenit, ut coelesti quadam regula

insinuatum, et traditum noverimus in illa die celebranda nobis esse 192 mysteria sacerdotalium benedictionum, in quo collata sunt omnia dona gratiarum.

Ut autem omnibus observantia nostra concordet, illud quoque volumus custodiri ut cum solemnior festivitas conventum populi numerositatis indixerit, et ad eam tanta multitudo convenit quam recipi basilica simul una non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur, ne his tantum admissis ad hanc devotionem qui primi advenerint videantur ii qui post modum confluxerint non recepti, cum plenum pietatis atque rationis sit, ut quoties basilicam in qua agitur praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur.

Necesse est autem ut quaedam pars populi sua devotione privetur, si

unius tantum missae more servato sacrificium offerre non possint, nisi qui prima diei parte convenerint.

Studiose ergo dilectionem tuam et familiariter admonemus, ut quod nostrae consuetudini ex forma paternae traditionis insedit, tua quoque cura non negligat, ut omnia nobis ex fide et actibus congruant.

Propter quod remeanti filio nostro Possidonio presbytero hanc ad fraternitatem tuam epistolam dedimus perferendam qui nostris processionibus atque ordinationibus frequenter interfuit, et toties admissus quid in omnibus apostolicae auctoritatis teneremus, agnovit.

Data Kalendis Juliis.

X.-- Ad Ephesinam synodum secundam, in qua provocat episcopos Eutychetis blasphemias condemnare.

LEO episcopus sanctae synodo quae apud Ephesum

convenit.

Religiosa excellentissimi principis fides, sciens ad suam gloriam maxime pertinere si intra Ecclesiam catholicam nullius erroris germen exsurgeret, hanc reverentiam divinis detulit institutis, ut ad sanctae dispositionis effectum auctoritatem apostolicae Sedis adhiberet, tanquam ab ipso beatissimo Petro cuperet declarari quid in ejus confessione laudatum sit, quando dicente Domino: « quem me esse dicunt homines filium hominis?

» * varias quidem diversorum opiniones discipuli memorarunt.

Sed cum ab eis quid ipsi crederent quaereretur, princeps apostolorum plenitudinem fidei brevi sermone complexus: « Tu es, inquit, Christus Filius Dei

vivi * ; » hoc est, Tu qui es vere filius hominis, idem vere es Filius Dei vivi.

Tu, inquam, verus in deitate, verus in carne, et salva geminae proprietate naturae, utrumque unus.

Quod si Eutyches intelligenter ac vivaciter crederet, nequaquam ab hujus fidei tramite deviaret, propter quam ei respondetur a Domino: « Beatus es Simon Bar Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis.

» Et ego dico tibi: « Quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam * .

» Nimis autem a compage hujus aedificationis alienus est, qui beati Petri confessionem non capit, et Christi Evangelio contradicit.

Ostendens se nullum unquam studium cognoscendae

veritatis habuisse, et superfluo honorabilem visum qui nulla auctoritate cordis ornavit canitiem senectutis.

Verum quia etiam talium non est negligenda cura, pie ac religiose Christianissimus imperator habere voluit episcopale concilium, ut pleniore judicio omnis possit error aboleri, fratres nostros, Julianum episcopum, Renatum presbyterum, et filium nostrum Hilarium diaconem, et cum his Dulcitium notarium probatae nobis fidei misi, qui vice mea sancto conventui vestrae fraternitatis intersint, et communi vobiscum sententia, quae Domino sint placitura, constituant.

Hoc est ut primitus pestifero errore damnato, etiam de ipsius qui imprudenter erravit, restitutione tractetur: si tamen doctrinam veritatis amplectens sensus haereticos

quibus imperitia ejus fuerat irretita plene aperteque propria voce et subscriptione damnaverit.

Quod etiam in libello quem ad nos miserat est professus, spondens per omnia nostram secuturum se esse sententiam.

Acceptis autem fratris et coepiscopi nostri Flaviani litteris plenius ad eum de his quae ad nos videtur retulisse rescripsimus, ut abolito hoc, qui natus videbatur errore, in laudem et gloriam Dei per totum mundum una sit fides, et una eademque confessio, « et in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris * .

» Data Idus Junii, Asterio et Protogene viris clarissimis consulibus, aera qua supra.

XI.-- Ad Constantinopolitanos.

LEO episcopus et sancta synodus quae in urbe Roma convenit, clero et plebi consistenti Constantinopoli.

Licet de his quae in concilio sacerdotum apud Ephesum gesta memorantur, multos nos moeror afficiat, eo quod sicut consonans fama dispersit, et ipso rerum monstratur effectu, nec justitiae illic moderatio, nec fide est servata religio, vestrae tamen devotionis pietate gaudemus, et in sanctae plebis acclamationibus, quarum ad nos exempla delata sunt, omnium vestrorum probamus affectum; quia et vivit ac permanet apud bonos filios optimi patris justa dilectio, et catholicae doctrinae eruditionem in

nulla patimini parte corrumpi.

Non dubie enim sicut vobis Spiritus sanctus reseravit Manichaeorum confoederantur errori, qui ab unigenito Dei Filio, verum et nostrae naturae hominem negant esse susceptum, omnesque ejus corporeas actiones simulatorii volunt fuisse phantasmatis.

Cui impietati ne in aliquo praeberetis assensum, jam per filium meum Epiphanium, et Dionysium Romanae Ecclesiae notarios cohortatoria ad dilectionem vestram scripta direximus, quibus confirmationem quam expetistis ultro praebuimus, ut nos paternam vobis curam non dubitetis impendere, ac modis omnibus laborare, ut, auxiliante misericordia Dei, omnia quae ab imperitis et ab insipientibus excitata sunt scandala destruantur.

Nec quisquam sibi audeat de sacerdotali

honore blandiri qui potuerit in exsecrandi sensus impietate convinci.

Nam si vix in laicis tolerabilis videtur inscitia, quanto magis in eis qui praesunt; nec excusatione est digna, nec venia, maxime cum etiam defendere perversarum opinionum commenta praesumunt, et in consensum suum, aut errore, aut gratia insanabiles quosque traducunt.

Separentur hujusmodi a sanctis membris corporis Christi, neque sibi catholica libertas infidelium jugum patiatur imponi.

Extra enim donum divinae gratiae et extra sacramentum habendi sunt salutis humanae, qui, negantes naturam nostrae carnis in Christo, et Evangelio contradicunt, et symbolo reluctantur, nec sentiunt se in hoc praeruptum sua obcaecatione deduci, ut nec in passionis Dominicae, nec in resurrectionis

veritate consistant; quia utrumque in Salvatore vacuatur, si in eo nostri generis caro non creditur.

In quibus isti ignorantiae tenebris, in quo hactenus desidiae torpore jacuere, ut nec audita discerent, vel lectione cognoscerent, quod in Ecclesia Dei in omnium ore, tam consonum est, ut nec ab infantium linguis veritas corporis et sanguinis Christi inter communionis sacramenta fidei taceatur?

Quia in illa mystica distributione spiritalis alimoniae hoc impartitur, ut accipientes virtutem coelestis cibi in carnem ipsius qui caro nostra factus est, transeamus.

Unde et ad confirmationem charitatis vestrae quae laudabili fide inimicis veritatis obnititur, apte atque opportune sermone affectuque apostoli utar et dicam.

Propterea et ego audiens fidem vestram quae est

in Christo Jesu, et dilectionem in omnes sanctos, non cesso gratias agens pro vobis, memoriam vestri faciens in orationibus meis, ut Deus Domini nostri Pater gloriae det vobis spiritum sapientiae et revelationis, in agnitione ejus illuminatos oculos cordis vestri, ut sciatis quae est spes vocationis ejus, quae divitiae, gloriae, haereditatis ejus in sanctis ejus, et quae sit supereminens magnitudo virtutis ejus in nobis qui credidimus secundum operationem potentiae virtutis ejus quam operatus est in Christo; suscitans illum a mortuis, et constituens illum ad dexteram suam in coelestibus supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dominationem, omne nomen quod nominatur, non solum in hoc saeculo,

sed in futuro, et omnia subjecit sub pedibus ejus, et ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius, plenitudo ejus qui omnia in omnibus adimplet * .

Dicant hi adversarii veritatis quanto omnipotens Pater vel secundum quam naturam Filium suum super universa provexerit?

vel cui substantiae cuncta subjecerit?

deitas enim Verbi par in omnibus, et consubstantialis est Patri, et sempiternae atque intemporaliter una eademque potentia est genitoris et geniti.

Creator quippe omnium naturarum, quoniam « per ipsum omnia facta sunt, et sine ipso factum est nihil * , » superest omnibus quae creavit, nec unquam Creatori suo non fuerunt subjecta quae condidit.

Cui proprium, et sempiternum est, nec aliunde quam de

Patre, nec aliud esse quam Pater est.

Huic si addita est potestas, si illustrata dignitas, si exaltata sublimitas, minor erat provehente qui crevit, nec habebat divitias ejus naturae cujus indiguit largitate.

Sed talia sentientem in societatem suam Arius rapit, cujus perversitati multum haec suffragatur impietas, negans Verbo Dei humanam inesse naturam, ut, dum humilitatem in Dei majestate fastidit, aut falsatam in Christo asserat imaginem corporis, aut omnes actiones ejus, passionesque corporeas deitatis potius fuisse quam carnis.

Quodlibet autem defendere audeat prorsus, insanum est, quia nec pietas fidei, nec ratio recipit sacramenti, ut aliquid passa sit deitas, aut in ullo mentita sit veritas.

Impassibilis igitur Dei Filius, Deus cui cum Patre,

et Spiritu sancto, una incommutabilis Trinitatis essentia, hoc quod est esse perpetuum est, in ea plenitudine temporis quae sempiterno consilio fuerat praestituta, et prophetica dictorum atque gestorum significatione promissa, factus filius hominis, non suae conversione substantiae, sed nostrae assumptione naturae « venit quaerere et salvare quod perierat * .

» Venit autem non locali accessu, nec monitione corporea tanquam praesens factus unde abfuisset, aut illinc recessurus unde venisset, sed venit per hoc quod erat visibile, et communione cernentibus declarandus, humanam scilicet carnem atque animam in visceribus Virginis matris accipiens, ut manens in forma Dei, formam servi sibimet

et similitudinem peccati carnis uniret, per quam non minueret divina humanis, sed augeret humana divinis.

Talis enim erat omnium a primis ducta genitoribus causa mortalium, ut originali peccato transeunte per posteros nullus poenam damnationis evaderet, nisi Verbum caro fieret, et habitaret in nobis, in ea scilicet natura quae nostri et sanguinis esset et generis.

Propter quod dicit Apostolus: « Sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem, sic et per unius justitiam in omnes homines ad justificationem.

Sicut enim per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita et per unius hominis obedientiam justi constituentur multi * .

» Et iterum: « Quia enim per hominem mors, et per hominem

resurrectio mortuorum, et sicut in Adam omnes moriuntur, ita in Christo omnes vivificabuntur * .

» Hi utique omnes qui licet in Adam sunt nati, in Christo tamen inveniuntur renati, habentes fidei testimonium, et de justificatione gratiae et de communione naturae, quam qui susceptam ab unigenito Dei Filio in utero Davidicae virginis diffitetur, ab omni sacramento Christianae religionis alienus est; et nec sponsam agnoscens, nec sponsam intelligens, nuptiali non potest interesse convivio.

Caro enim Christi velamen est Verbi, quo omnis qui Christum confitetur, integre induitur.

Erubescens autem illud, et quasi indignum refutans, nullum 193 ex eo habebit ornatum; ac licet se regio inserat festo, sacrisque se epulis importunus immisceat,

discretionem tamen regis fallere improbus conviva non poterit, sed sicut ipse Dominus protestatus est, « tolletur ligatis manibus et pedibus, et mittetur in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium * .

» Unde quicunque in Christo non confitetur corpus humanum, noverit se mysterio incarnationis indignum, nec ejus sacramenti habere consortium, quod Apostolus praedicat dicens: « quia membra sumus corporis de carne ejus et ossibus ejus.

Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae et erunt duo in carne una * .

» Et exponens quid per hoc significetur, adjecit: « Sacramentum hoc magnum est.

Ego autem dico in Christo et in Ecclesia * .

» Ab ipso ergo principio generis

humani, Christus est denuntiatus in carne venturus.

In qua, sicut dictum est, et erunt duo in carne una.

Utique duo sunt Deus et homo, Christus et Ecclesia, quae de sponsi carne prodeunt, quando ex latere crucifixi manante sanguine et aqua sacramentum redemptionis et regenerationis accepit.

Ipsa est enim nova conditio creaturae humanae, quae in baptismate non indumento verae carnis, sed contagio damnatae vetustatis exuitur, ut efficiatur homo corpus Christi, quia et Christus corpus est hominis.

Unde non Deum tantum dicimus Christum sicut haeretici Manichaei, nec hominem tantum sicut haeretici Photiani, nec ita hominem ut aliquid ei desit quod ad humanam certum est pertinere naturam, sive animam

sive mentem rationabilem, sive carnem quam non de femina sumpsit, sed factam de Verbo in carnem converso atque mutato, quae tria falsa et vana Apollinistarum haereticorum tres partes varie protulerunt.

Nec dicimus quod beata virgo Maria hominem sine deitate conceperit, qui creatus a Spiritu sancto, postea sit susceptus a Verbo, quod Nestorium praedicantem merito justeque damnavimus.

Sed dicimus Christum Dei Filium Deum verum natum de Deo Patre, sine ullo initio temporis, eumdemque hominem verum natum de matre, hominem certa plenitudine temporis, nec ejus humanitatem qua major est Pater minuere aliquid ejus naturae a qua aequalis est Patri.

Hoc autem utrumque unum est Christus qui verissime dixit, et secundum Deum:

Ego et Pater unum sumus; et secundum hominem: Pater major me est.

Hanc fidem, dilectissimi, veram et indissolubilem, quae sola veros efficit Christianos, quamque, ut intelligimus et probamus pio studio, et laudabili amore defenditis, perseveranter tenete, et constanter asserite.

Et quoniam oportet vos post divinum auxilium etiam catholicorum principum gratiam promereri, humiliter et sapienter exposcite, ut petitioni nostrae qua plenariam indici synodum postulamus, clementissimus imperator dignetur annuere, quo citius adjuvante misericordia Dei, et sanis fortitudo augeatur, et morbidis, si curari acquiescant, medicina praestetur.

XII.-- Ad Theodosium Augustum.

LEO episcopus et sancta synodus quae in urbe

Roma convenit, THEODOSIO Augusto.

Litteris clementiae vestrae quas dudum ad beati Petri apostoli sedem pro catholicae fidei amore misistis, tantam fiduciam sumpsimus defendendae, per vos veritatis et pacis, ut in causa tam simplici, tamque minuta, nihil putaremus posse existere quod noceret, praesertim cum ad episcopale concilium quod haberi apud Ephesum praecepistis tam instructi sint missi, ut si scripta quae vel ad sanctam synodum vel ad Flavianum episcopum detulerunt, episcoporum publicari auribus Alexandrinus permisisset antistes.

Ita manifestatione purissimae fidei quam divinitus inspiratam et accepimus et tenemus, omnium congressionum strepitus quievisset, ut nec imperitia ultra desiperet, nec occasionem nocendi

aemulatio reperiret.

Sed dum privatae causae religionis exercentur obtentu, commissum est impietate paucorum quod universam Ecclesiam vulneraret.

Comperimus enim non incerto nuntio, sed fidelissimo rerum quae gestae sunt, narratore Hilario diacono nostro qui vix ne subscribere cogeretur, effugit, convenisse ad synodum plurimos sacerdotes, quorum utique frequentia collationi et judicio profuisset, si is qui sibi locum principalem vindicabat, sacerdotalem moderationem custodire voluisset, ut, sicut moris est, omnium sententiis ex libertate prolatis, id tranquillo et aequo constitueretur examine quod et fidei congrueret, et errantibus subveniret.

In ipso autem judicio non omnes qui convenerant

interfuisse cognovimus.

Nam alios rejectos, alios didicimus intromissos, qui pro supradicti sacerdotis arbitrio impiis subscriptionibus captivas manus dederant, et nociturum statui scirent, nisi imperata fecissent.

Talemque ab ipso prolatam esse sententiam, ut dum homo unus impetitur, in omnem ecclesiam saeviretur.

Quod nostri ab apostolica Sede directi adeo impium et catholicae fidei contrarium esse viderunt, ut ad consentiendum nulla potuerint oppressione compelli, constanterque in eadem synodo, ut decuit, fuerunt protestati nequaquam id quod constituebatur Sedem apostolicam recepturam; quoniam revera omne Christianae fidei sacramentum (quod absit) a temporibus vestrae pietatis excinditur, nisi hoc scelestissimum facinus quod cuncta

sacrilegia excedit, aboleatur.

Quia vero diabolica nequitia subtiliter fallit incautos, et ita quorumdam imprudentiam per similitudinem pietatis illudit, ut pro salubribus persuadeat nocitura, removete, quaesumus, aurem a vestrae pietatis conscientia in periculum religionis et fidei.

Quod saecularibus negotiis legum vestrarum aequitate conceditur in rerum divinarum pertractione praestare, ut Christi Evangelio vim non inferat humana praesumptio.

Ecce, Christianissime et venerabilis imperator, cum consacerdotibus meis implens erga reverentiam clementiae vestrae sinceri amoris officium, cupiensque vos placere per omnia Deo, cui pro vobis ab Ecclesia supplicatur, ne ante tribunal Christi Domini rei de silentio judicemur.

Obsecramus coram unius deitatis

inseparabili trinitate, quae tali facto laeditur, cum ipsa vestri sit custos et auctrix imperii, et coram sanctis angelis Christi, ut omnia in eo statu manere jubeatis, in quo fuerunt ante omne judicium, donec major ex toto orbe sacerdotum numerus congregetur.

Nec alieno peccato patiamini vos gravari, quia quod necesse est nos dicere, veremur ne cujus religio dissipatur, indignatio provocetur.

Prae oculis habete et tota mentis acie reverenter accipite beati Petri gloriam et communes cum ipso omnium apostolorum coronas, cunctorumque martyrum palmas, quibus alia non fuit causa patiendi, nisi confessio verae divinitatis et verae humanitatis in Christo.

Cui sacramento quia impie nunc a paucis imprudentibus obviatur, omnes partium ecclesiae nostrarum, omnes

mansuetudini vestrae cum gemitibus et lacrymis supplicant sacerdotes, ut qui et nostri fideliter reclamarunt, et eisdem libellum appellationis Flavianus episcopus dedit, generalem synodum jubeatis intra Italiam celebrari, quae omnes offensiones ita aut repellat aut mitiget, ne aliquid ultra sit, vel in fide dubium, vel in charitate divisum.

Convenientibus utique orientalium provinciarum episcopis, quorum si qui superati minis atque injuriis a veritatis tramite deviarunt, salutaribus remediis in integrum revocentur, ipsique, quorum est causa durior si consiliis melioribus acquiescant, ab Ecclesiae unitate non discedant.

Quam autem post appellationem interpositam hoc necessarie postuletur,

canonum Nicaeae habitorum decreta testantur, quae a totius mundi sunt sacerdotibus constituta, quaeque subter adnexa sunt.

Favete catholicis vestro more parentumque vestrorum, date defendendae fidei libertatem, quam salva clementiae vestrae reverentia, nulla vis, nullus poterit mundanus timor auferre.

Cum enim Ecclesiae causa statum regni vestri agamus et salutis, ut provinciarum vestrarum quieto jure potiamini, defendite contra haereticos inconcussum Ecclesiae statum, ut et vestrum Christi dextera defendatur imperium.

Data III Idus Octobris, Asterio et Protogene viris clarissimis consulibus, aera qua supra.

XIII.-- Ad Pulcheriam Augustam.

LEO episcopus et sancta synodus quae in urbe Roma convenit, PULCHERIAE Augustae.

Si epistolae quae in fidei causa ad pietatem vestram directae sunt, per nostros clericos pervenissent, certum est remedium vos his rebus quae contra fidem factae sunt, aspirante vobis Domino, praestare potuisse.

Quando sacerdotibus, quando Christianae religioni aut fidei defuistis?

Sed cum ad mansuetudinem vestram adeo non potuerint pervenire qui missi sunt, ut ad nos vix unus illorum Hilarius diaconus noster fugiens sit reversus, iteranda scripta credidimus, ut validiores preces nostrae esse mereantur, ipsorumque qui ad clementiam vestram non pervenerunt exempla subjecimus: amplioribus vos obtestationibus obsecrantes, ut quanto acerbiora facta sunt, quibus pro sede regia vos convenit contrahere, tanto majore gloria curam ejus in qua

excellitis religionis habeatis, ne catholicae fidei integritas ulla humanarum concertationum occasione violetur.

Quae enim congregata apud Ephesinam synodum sopienda et sananda pacis remedia credebantur, haec non solum in majora pacis dispendia, sed (quod nimis dolendum est) etiam in ipsius fidei qua Christiani sumus, excidia processerunt.

Et ii quidem qui missi sunt, quorumque unus vim Alexandrini episcopi sibi omnia vindicantis effugiens, rerum gestarum nobis ordinem fideliter nuntiavit, reclamaverunt in synodo sicut oportuit unius hominis non tam judicio quam furori, protestantes ea quae per vim metumque gererentur sacramentis Ecclesiae et ipsi symbolo ab apostolis instituto praejudicare non posse, nec se ab ea fide

ulla injuria separandos quam plenissime expositam atque digestam a sede beati apostoli Petri ad sanctam synodum detulissent.

Cujus recitatio poscentibus episcopis non sit admissa, uti scilicet remota ea fide quae patriarchas, prophetas, apostolos, et martyres coronavit, generatio Jesu Christi Domini nostri secundum carnem, et verae mortis ac resurrectionis ejus confessio (quod horremus dicere) solveretur.

Scripsimus de hac re, ut potuimus, ad gloriosissimum principem, et, quod est maximum, Christianum.

Cujus epistolae pariter exempla subjecimus, ut fidem qua renatus per Dei gratiam regnat, nulla sineret novitate corrumpi.

Quoniam Flavianus episcopus in nostra omnium communione persistit, atque hoc quod factum est sine consideratione justitiae et contra

omnium canonum disciplinam ratum haberi ratio nulla permittit.

Et quia dissensionis scandalum non abstulisset Ephesina synodus, sed auxisset, habendi intra Italiam concilium et locus constitueretur, et tempus omnibus querelis et praejudiciis partis utriusque suspensis, quo diligentius universa quae offensionem generaverant, retractentur, et absque vulnere fidei, absque religionis injuria, in pacem Christi redeant, sint sacerdotes, et soli auferantur errores.

Quod ut obtinere mereamur probatissimae nobis fidei pietas tua, quae labores Ecclesiae semper adjuvit, supplicationem nostram apud clementissimum principem sive specialiter a beatissimo Petro apostolo legationem commissam dignetur asserere,

ut priusquam civile hoc exitiale bellum intra Ecclesiam hoc convalescat, redintegrandae unitatis copiam Deo auxiliante concedat, sciens imperii sui viribus profuturum quidquid catholicae libertati benigna ipsius fuerit 194 dispositione collatum.

Data pridie Idus Octobris, Asterio et Protogene viris clarissimis consulibus, aera qua supra.

XIV.-- Ad eamdem.

LEO episcopus PULCHERIAE Augustae, etc.

Gaudere me plurimum et exsultare in Domino pietatis tuae scripta fecere, quibus evidenter ostenditur quantum catholicam diligas fidem, et quantum haereticum detesteris errorem.

Haeresis quippe est nimis impia, et Evangelio veritatis inimica quae non portionem aliquam laedere, sed ipsa religionis

Christianae conatur fundamenta convellere, negans sempiterni Patris Filium sempiternum de utero beatae Virginis matris veram carnem nostrae sumpsisse naturae; et eos damnatione percellens qui ab evangelica et apostolica fide nullo deduci errore potuerunt, illudque frustra praetendens quod Nicaenae synodi fidem teneat, cujus eum constat esse alienum gloriosissima Augusta.

Unde quia non deserit Ecclesiam suam divina protectio, dicente Domino: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi * , » eodemque opere et tempore spiritus Dei et clementiae vestrae sollicitudinem et curam nostri cordis accendit, ut de remediis procurandis, eadem utrique cuperemus, quae

prius poposci.

Nunc quoque instantius peto, majore utens fiducia deprecandi, posteaquam praesidium venerandae exhortationis accipi, sperans affuturam misericordiam Dei, ut cooperante vestra clementia, pestiferi erroris possit morbus auferri: ut quidquid ipse inspirante atque auxiliante potuerit salubriter fieri, cum vestrae fidei laude peragatur, quoniam res humanae aliter tutae esse non possunt, nisi quae ad divinam confessionem pertinent, et regia et sacerdotalis defendat auctoritas.

Data decimosexto Kalendas Aprilis, Valentiniano Augusto septimo, et Anieno viris clarissimis consulibus, aera CCCCLXXXVIII.

XV.-- Ad Martianum et Faustum presbyteros.

LEO episcopus MARTIANO FAUSTOque presbyteris.

Bonorum operum et spiritualium studiorum Deum

auctorem esse non dubium est, qui quorum incitat mentes adjuvat actiones.

Quod nobis praesenti experimento evidenter apparuit.

Si quidem inter discretarum spatia longinqua regionum unum sumpserint corda nostra consilium, ut quod a nobis desiderabatis, eo vobis tempore quo epistolae vestrae mittebantur, occurrerit.

Si tamen dilectioni vestrae tradi scripta nostra potuere, quae non solum apostolicae Sedis auctoritate, sed etiam sanctae synodi quae ad nos frequens convenerat, unanimitate directa sunt, ut in his quantam curam totius Ecclesiae habeamus, appareat, hortando scilicet omnium fidelium mentes et clementissimorum principum praesidia ad defensionem fidei postulando, quorum pios et catholicos

animos non diffidimus opem atque auctoritatem suam justis petitionibus praestituros, quo citius, auxiliante Domino, perniciosa haeresis et dudum sanctorum Patrum auctoritate damnata quae nuper Ephesi male adjuta est, auferatur.

Interim vero det operam quantum fieri potest vestra dilectio ut omnibus Ecclesiae filiis innotescat, quod impium sensum secundum doctrinam evangelicam et apostolicam praedicamus.

Quia licet plene quae semper fuisset, atque esset catholicorum sententia scripserimus, tamen nunc quoque ad confirmandas omnium mentes non parum exhortationis addidimus.

Memor enim sum me sub illius nomine praesidere, cujus a Domino Jesu Christo est glorificata confessio, et cujus fides omnes quidem haereses destruit, sed

maxime impietatem praesentis erroris expugnat; et intelligo mihi aliud non licere quam ut omnes conatus meos ei causae in qua universalis Ecclesiae salus infestatur, impendam.

Ne autem aliqua negligentiae occasione scripta nostra ad vos non potuerint pervenire, exemplaria eorumdem nunc mittenda credidimus, ut nullo modo fidei quam defendimus, praedicatio nostrae notitiae subtrahatur.

Data decimo sexto Kalendas Aprilis, Valentiniano Augusto VII et Ameno V consulibus.

XVI.-- Ad Theodosium Augustum.

LEO episcopus THEODOSIO Augusto, etc.

Omnibus quidem vestrae pietatis epistolis inter eas sollicitudines quas pro fide patimur spem nobis securitatis maximam praestitistis Nicaenum commendando

concilium, adeo ut ab illo, sicut saepe jam scribitis, non patiamini sacerdotes Domini deviare.

Sed ne aliquid in praejudicium catholicae defensionis viderer egisse de ordinatione ejus qui Constantinopolitanae coeperit ecclesiae praesidere, nihil interim in alterutram partem temere rescribendum putavi, non dilectionem negans, sed manifestationem catholicae veritatis exspectans.

Quod aequanimiter ferat, obsecro, vestra clementia, ut cum talem se erga fidem catholicam qualem cupimus, approbarit, de sinceritate ipsius copiosius et securius gaudeamus.

Ne vero aliqua illum de nostro animo mordeat sinistra suspicio, occasionem totius difficultatis amoveo, nec aliquid exigo quid aut arduum videatur aut dubium, sed ad id quod nullus catholicorum refutet invito.

Noti enim sunt per universum mundum atque manifesti qui ante nos, sive Graeca, sive Latina lingua in catholicae veritatis praedicatione fulserunt, ad quorum scientiam atque doctrinam quidam etiam nostrae aetatis cedunt, de quorum scriptis par et multiplex profertur instructio.

Quae sicut Nestorianam haeresim destruxit, ita etiam hunc qui nunc repullulat abscidit errorem.

Relegat itaque sollicite quae a sanctis Patribus incarnationis Dominicae fides fuerit custodita semperque similiter praedicata, et sanctae memoriae Cyrilli Alexandrini episcopi epistolam qua Nestorium corrigere et sanare voluit, pravas praedicationes ipsius arguens et evidentius fidem Nicaenae diffinitionis exponens, quanquam ab eo missam

apostolicae Sedis scrinia susceperant, praecedentium sensui perspexerit consonantem, Ephesinae etiam synodi gestare censent, quibus contra Nestorii impietatem et a sanctae memoriae Cyrillo inserta, et allegata sunt de incarnatione Domini catholicorum testimonia sacerdotum.

Non aspernetur etiam meam epistolam recensere, quam pietati Patrum per omnia concordare reperiet.

Cumque a se hoc quod eidem profuturum sit expeti desiderarique cognoverit, catholicorum sententiis toto corde consentiat.

Ita ut sinceram communionis fidei professionem absolutissima subscriptione coram omni clero et universa plebe declaret, apostolicae Sedi et universis Domini sacerdotibus atque ecclesiis publicandam, ut, pacificato per unam fidem mundo, possimus omnes dicere

quod angeli nato de Maria virgine Salvatore cecinerunt: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis * .

» Quia vero et nos et beati Patres nostri, quorum doctrinam et veneramur et sequimur, in unius fidei concordia sumus, sicut provinciarum omnium protestantur antistites, agat clementiae vestrae devotissima fides, ut quamprimum ad nos Constantinopolitani episcopi, qualia debent probati et catholici sacerdotis scripta perveniant, aperte scilicet, atque dilucide protestantia, quod si quis de incarnatione Verbi Dei aliud aliquid credat aut asserat quam catholicorum omnium et mea professio protestatur, hunc a sua communione secernat, ut ei fraternam in Christo charitatem merito possimus impendere.

Ut autem salubribus curis

velocior pleniorque, auxiliante Domino, per vestrae clementiae fidem praestetur affectus, ad pietatem vestram fratres et coepiscopos nostros Abundium et Asterium, sed et Basilium et Senatorem presbyteros, quorum mihi devotio est probata, direxi, per quos quae nostrae forma sit fidei manifestatis instructionibus quas misimus, possitis dignanter agnoscere, ut si Constantinopolitanus antistes in eamdem confessionem toto corde consentit, securi (ut dignum est) de ecclesiastica pace laetemur, neque aliud residere videatur ambiguum, ut de superfluis forsitan suspicionibus laboremus.

Sin vero aliqui a puritate nostrae fidei atque Patrum auctoritate dissentiunt, concilium universale intra Italiam sicut synodus quae ob hanc causam Romae convenerat, mecum petit, clementia

vestra concedat, ut in unum convenientibus omnibus his qui aut ignorantia, aut timore prolapsi sunt correctionis remediis consulatur, nec cuiquam ultra sit liberum ita Nicaenae synodi facere mentionem, ut ejus fidei inveniatur esse contrarius.

Quoniam universae et Ecclesiae et vestro hoc imperio profuturum est, si unus Deus, et una fides, unum sacramentum salutis humanae, unius totius mundi confessione teneatur.

Data decimo septimo Kalendarum Augusti.

XVII.-- Ad Pulcheriam Augustam.

LEO episcopus PULCHERIAE Augustae.

Gaudeo fidei clementiae vestrae quod religiosum studium dignanter impenditis, ut pax ecclesiastica renovetur, quae eorumdem dissensionibus videtur

esse turbata.

Debetur enim hoc vestrae specialiter gloriae, ut ablatis omnibus scandalis quae contra catholicam fidem inimicus excitaverat, una eademque sit per totum mundum confessio veritatis, quae facilius certiusque reparabitur si pravorum sensuum nulla semina, nulla vestigia relinquantur.

Quod tamen mearum partium est, praeterire non debeo, ut scilicet quid de incarnatione Filii Dei a Constantinopolitane episcopo teneatur agnoscam, praesertim cum in ordinatione ipsius dura praecesserint, taliaque ad nos debuerit scripta dirigere quae illum a contagione hujus qui nuper emersit erroris alienum evidenter ostenderent.

Optans itaque securam cum eo habere concordiam, gratiamque illi fraternae charitatis impendere, scribere ei interim distuli non dilectionem

negans, sed manifestationem catholicae veritatis exspectans.

Simplex enim est atque absolutum, quod posco, ut, remoto longarum disputationum labore, sanctae memoriae Cyrilli Alexandrini episcopi epistolae quam ipse ad Nestorium miserat, acquiescat, in qua et errorem Nestorii arguit et fidem Nicaenae definitionis exposuit, et epistolae meae quae ad sanctae recordationis Flavianum episcopum est directa, consentiat.

Quibus vigilanter inspectis, Constantinopolitanus antistes repudiandum sibi quod ausa est contra puram et singularem fidem imperita insipientia definire, incunctanter agnoscat; quia et mea et sanctorum Patrum de incarnatione Domini consors et per omnia et una confessio est.

Quam si quis aestimaverit non sequendam, ipse se a compage

catholicae veritatis abscindet, cum tamen nos ut in integrum omnia revocentur optemus.

Ad effectum vero salubrium dispositionum velocius obtinendum, fratres et coepiscopos meos Abundium et Asterium, sed et Basilium et Senatorem presbyteros probatissimos viros misi, qui clementiae vestrae formam fidei secundum doctrinam venerabilium Patrum praedicamus, offerent, et remotis circumlocutionibus, quibus obscurari veritas solet, quid de incarnatione Filii Dei a totius orbis probatis sacerdotibus defensum fuisset, ostenderent.

Quos post divinam gratiam sancto vestrae pietatis auxilio dignum est adjuvari, ne in totius Ecclesiae perturbationem imprudens praecedat contentio, cum correctione adhibita omnes oporteat in unius confessionis redire concordiam:

a qua si forsitan ab aliquibus discrepatur, universale concilium sacerdotum haberi intra Italiam clementia vestra annuente jubeatur; quo remota arte fallendi, tandem pateat quid altiore tractatu aut coerceri debeat, aut sanari.

Data tertio decimo Kalendas Augusti, Valentiniano Augusto VII et Ameno viris clarissimis consulibus, aera qua supra.

195 XVIII.

-- Pulcheriae Augustae per Theosticum magistrianum.

Religiosam clementiae vestrae sollicitudinem, quam catholicae fidei indesinenter impenditis per omnia recognosco; et Deo gratias ago, quod tantam universalis Ecclesiae curam habere vos video, ut quod

justitiae et benevolentiae congruere arbitror confidenter insinuem, quo celerius quae propitio Christo pietatis vestrae studio irreprehensibilem hactenus gesta sunt ad gratulandum perducantur effectum.

Quod ergo synodum Chalcedonensem haberi clementia vestra praecepit cum a me ut in Italia haberetur mansuetudo vestra retineat postulatum, ut omnes nostrarum partium convocati antistites, si securitas temporis suppeteret convenirent, adeo tamen non aspernanter accepi, ut binos de coepiscopis meis et compresbyteris ordinarem, qui vicem meam implere sufficerent, datis ad venerabilem synodum congruentibus scriptis quibus fraternitas advocata cognosceret quam formam servare in hac dijudicatione deberet, ne ulla temeritas aut fidei regulis, aut canonum

statutis, aut benignitatis remediis obviaret.

Sicut enim a principio hujus causae frequentissime scripsi, hanc inter discordes sensus et carnales aemulationes moderationem volui custodiri, ut integritati quidem fidei nihil evelli, nihil liceret apponi, ad unitatem vero pacemque redeuntibus remedium veniae praestaretur.

Quia tunc operum diaboli potentiae destruuntur, cum ad Dei et proximi dilectionem hominum corda revocantur.

Sed quam contraria tunc his monitis atque observationibus meis acta sint multum est explicare; nec opus est epistolari pagina comprehendi, quod in illo Ephesino non judicio, sed latrocinio potuit perpetrari.

Ibi primates synodi nec resistentibus sibi fratribus nec consentientibus praeceperunt, cum ad infringendam catholicam

fidem, et ad exsecrabilem haeresim roborandam alios privilegio honoris exuerint, alios consortio impietatis infecerint, saeviores profecto in eos, quos persuadendo ab innocentia separabant, quam in illos, quos beatos confessores persequendo faciebant.

Verumtamen quia tales sibi maxime sua iniquitate nocuerunt, et majoribus vulneribus diligentior est adhibenda medicina, nullis unquam epistolis definivi etiam talibus si resipiscerent veniam denegandam.

Et quamvis incommutabiliter inimicissimam Christianae religioni haeresim detestemur, ipsos tamen si corrigantur, et digna se satisfactione purificent, ab ineffabili misericordia Dei non judicamus alienos, sed potius cum gementibus gemimus,

cum flentibus flemus, et sic utimur justitia commotionis, ut non amittamus remedia charitatis.

Quod sicut pietas vestra cognoscit non verbis solis promittitur, sed etiam factis docetur.

Siquidem pene omnes qui in consensum praesidentium aut traducti fuerant, aut coacti resistendo, quod statutum fuerat ab illis, et condemnando quod scripserant perpetuam culpae abolitionem et apostolicae pacis gratiam sunt adepti.

Si ergo clementia vestra propositum nostrum considerare dignetur, probabit in eo concilio cuncta gessisse, ut sine cujusquam animae detrimento haeresaeos tantum obtineretur exstinctio, et ob hoc circa auctores saevissimorum turbinum quiddam consuetudinis minuisse, ut ad indulgentiam postulandam compunctione aliqua

possit eorum tarditas excitari.

Qui etsi post illud judicium suum tam impium quam injustum non sunt catholicae fraternitati ita honorabiles ut fuerunt, suas tamen adhuc obtinent sedes, et episcopatus sui honore potiuntur aut per veram et necessariam satisfactionem pacem Ecclesiae recepturi, aut si haeresim (quod absit) tuebuntur, professionis suae merito judicandi.

Data tertio decimo Kalendas Augusti Helpidio V. C. consul.

XIX.-- Ad Faustum, Martinum, etc.

LEO episcopus, FAUSTO, MARTINO, PETRO, MANOHELI, JOB, ANTIOCHO, ABRAHAMO, THEODORO, PIENTIO, EUSEBIO, HELPEDIO, PAULO, ASTERIO et CHARASO, presbyteris et archimandritis, et JACOBO diacono et archimandritae.

Causa fidei in qua salus Christiana consistit multa me sollicitudine laborare compellit, metuentem ne pravitas quae in suis fuerat amputanda principiis processu temporis et pertinacior fiat et latior.

Nam, cum clementissimus imperator talia ad nos scripta direxit, quibus sollicitudinem suam pro pace universalis Ecclesiae demonstraret, et ipse Constantinopolitanus episcopus, et ii qui eumdem consecrarant, praeter id quod ad ordinem novi antistitis pertinebat, nihil nobis de compressis vel abdicatis erroribus indicarunt, quasi in illa ecclesia nullum scandalum, nulla exstitisset offensio; aut non praecipue fuerint ordinati ad meritum demonstrandum, si aliena a se quae catholicorum sensibus sunt adversa docuisset.

Ne ergo quod inter longinquas regiones accidere solet, ut nimias dilationes tenderent veritatis examina, fratres et coepiscopos nostros Habundium et Asterium, sed et Basilium et Senatorem, presbyteros, probatissimos viros et probatissimum principem cum sufficienti paternarum auctoritatum instructione direxerimus.

Quos in omnibus, fratres charissimi, diligentia ac sollicitudine vestra cupimus adjuvari, ut impietas quae caecis ausibus in exitialia abrupta processit, simplices quosque decipiendi ulterius non habeat potestatem, cum aptiore medicina etiam illis cupiamus per correctionis remedia subveniri, qui aut imperitia sunt lapsi, aut errore traducti.

Et ideo vos qui justificamini per fidem, qui catholicam diligitis veritatem, et de singulari

sacramento salutis humanae per Spiritum sanctum estis edocti, collaborate nobiscum, et quanta potestis devotione id agite, ut falsitate destructa, et fidei soliditate defensa, secura per totum mundum Dei pace potiamur.

Data decimo sexto Kalendas Augusti, Valentiniano, et Augusto VI, et Anieno, viris clarissimis consulibus aera qua supra.

XX.-- Ad Martianum Aug.

LEO MARTIANO Augusto.

Sanctum clementiae vestrae studium quo ad reparationem pacis ecclesiasticae synodum habere voluistis adeo libenter accepi, ut quamvis eam fieri intra Italiam poposcissem, et aptius exspectari tempus optassem, quo scilicet plurimi possent episcopi

etiam de longinquis provinciis evocari, mox tamen ut mihi pietatis vestrae scripta sunt tradita: et Bonifacium de compresbyteris meis ab urbe direxerim, et de episcopis fratrem meum Paschasium de Sicilia fecerim navigare, qui vicem meam sufficienter implerent, datis per eosdem epistolis ad eos qui legationem ante susceperant, ut ipsi quoque praedictis adimplendas partes meae praesentiae jungerentur.

Unde quamvis nimis arctus dies synodo fuerit constitutus, spero tamen affuturum Omnipotentis auxilium, quo omnes valeant ad praefinitum tempus occurrere, et unanimiter cum sanctae fraternitatis assensu quae universali Ecclesiae congruant, definire.

Compressa enim vel remota inquietudine ac pravitate paucorum facile firmabitur probanda concordia, si in eam

fidem, quam evangelicis et apostolicis praedicationibus declaratam per antiquos Patres nostros accepimus et tenemus, omnium corda concurrant, nulla penitus disputatione cujusquam retractationis admissa, ne per vanam fallacemque versutiam aut infirma videantur aut dubia quae in ipso lapide angulari Christo fundata sunt et sine fine mansura.

Hoc nobis indesinenter orantibus, ut a sacramento singularis fidei nemo inveniatur alienus, sed damnata impietate haereseos nullum de perditione cujusquam catholica Ecclesia sentiat detrimentum.

Quod autem pietatem vestram de his per quos meas misi epistolas obsecravi, nunc quoque simili fiducia precor, ut vice mea acturos commendatos per omnia habere dignemini, quo facilius et diligentius

quae optimo fidei vestrae ordinata sunt studio salubri impleantur affectu.

Data quarto decimo Kalendas Augusti, Adelphio viro clarissimo consule.

XXI.-- Ad eumdem.

LEO episcopus MARTIANO Augusto, etc.

Quamvis per Constantinopolitanos clericos ad pietatem vestram ante rescripserim, sumptis tamen clementiae vestrae litteris per virum illustrem praefectum urbis, filium meum Tatianum, magnam materiam gratulationis accepi, quia studiosissimos vos ecclesiasticae pacis agnovi.

Cui sancto desiderio digne aequitate confertur, ut quem statum esse cupitis religionis, eumdem habeatis et regni.

Nam inter principes Christianos spiritu Dei confirmante concordiam,

gemina per totum mundum fiducia roboratur, quia profectus charitatis et fidei utrorumque armorum potentiam insuperabilem facit, ut propitiato per unam confessionem Deo, simul et haeretica falsitas et barbara destruatur hostilitas, gloriosissime imperator.

Aucta igitur per imperialem amicitiam spe coelestis auxilii confidentius pietatem vestram pro sacramento salutis humanae incitare praesumo, ne cujusquam procaci impudentisque versutia, quasi de incerto quid sequendum sit sinatis inquiri.

Et cum ab evangelica apostolicaque doctrina, nec uno quidem verbo liceat dissidere, aut aliter de Scripturis divinis sapere quam beati Apostoli et patres nostri didicere atque docuerunt, nunc demum

indisciplinatae moveantur et impiae quaestiones, quas olim mox ut eas per apta sibi corda diabolus excitavit, per discipulos veritatis Spiritus sanctus exstinxit.

Nimis autem iniquum est, ut per paucorum insipientiam ad conjecturas opinionum et bella revocemur, tanquam reparata disceptatione tractandum sit, utrum Eutyches impie senserit, et utrum impie Dioscorus judicarit, qui in sanctae memoriae Flaviani condemnatione se perculit, et simpliciores quosque ut in eamdem ruinam provolverentur impegit, quorum multis jam, ut cognovimus, ad satisfactionis remedia conversis, et veniam de inconstanti trepidatione poscentibus, non cujusmodi sit fides tractandum est, sed eorum precibus qualiter annuendum.

Unde piissimae sollicitudini vestrae

quam de indicenda synodo habere dignamini per legationem quae confestim ad dementiam vestram Deo annuente perveniet, quidquid ad causae utilitatem arbitror pertinere, plenius atque opportunius suggeretur.

Data nono Kalendas Maii, Adheiesio viro clarissimo consule, aera qua supra.

XXII. Ad eumdem.

LEO episcopus MARTIANO Augusto.

Poposceram quidem a gloriosa clementia vestra, ut synodum quam ad reparandam orientalis Ecclesiae pacem, a nobis etiam petitam necessariam judicastis aliquantisper differri ad tempus opportunius juberetis, ut liberioribus ab omni perturbatione animis, illi quoque episcopi quos hostilitatis metus detinet convenirent.

Sed quia pio studio humanis

negotiis divina praeponitis, et rationabiliter ac religiose regni vestri viribus creditis profuturum, si nulla sit in sacerdotum sensibus dissonantia, nulla sit in Evangelii praedicatione discordia, ego etiam vestris dispositionibus non renitor, optans ut omnium cordibus catholica fides, quae non potest nisi una esse, firmetur.

A cujus integritate et Nestorius antea, et nunc Eutyches diversis quidem callibus, sed impietate non impares deviarunt, abominandi prorsus persuasionibus suis quas contra sinceri, veri, luminis fontem de coenosis lacubus diabolicae falsitatis hauserunt.

Prior itaque synodus Ephesina Nestorium cum dogmate suo 196 merito justeque damnavit, et quisquis in illo errore perstitit ad nullius potest spem remedii pertinere.

Sequens vero in praedicta

civitate non possum vocare concilium, quod in eversionem fidei fuisse constat agitatum, quodque vestra clementia amore veritatis catholicis affutura aliud statuendo quassavit, gloriosissime imperator.

Unde per ipsum Dominum nostrum Jesum Christum, qui regni vestri est auctor et rector, obtestor et obsecro clementiam vestram, ut in praesenti synodo fidem quam beati Patres nostri ab apostolis sibi traditam praedicarunt non patiamini quasi dubiam retractari, et quae olim majorum sunt auctoritate damnata redivivis non permittatis conatibus excitari.

Illudque potius jubeatis, ut antique Nicaenae synodi constituta, remota haereticorum interpretatione, permaneant.

Nec me quodque, ut voluit

vestra clementia, ab illo credatis abesse concilio, cum in his fratribus quos direxi, id est, Paschasiano et Lucentio episcopis, Bonifacio et Basilio presbyteris, sed et fratre meo Juliano, quem eorum volui esse participem, etiam mea sit aestimanda poenitentia.

Quos auxiliante Christo ita jacturos esse confido, ut ea quae Domino nostro placeant, decernantur, accedente pietatis vestrae studio, quod et paci prosit et religioni sit custodia veritatis.

Data VI Kalendas Junii, Adelphio viro clarissimo consule, aera qua sup.

XXIII. Ad eumdem.

LEO episcopus MARTIANO Augusto.

Multam mihi fiduciam scribendi ad clementiam vestram et litterae vestrae, quas veneranter accepi, et

coepiscopi mei revertentes Constantinopoli praebuerunt, non sola assertione verborum, sed ipsis operum effectibus demonstrantes, ad defensionem catholicae fidei divinum in vobis vigere praesidium.

Quo utique non solum Ecclesiae status, sed etiam vestri robur munitur imperii, ut merito ejus exspectetis protectionem, cujus colitis veritatem, gloriosissime imperator.

Nam, ut fratris mei Anatholii citius manifestaretur integritas, et olim damnati erroris redivivus assertor locum in Christi Ecclesia non haberet, ut catholici episcopi, quos nuper haereticorum persecutio degravare non potuit ab injustis revocarentur exsiliis, atque reliquiis beatae memoriae Flaviani digno honore susceptis, impietatem suam condemnator ejus agnosceret, vestrae virtutis titulus,

vestrae pietatis est fructus; cui confido etiam aliarum insignia accumulanda palmarum.

Ut sicut Constantinopolitana Ecclesia recepta apostolicae fidei libertate laetatur, ita omnes regni vestri provinciae emundatas se a diabolici dogmatis contagione glorientur.

Ut ergo praecedentibus litteris indicavi, fratres meos Lucensem episcopum et Basilium presbyterum qui sollicitudinis meae partes possint implere direxi, favori eos pietatis vestrae in omnibus, quae sunt agenda commendans.

Nam cum et fratris mei Anatolii scriptis et nostrorum sermone cognoverim multos de his qui apud Ephesum Dioscori factione compulsi, de stabilibus statutis poenitendum praebuere consensum inconstantiae suae veniam postulare, et communionem catholicam per satisfactionem correctionis expetere

non fuit talium negligenda conversio, qui non proprio sensu, sed impii praesumptoris impulsu in haec incidisse noscuntur, in quibus liberum non habuere judicium.

Ne itaque resipiscentium desideria mora longior fatigaret, vel incuriosa facilitas temere aliquos et sine discretione susciperet, injunctum est ab apostolica Sede directis ut in consortium suae deliberationis accito Constantinopolitanae urbis antistite et pestilentiae contagia non admittantur, et sanitatis remedia non negentur.

Quae industria in omnibus quae nequiter gesta sunt emendandis celerem, juvante Domino, consequetur effectum, si reparationi pacis ecclesiasticae opem suam vestra pietas dignetur adjungere: ut vobis in terra regnantibus et Dei

regnum intra vos honore mereamini, et catholicam fidem nulla falsitas violet, nulla haeresis inquietet, nec cuiquam liceat doctrinam evangelicam deserere et sacerdotali honore gaudere.

Synodum vero fieri, ut meminit vestra clementia etiam ipsi poposcimus, sacerdotes provinciarum omnium congregari praesentis temporis necessitas nulla ratione permittit, quoniam illae provinciae de quibus maxime sunt evocandi, inquietante bello, ab ecclesiis suis eos non patiuntur abscedere.

Unde oportuniori tempore propitiato Domino cum firmior fuerit restituta securitas, jubeat vestra clementia reservari.

De qua re plenius inter caetera apud pietatem vestram poterunt allegare quos misi.

Data V Idus Junii, Adelphio viro clarissimo consule, aera qua supra.

XXIV.-- Ad Anatolium episcopum.

1. De fide ejus scriptis missis probata.

2. De his qui metu in haeresim lapsi sunt, ut si conversi fuerint recipiantur.

3. De nominibus haereticorum ad altare non recitandis.

4. De commendatione Juliani episcopi, vel eorum clericorum qui Flaviano episcopo in fide adhaeserunt.

CAP. I.

LEO episcopus ANATOLIO episcopo.

Gaudemus in Domino et in dono gratiae ipsius gloriamur, qui sicut dilectionis tuae litteris et fratrum nostrorum, quos Constantinopolim miseramus, relatione cognovimus, sequacem evangelicae eruditionis ostendit, ut per sacerdotis probabilem fidem merito praesumamus, quod tota Ecclesia eidem credita

est ne rugam cujusquam sit erroris habitura vel maculam, dicente Apostolo: « Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo * ; » illa enim virgo Ecclesia, sponsa unius viri Christi, quae nullo se patitur errore vitiari, in qua societatem tuae dilectionis amplectimur, et gestorum quae sumpsimus seriem necessariis (sicut oportuit) munitam subscriptionibus approbavimus.

Ut ergo invicem dilectionis tuae animus nostris confirmaretur alloquiis, filios nostros Casterium presbyterum, Patricium et Asclepiadem diaconos, qui ad nos tua scripta detulere cum epistolis nostris, post venerabilem diem festi paschalis emisimus, indicantes nos, ut supra diximus, de Constantinopolitanae ecclesiae pace gaudere, cui hanc curam semper impendimus, ut

eam nulla velimus haereticorum fraude violari.

II.

De fratribus vero quos in epistolis tuis et legatorum nostrorum relatione communionis nostrae cupidosesse cognovimus, eo quod doleant se contra potentiam, contraque terrores non tenuisse constantiam in alieno scelere praebuisse consensum, cum ita eos formido turbasset, ut in damnationem catholici atque innocentis antistitis, et in receptionem detestabilis pravitatis trepido famularentur obsequio.

Illud quidem quod praesentibus et agentibus nostris constitutum est approbamus, ut suarum interim ecclesiarum essent communione contenti, sed cum legatis nostris, quos misimus, participata tecum sollicitudine voluimus disponatur, quatenus hi qui plenis

satisfactionibus male gesta condemnant, et accusare magis se eligunt quam tueri pacis et communionis nostrae unitatem laetantur.

Ita ut digno prius anathemate quae contra fidem catholicam sunt recepta damnentur; aliter enim in Ecclesia Dei, quae corpus est Christi, nec rata sunt sacerdotia, nec vera sacrificia, nisi in nostrae proprietate naturae verus nos pontifex reconciliat, verus inmaculati agni sanguis emundat, licet in Patris sit dextera constitutus, in eadem tamen carne quam sumpsit ex Virgine sacramentum propitiationis exsequitur, dicente Apostolo: « Christus Jesus qui mortuus est, imo qui et resurrexit, qui est in dextera, qui etiam interpellat pro nobis * .

» Neque enim potest in aliquo benignitas nostra reprehendi cum satisfacientes recepimus

quos doluimus esse deceptos.

Nec aspere igitur communionis nostrae gratia deneganda est, nec temere largienda, quia sicut plenum pietatis est oppressis charitatem Dominicam redhiberi, ita justum est omnia perturbationis auctoribus imputari.

III.

De nominibus autem Dioscori, Juvenalis, et Eustatii adsacrum altare recitandis, dilectionem tuam hoc decet custodire quod nostri ibidem constituti faciendum esse dixerunt, quodque honorandae sancto Flaviano memoriae non repugnet, et a gratia tua Christianae plebis animos non avertat.

Nam iniquum nimis est atque incongruum eos qui innocentes et catholicos sua persecutione vexarunt, sanctorum nominibus sine discretione misceri, condemnatam impietatem non deserentes ipsi se sua pravitate

condemnant quos convenit aut percelli pro perfidia, aut laborare pro venia.

IV.

Fratrem vero et coepiscopum nostrum Julianum vel clericos qui sanctae memoriae Flaviano fidelibus officiis adhaeserunt, dilectioni quoque tuae volumus adhaerere, ut quem fidei suae meritis vivere apud Dominum nostrum novimus in te sibi eum praesentem agnoscant; illudque dilectionem tuam nosse volumus fratrem et coepiscopum nostrum Eusebium, qui causa fidei multa discrimina laboresque toleravit, nobiscum interim demorari et in nostra nunc communione persistere, cujus ecclesiam tua sollicitudine volumus esse defensam, ut nihil eodem absente depereat, et nullus ei in aliquo praejudicare praesumat, donec

cum litterarum nostrarum ad vos prosecutione perveniat, et ut major circa te vel nostra vel totius Christianae plebis affectio provocetur hoc quod ad dilectionem tuam scripsimus, in omnium volumus notitiam pervenire, ut qui Deo non deserviunt de confirmata apud te pace Sedis apostolicae gratulentur.

De caeteris vero causis atque personis dilectio tua litteris quas per nostras accipiet, plenius instruetur.

Data Idus Aprilis, aera qua supra.

XXV.-- Ad Natholium episcopum Constantinopolitanum

LEO episcopus ANATHOLIO episcopo.

Diligentiam necessariae sollicitudinis quam fraternitas tua in dirigendis ad nos litteris exsequitur, approbamus, et acceptis per filium nostrum Olimpium

paganis tuis sacerdotalem in te curam vigere sentimus, cui nos quoque quantum Dominus dat posse non desumus, exorantes dilectionem tuam, ut quia tempus laboris indicimus in sancta vigilantia perseveres, donec dextera Domini faciat virtutem, et sub pedibus Ecclesiae suae conterat tentatorem.

Consolatur etenim nos per omnia praeparata divinitus clementissimi principis fides, quem in eo rursus sicut oportuit sum cohortatus alloquio, ut impiissimorum latronum ausibus districtiore constantia faciat obviari, quos nefas est tantum de suo favore praesumere ut etiam apud Constantinopolim audeant insanire.

Sed hoc eis ideo divinae providentiae ratione permittitur, ut magis ac magis quo spiritu agitentur appareat, ne dubitari possit in quantam

essent audaciam prorupturi, si post damnationem impiissimae haeresis disceptandi contra fidem acciperent potestatem, ut quantum in ipsis est, latius hoc furore saevirent, quem fratres et coepiscopi nostri qui ad nos nuper ex Aegypti partibus confugere se pertulisse deplorat, quibus et Christianissimo principe et a tua fraternitate Deo placita charitate solatia pietatis impendi non ambigerem, etiam si ipse non scriberes.

Opportunum autem credidi ut ad ipsos quoque scripta dirigerem quae illos possint in communis fidei proposito roborare et quod pro patientia sua superna remuneratione mereantur, agnoscerent.

Sicut beatus Apostolus docet, dicens: « Excipite itaque illos cum gaudio in Domino, et ejusmodi cum honore habete, quoniam propter fidem

Christi usque ad mortem accesserunt * .

» Illud sane plurimum mihi displicere significo, quod inter dilectionis tuae clericos quidam esse dicuntur, qui adversariorum conniveant pravitati, et vasa irae vasis misericordiae misceantur.

Quibus investigandis et severitate congrua coercendis debet diligentia vigilanter insistere.

Ita ut 197 his quibus prodesse non potuerit correctio, non parcat abscissio.

Oportuit etenim nos evangelici meminisse mandati, quod ipsa Veritate praecipitur, « ut si nos oculus, aut pes, aut dextera scandalizaverit, manus a compage corporis auferatur * , » quia melius sit his in Ecclesia carere membris, quam cum ipsis in aeterna ire supplicia.

Nam superflue extra Ecclesiam positis resistimus, si

ab his qui ab intus sunt in eis quos decipiunt vulneramur.

Abjicienda prorsus pestifera haec sacerdotali vigore patientia est, quae sibimet peccatis aliorum parcendo non parcit.

Sicut Heli quondam sacerdos filiorum suorum delicta tolerando, cum ipsis divinae justitiae sententiam meruit experiri, quia segni indulgentia dissimulavit plectere peccatores.

Quantum itaque opportunitas invitat officii religiosissimum principem dilectio tua studeat frequentare, et non solum regiam, sed et sacerdotalem ipsius mentem precibus meis obsecrare persiste, ut memor communis fidei quam Spiritu sancto docente suscepimus, omnium haereticorum machinamenta confringat, neque quidquam illis in ecclesiis Christi licere patiatur,

ne in eorum potestate sint divina mysteria, quibus in domo Dei pro scelerum suorum magnitudine nec habitandi jus residet nec orandi.

Data pridie Idus Octobris, Constantino et Ruffo, viris clarissimis consulibus.

XXVI.-- Ad eumdem.

LEO episcopus ANATHOLIO episcopo.

Licet sperem dilectionem tuam ad omne opus bonum esse devotam, ut tamen efficacior tua fieri possit industria, et hoc congruum fuit fratres meos Lucensium episcopum et Basilium presbyterum, ut promisimus, destinare quibus tua dilectio societur, ut nihil in his quae ad universalis Ecclesiae statum aut dubie pertinent aut segniter, cum residentibus vobis quibus exsecutionem nostrae dispositionis injunximus

ea possint agi cuncta moderatione, ut nec benevolentiae partes ne justitiae negligantur, sed absque personarum acceptione divinum in omnibus judicium cogitetur.

Quod ut recta observantia valeat custodiri catholicae primitus fidei servetur integritas, ut quia per omnia « angusta et ardua via est quae ducit ad vitam * , » neque in sinistram, neque ad dexteram ab ejus tramite devietur.

Et quia evangelica et apostolica fides omnes expugnat errores, et ab uno latere Nestorium dejicit, ab alio Eutychen et participes ejus elidit.

Hanc regulam mementote servandam, ut quicunque in illa synodo quae nomen synodi nec habere potuit nec meretur, et in qua malevolentiam suam Dioscorus, imperitiam autem Juvenalis ostendit, dolent ut dilectionis tuae

relatione comperimus, se metu victos et terrore superatos ad consensum scelestissimi judicii potuisse compelli, et communionem catholicam obtinere desiderant, satisfactioni eorum pax fraterna praestetur, ita ut non dubiis professionibus Eutychen cum suo dogmate cumque consortibus suis anathematis exsecratione condemnent.

De his autem qui in hac causa gravius peccavere, et ob hoc superiorem sibi locum in eadem infelici synodo vindicarunt, ut humiliorum fratrum simplicitatem arrogantiae suae praejudiciis aggravarent, si forte resipiscunt et a facti sui defensione cessantes in condemnationem proprii convertuntur erroris, horum si satisfactio talis accedit, quae non refutanda videatur, maturioribus apostolicae Sedis conciliis reservetur, ut examinatis

omnibus atque perpensis de ipsis eorum agnitionibus quid constitui debeat aestimetur.

Neque prius in Ecclesia, cui te Dominus voluit praesidere cujusquam talium, ut ante jam scripsimus, nomen ad altare recitetur, quam quid de eis constitui debeat, rerum processus ostendat.

De commonitorio vero a clericis dilectionis tuae nobis oblato necessarium non fuit epistolis quid videretur inserere, cum sufficeret legatis cuncta committi, quorum sermone ex omnibus diligentius instruereris.

Annitere igitur, frater charissime, ut quae Ecclesiae Dei congruunt fideliter et efficaciter cum his fratribus, quos tantae rei idoneos auctores elegimus, exsequaris, praesertim cum ipsa vos causae ratio, spesque divini auxilii cohortentur,

et clementissimorum principum, tam sancta sit fides, tam religiosa devotio, ut in eis non solum Christianum, sed etiam sacerdotalem experiamur affectum.

Qui utique pro pietate qua se Dei famulos esse gloriantur omnes suggestiones vestras fidei catholicae profuturas dignanter accipiant, ut ipsorum quoque ope et pax Christiana reparari, et error impius possit aboleri.

Ac si de aliquibus amplius fuerit deliberandum, celeriter ad nos relatio dirigatur, ut pertractata qualitate causarum nostra quid observari debeat sollicitudo constituat.

Data quinto Idus Junii, Adelphio viro clarissimo consule, aera qua supra.

XXVII.-- Ad synodum Chalcedonensem.

LEO sanctae synodo apud Chalcedonam constitutae.

Optaveram quidem, charissimi, pro nostri charitate collegii omnes Domini sacerdotes in una catholicae fidei devotione persistere, nec quemquam gratia aut formidine potestatum saecularium depravari, ut a via veritatis abscederet.

Sed quia multa saepe quae plenitudinem possint generare proveniunt, et superat culpas delinquentium misericordia Dei, atque ideo suspenditur ultio, ut possit locum habere correctio, amplectendum est clementissimi principis plenum religione consilium, quo sanctam fraternitatem vestram ad destruendas insidias diaboli et ad reformandam ecclesiasticam pacem voluit convenire, beatissimi Petri jure atque honore servato, adeo ut nos quoque suis ad hoc litteris invitaret, ut venerabili

synodo nostram praesentiam praeberemus, quod quidem nec necessitas temporis, nec ulla consuetudo poterat permittere.

Tamen in his fratribus Paschasiano et Lucentio episcopis, Bonifacio et Basilio presbyteris, qui ab apostolica Sede directi sunt, me synodo vestra fraternitas aestimet praesidere, non ab injuncta a vobis praesentia mea qui nunc in vicariis meis adsum et jamdudum fidei catholicae praedicatione non desum, ut qui non potestis ignorare quid ex antiqua traditione credamus, non possitis dubitare quid cupiam.

Unde, fratres charissimi, rejecta penitus audacia disputandi contra fidem divinitus inspiratam, vana errantium infidelitas conquiescat nec liceat defendi quod non liceat credi, cum secundum evangelicas auctoritates, secundum propheticas

voces apostolicamque doctrinam plenissime et lucidissime per litteras, quas ad beatae memoriae Flavianum episcopum misimus, fuerit declaratum quae sit de sacramento incarnationis Domini nostri Jesu Christi pia et sincera confessio.

Quia vero non ignoramus per pravas aemulationes multarum ecclesiarum statum fuisse turbatum, plurimosque episcopos qui haeresim non reciperent sedibus suis pulsos et in exsilia deportatos, atque in locum superstitum alios substitutos, vulneribus his primitus adhibeatur medicina justitiae, nec quisquam ita careat propriis ut alter utatur alienis, cum si, ut cupimus, errorem omnes relinquunt, nemini quidem perire honor debeat, sed illis qui pro fide laboraverunt cum omni

privilegio oporteat jus proprium reformari.

Prioris autem Ephesinae synodi cui sanctae memoriae Cyrillus episcopus tunc praesedit in Nestorium specialiter statuta permaneant, ne tunc damnata impietas, ideo sibi in aliquo blandiatur, quia Eutyches justa exsecratione percellitur.

Puritas enim fidei atque doctrinae, quam eodem quo sancti Patres nostri spiritu praedicamus, et Nestorianam et Eutychianam cum suis auctoribus condemnat pariter et persequitur pravitatem.

Data quinto Kalendas Julii, Adelphio viro clarissimo consule.

XXVIII.-- Ad Anatolium.

LEO episcopus ANATOLIO episcopo.

Manifestato, sicut optavimus, per gratiam Dei lumine evangelicae veritatis, et ab universali Ecclesia

perniciosissimi erroris nocte depulsa, ineffabiliter gaudemus in Domino quod creditae nobis dispensationis labor ad desideratum pervenit effectum, sicut etiam epistolae tuae textus eloquitur, ut secundum apostolicam doctrinam idipsum dicamus omnes et non sint in nobis schismata.

Simus autem perfecti in eodem sensu et in eadem sententia.

In cujus operis devotione gratulamur dilectionem tuam esse consortem, ut et corrigendis tua prodesset industria, et ab omni te deviantium participatione et factione purgares, decessore enim tuo beatae memoriae Flaviano propter defensionem catholicae veritatis ejecto, non immerito credebatur, quod ordinatores tui contra sanctorum canonum constituta viderentur sui similem consecrasse.

Sed adfuit misericordia Dei in hoc te

redigens atque confirmans, ut malis principiis bene utereris, et non te judicio hominum, sed Dei provectum benignitate monstrares.

Quod ita accipiendum est, si hanc divini muneris gratiam alia offensione non perdas.

Virum etiam catholicum et praecipue Domini sacerdotem sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet cupiditate violari.

Dicente quippe Scriptura sancta: « Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua vetare * , » multis mundi hujus illecebris, multis vanitatibus resistendum est, ut vere continentiae obtineatur integritas, cujus prima est labes superbia initium transgressionis, et origo peccati.

Quoniam mens potentiae avida, nec abstinere novit a vetitis, nec gaudere concessis, dum inordinato pravoque processu impunitarum

transgressionum augentur excessus, et crebrescunt culpae, quae toleratae sunt studio fidei reparandae et amore concordiae.

Post illa itaque ordinationis tuae non culpata principia post consecrationem Antiochaeni episcopi quam tibimet contra canonicam regulam vindicasti, doleo etiam in hoc dilectionem tuam esse prolapsam, ut sacratissimas Nicaenorum canonum constitutiones conareris infringere, tanquam opportune se tibi hoc tempus obtulerit, quo secundi honoris privilegium sedes Alexandrina perdiderit et Antiochaena Ecclesia proprietatem tertiae dignitatis amiserit, ut his locis juri tuo subditis omnes metropolitani episcopi proprio honore priventur- Quibus inauditis et nunquam ante tentatis ita priveris

excessibus, ut sanctam synodum ad exstinguendam solam haeresim et confirmationem fidei catholicae studio Christianissimi principis congregatam in occasionem ambitus trahas, et ut conniventiam suam tibi det impellas, tanquam refutari nequeat, quod illicite voluerit multitudo, et illa Nicaenorum canonum per sanctum vere Spiritum ordinata conditio aliqua cuiquam sit parte solubilis.

Nulla sibimet de multiplicatione congregationis synodalia concilia blandiantur, neque trecentis illis decem atque octo copiosior numerus sacerdotum, comparare se audeat et praeferre, cum tanto divinitus privilegio Nicaena sit synodus consecrata, ut sive per pauciores, sive per plures ecclesiastica judicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum quidquid ab illorum fuerit constitutione diversum.

Nimis ergo haec improba, nimis sunt prava quae sacratissimis canonibus inveniuntur esse contraria, in totius Ecclesiae perturbationem superba haec tendit elatio, quae ita abuti voluit concilio synodali, ut fratres in fidei tantummodo negotium convocatos ad consentiendum sibi depravando compelleret.

Inde enim fratres nostri, ab apostolica Sede directi, qui vice mea synodo praesidebant probabiliter atque constanter illicitis ausibus obstiterunt, aperte clamantes ne contra instituta Nicaenae praesumptio reprobae novitatis 198 assurgeret, nec potest de eorum contradictione dubitari, de quibus in epistola tua etiam ipse conquereris, quod conatibus tuis voluerint obviare.

In quo eos quidem multum mihi haec scribendo commendas, sed temetipsum quod eis parere

nolueris, dum illicita moliris accusas superflue non concedenda appetens et salubriter contraria concupiscens, quae nullum unquam potuerunt nostrum obtinere consensum.

Absit enim a conscientia mea ut tam prava cupiditas meis studiis adjuvetur ac non potius et meo et omnium qui non alta sapiunt, sed humilibus consentiunt opere subruatur.

Sancti illi et venerabiles Patres qui in urbe Nicaena sacrilego Ario cum sua impietate damnato mansuras usque in finem mundi leges ecclesiasticorum canonum condiderunt, et apud nos in toto orbe terrarum in suis constitutionibus munierunt, etsi quid usquam aliter quam illi statuere praesumitur, sine cunctatione cassatur, ut quae ad perpetuam utilitatem generaliter instituta sunt, nulla commutatione varientur, nec ad

privatum trahantur commodum, quae ad bonum sunt commune praefixa.

Et manentibus terminis quos constituerunt Patres non invadat alienum.

Sed intra fines proprios atque legitimos prout quis valuerit in latitudine se charitatis exerceat, cujus satis uberes fructus Constantinopolitanus potest antistes acquirere, si magis humilitatis virtute nitatur, quam si spiritus ambitionis infletur.

Noli, frater, altum sapere, sed time, et Christianissimorum principum piissimas aures improbis petitionibus inquietare desiste, quibus certum habeo modestia te magis quam elatione placiturum.

Persuasioni enim tuae in nullo penitus suffragatur quorumdam episcoporum ante sexaginta, ut jactas, annos facta subscriptio, nunquam

a praedecessoribus tuis ad apostolicae Sedis transmissa notitiam cui ab initio sui caducae dudumque collapsae, sera nunc et inutilia subjicere fomenta voluisti, eliciendo a fratribus speciem consensionis quam tibi in suam injuriam verecundia fatigata praeberet.

Memento quid Dominus ei qui unum de pusillis scandalizaverit cominatur, et sapienter intellige quale sit judicium Dei subiturus, qui tot ecclesiis, tot sacerdotibus scandalum inferre non metuit, fateor enim ita me dilectione universae fraternitatis obstringi, ut nemini prorsus in his quae contra se poscit assentiat, possisque evidenter agnoscere me dilectioni tuae benevolo animo contraire, ut saniore consilio ab universalis te Ecclesiae perturbatione contineas.

Non convellantur provincialium

jura primatum, nec privilegiis antiquitus institutis metropolitani antistites fraudentur.

Nihil Alexandrinae sedi ejus quam per sanctum Marcum evangelistam beati Petri discipulum meruit pereat dignitatis.

Nec Dioscoro impietatis suae pertinacia corruente splendor tantae Ecclesiae tenebris obscuretur alienis, Antiochaena quoque Ecclesia, in qua primum praedicante apostolo Petro Christianum nomen exortum est in paternae constitutionis ordine perseveret, et in gradu tertio collocata nunquam se fiat inferior.

Aliud enim sunt sedes aliud praesidentes, et magnus unicuique honor est integritas sua, quae cum in quibuslibet locis propria ornamenta non perdat, quanto magis in Constantinopolitanae urbis magnificentia potest esse gloriosa, si per observantiam tuam

et defensionem paterni canones et exemplum probitatis multi habeant sacerdotes?

Haec tibi scribens, frater, in Domino hortor ac moneo, ut deposito ambitionis desiderio spiritu potius ferveas charitatis ejus quoque virtutibus secundum doctrinam apostolicam proficienter orneris.

« Est enim patiens, et benigna et non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt * .

» Unde si charitas non quaerit propria, quantum peccat qui concupiscit aliena?

A quibus volo ut te prorsus abstineas, memor sis sententiae quae dicit: Tene quod tenes, ne alius accipiat coronam tuam.

Nam si inconcessa quaesieris, ipse tuo opere atque judicio universalis Ecclesiae pace privaberis.

Frater autem et coepiscopus noster

Lucianus et filius noster Basilius diaconus quantum in ipsis fuit, studiose his, quae eis injunxeras affuere.

Sed actioni eorum justitia negavit effectum.

Data XI Kalend.

Julii, Herculiano viro clarissimo consule, aera qua supra.

XXIX.-- Ad Martianum Aug.

LEO MARTIANO Augusto per Lucianum episcopum et Basilium diaconum de ambitu Anatolii.

Magno munere misericordiae Dei totius Ecclesiae catholicae multiplicata sunt gaudia, cum sancto et glorioso clementiae vestrae studio perniciosissimus error exstinctus est, ut labor noster citius ad desideratum perveniret effectum, quem Deo serviens principatum et fidem et potestatem juvisset.

Quia

etsi in virtute Spiritus sancti inter quaslibet dissensiones per Sedis apostolicae famulatum Evangelii erat defendenda libertas, manifestior tamen apparuit gratia Dei quae praestitit mundo, ut in victoria veritatis auctores tantum violatae fidei deperirent, et sua integritas Ecclesiae redderetur.

Bellum igitur quod noster inimicus excitaverat a Deo feliciter, dextera Domini pugnante, confectum est ut triumphante Christo omnium sacerdotum esset una victoria, et coruscante lumine veritatis, erroris tenebrae cum suis assertoribus pellerentur.

Nam sicut in ipsa Domini resurrectione credenda ad corroboranda initia fidei multum securitatis accessit quod quidam apostoli de corporea Domini nostri Jesu Christi veritate dubitavere, et visu atque contactu fixuras

clavorum, et, vulnus lanceae perscrutando ambiguitatem cunctis dum ambigunt abstulerunt.

Ita nunc quoque cum aliquorum infidelitas confutatur, omnium haesitantium corda firmata sunt, et profecit universis ad illuminationem quod quibusdam intulit caecitatem.

In quo opere digne et juste exsultat vestra clementia, quae fideliter proprieque prospexit, ut orientalibus Ecclesiis diabolicae insidiae non nocerent, sed ad propitiandum Deum efficaciora ubique offerrentur holocausta, quando per mediatorem Dei et hominum hominem Christum Jesum eadem confessio plebium, eadem sacerdotum, eadem esset et regum.

His autem propter quae tanta facta est congregatio sacerdotum, bene et optabili fine compositis miror et doleo, quod pacem universalis Ecclesiae divinitus

reformatam, ambitionis rursus spiritus inquietat.

Quamvis enim necessarie sibi frater meus Anatolius consuluisse videatur ut ordinatorum suorum errorem deserens in assensum catholicae fidei salubri correctione transiret, custodire tamen debuit, ut quod vestro beneficio noscitur consecutus, nullius pravitatis cupiditate turbaret.

Nos enim vestrae fidei et interventionis habentes intuitum, cum secundum suae consectationis auctores ejus initia turbarent, benigniores circa ipsum quam justiores esse voluimus, quo perturbationes omnes quae operante diabolo fuerant excitatae, adhibitis remediis leniremus, quae illum modestum magis quam immoderatum facere debuere.

Qui etiam si praecipuis meritis, optimoque judicio legitime fuisset ac solemniter

ordinatus, contra reverentiam tamen canonum paternorum, contra sancti Spiritus instituta, contra antiquitatis exempla, nullis posset suffragiis adjuvari.

Apud Christianum et vere religiosum, vereque orthodoxum principem loquor.

Multum Anatolius episcopus proprio detrahit merito, si illicito crescere optat augmento.

Habeat, sicut optamus, Constantinopolitana cunctam gloriam suam, ac protegente dextera Dei diuturno clementiae vestrae fruatur imperio.

Alia tamen ratio est rerum saecularium, alia divinarum, nec praeter illam petram, quam Dominus in fundamento posuit, stabilis erit ulla constructio.

Propria perdit qui indebita concupiscit.

Satis sit quod praedicto vestrae pietatis auxilio, et mei favoris

assensu episcopatum tantae urbis obtinuit.

Non dedignetur regiam civitatem, quam apostolicam non potest facere Sedem.

Nec ullo speret modo, quod per aliorum possit offensiones augeri.

Privilegia enim Ecclesiarum sanctorum Patrum canonibus instituta, et venerabilis Nicaenae synodi fixa decretis, nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mutari.

In quo opere auxiliante Christo fideliter exsequendo, necesse est me perseveranter exhibere famulatum, quoniam dispensatio mihi credita est, et ad meum tendit reatum, si paternarum regulae sanctionum quae in synodo Nicaena ad totius Ecclesiae regimen Spiritu Dei instruente sunt conditae, me, quod absit, connivente violentur, et major sit apud me unius fratris voluntas, quam universae domus

Domini communis utilitas.

Et ideo sciens gloriosam clementiam vestram ecclesiasticae studere concordiae, et his quae pacifice congruunt unitati, piissimum praestare consensum, precor et sedula suggestione vos obsecro, ut ausus improbos unitati Christianae pacique contrarios, ab omni pietatis vestrae abdicetis assensu, et fratris mei Anatolii nocituram ipsi, si perstiterit, cupiditatem salubriter comprimatis, ne ea quae vestrae gloriae atque temporibus inimica sunt cupiens, major suis velit esse prioribus, liberumque illi sit quantis potuerit splendere virtutibus, quarum non aliter particeps erit, nisi charitate magis voluerit ornari, quam ambitione distendi.

Hanc autem improbi desiderii conceptionem, nunquam debuit intra cordis sui recipere secretum,

sed cum illi fratres, et coepiscopi mei, qui vice mea aderant, obviarent, ab illicito appetitu eorum saltem salubri contradictione cessasset.

Nam et vestrae pietatis apices, et ipsius scripta declarant, legatos Sedis apostolicae, sicut oportuit, contradictione justissima restitisse, ut inexcusabilior esset praesumptio, quae se nec increpata cohiberet.

Unde quia convenit fidei vestrae vel gloriae, ut sicut haeresis, Deo per vos agente, destructa est, ita etiam omnis ambitus retundatur, agite quod et Christianae est probitatis et regiae, ut praedictus episcopus pareat Patribus, consulat paci, neque sibi aestimet licuisse, quod Antiochaenum sine ullo exemplo contra statuta canonum episcopum ordinare praesumpsit, quod amore reparandae fidei, et pacis studio retractare

cessavimus.

Abstineat ergo ab ecclesiasticarum injuria regularum, et illicitos declinet excessus, ne se ab universali Ecclesia, dum inimica paci tentat, abscindat.

Quem opto magis irreprehensibiliter agentem diligere, quam in hac praesumptione quae illum ab omnibus poterit separare perdurare.

Frater autem et coepiscopus meus Lucianus, qui cum filio meo Basilio diacono clementiae vestrae ad me scripta portavit, omni devotione partem susceptae legationis implevit, quia non est aestimandus negotio defuisse quem potius causa deseruit.

Data XI Kalendas Junii, Herculano viro clarissimo consule.

XXX.-- Ad Pulcheriam Aug.

LEO PULCHERIAE Augustae, de ambitu Anatolii.

Sanctis et Deo placitis clementiae vestrae studiis defensam contra haereticos catholicam fidem, et universae Ecclesiae redditam pacem ineffabiliter cum vestra pietate gaudemus, gratias agentes misericordiae omnipotentis Dei, quod, exceptis his qui magis dilexerunt tenebras quam lucem, neminem passus est evangelica veritate fraudari, ut, abstersa erroris caligine, in omnium cordibus purissimum lumen oriretur, nec de infirmis quorumdam animis tenebrosus ille exsultaret inimicus, quem non solum hi qui illaesi steterant, sed etiam quos fecerat nutare, superaverunt, ut, errore abolito, per totum mundum fides vera regnaret, « et omnis lingua confiteatur, quoniam Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris * .

» Confirmato

autem in unitate Evangelii universo mundo, et in eodem Spiritu sensus directis cordibus omnium 199 sacerdotum optimus fuerat supra illa propter quae sancta est synodus congregata, et quae secundum pietatis vestrae studium probabili sunt fine conclusa, nihil quod tanto bono contrarium esset inferri, nec per occasionem episcopalis concilii id in commune appeti, quod non licuit concupisci, frater enim et coepiscopus meus Anatolius parum consideravit quanto pietatis vestrae beneficio, et mei favoris assensu Constantinopolitanae Ecclesiae sacerdotium fuerit consecutus, non tam de adeptis gavisus quam de immodicis appetendis supra mensuram sui honoris abscessus est, credens huic tam imperanti cupiditati posse prodesse qui ei quorumdam

consensum praebuisse dicitur extorta subscriptio, cum tam destruendis mox conatibus contradictio fratrum, et coepiscoporum meorum vicem meam agentium, fideliter et laudabiliter obviaret.

Quoniam contra statuta paternorum canonum quae ante longissime aetatis annos in urbe Nicaena spiritualibus sunt fraudata decretis, nihil cuique addere conceditur.

Ita ut si quis diversum aliquid decernere velit se potius minuat quam illa corrumpat, quae si, ut oportet, a cunctis pontificibus intemerata serventur, per universas ecclesias tranquilla erit pax, et firma concordia, nullae de mensuris harum dissensiones, nullae de ordinationibus lites, nullae de privilegiis ambiguitates, nulla erunt de alieni usurpatione certamina, sed ea quae jure charitatis rationabilis

est, et morum, et officiorum servabitur unanimitas.

Et ille vere erit magnus qui fuerit totius ambitionis alienus, dicente Domino: « Quicunque voluerit inter vos major fieri sit vester minister.

» Et « quicunque voluerit inter vos primus esse, erit vester servus.

Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare * .

» Et tamen haec illis tunc insinuabuntur, qui de pusillo volebant crescere, et de infimis ad summa transire.

Constantinopolitanae vero praesul Ecclesiae, quia amplius quam assecutus est concupiscit, aut quid illi satisfaciet, si tantae urbis magnificentia et claritudo non sufficit.

Superbum nimis est et immoderatum ultra fines proprios tendere et antiquitate

calcata alienum jus velle praeripere, atque ut unius crescat dignitas tot metropolitanorum impugnare primatus, quietisque provinciis, et olim sanctae synodi Nicaenae moderatione dispositis bellum novae perturbationis inferre, atque ut venerabilium Patrum decreta solvantur quorumdam episcoporum proferre consensum, cui tot annorum series negavit effectum.

Nam sexagesimus fere annus hujus jactantiae esse jactatur, qua se praedictus episcopus aestimat adjuvari, frustra cupiens id sibi prodesse, quod etiam si quisquam ausus est velle, nullus tamen potuit obtinere.

Agnoscat cui successit viro, et repulso omni spiritu elationis, Flaviani modestiam, Flaviani humilitatem, quae illum usque ad confessoris gloriam provexit, imitetur.

Cujus si velit

splendere virtutibus, laudabilis erit, et in omni loco plurimum dilectionis acquiret, non ambiendo humana, sed promerendo divina.

Hanc autem observantiam eum quaeque illi animum spondet copulandum, et apostolicae Sedis dilectionem, quam Constantinopolitanae Ecclesiae semper impendimus, nulla mobilitate violanda.

Quia si interdum immoderati praesules aliquas incidunt culpas, Ecclesiarum tamen Christi integra gratia perseverat.

Consensiones vero episcoporum sanctorum canonum apud Nicaenam conditorum regulis repugnantes, unita nobiscum vestrae fidei pietate in irritum mittimus, et per auctoritatem beati Petri apostoli, generali prorsus definitione cassamus.

In omnibus ecclesiasticis his legibus obsequentes, quas ad pacificationem omnium

sacerdotum, per trecentos decem et octo antistites Spiritus sanctus instituit, ita ut etiam si multo plures alii quam illi statuere decernere, in nulla reverentia sit habendum, quidquid fuerit a praedictorum constitutione diversum.

Prolixitatem itaque epistolae meae qua necesse habui explicare quid sentiam, rogo ut per fratrem et coepiscopum meum Lucianum, qui, quantum in ipso est, sollicitudinem susceptae legationis est fideliter exsecutus, et per filium meum Basilium diaconem pietas vestra dignanter accipiat.

Et quia moris vestri est pro pace et unitate Ecclesiae laborare, fratrem meum Anatolium episcopum ex vestra insinuatione dilectum, salubriter in his quae ipsi profutura sint continete, ut gloria clementiae vestrae, sicut magnificatur

de fide reparata, ita praedicetur de ambitione compressa.

Data XI Kalendas Junii, Herculano viro clarissimo consule.

XXXI.-- Ad Martianum Aug.

LEO episcopus MARTIANO Augusto.

Multa mihi in omnibus clementiae vestrae litteris causa gaudii est, dum ex magna providentiae divinae misericordia praestitum humanis rebus experior, quod ecclesiasticam pacem (quae non nisi unitate praedicationis evangelicae custoditur) piissimo studio juvare dignamini, ut fidei vestrae gloria non solum utilitate reipublicae, sed etiam religionis profectibus augeatur, gloriosissime imperator, unde ineffabiliter Deo gratias ago, qui temporibus quibus

obortura haereticorum scandala praesciebat, vos imperii fastigio collocavit.

In quibus ad totius mundi salutem, et regia potentia, et sacerdotalis vigeret industria.

Nam vestro praecipue opere sit effectum, ut per synodale concilium damnatis impii dogmatis defensoribus, omnes vires sacrilegus error amitteret, ad ejusdem devotionis pertinet palmam, si malum quod in suis ducibus est oppressum, etiam in quibuscunque reliquiis deleatur.

Quod facilius clementia vestra arbitretur implendum, si per universas Ecclesias definitiones sanctae synodi Chalcedonensis apostolicae Sedi placuisse doceantur, de quo quidem ratio non fuit ambigendi, cum ei fidei omnium subscribendi consensus accesserit, quae ad me secundum apostolicae doctrinae, ac paternae

traditionis emissa est, et per fratrem meum Lucianum episcopum talia ad gloriam vestram, et ad Constantinopolitanum antistitem scripta direxerim, quae evidenter ostenderent me ea quae de fide catholica in praedicta synodo definita fuerant, approbare.

Sed quia in eisdem litteris ea quae per occasionem synodi male sunt attentata reprehenderam, maluit praedictus antistes meam gratulationem tacere, quam suum ambitum publicare.

Mihi autem multum fiduciae Deo per vos operante collatum est, quod probassem vos observantiam de custodia canonum paternorum pietatis vestrae affatibus indicastis, et merito geminatur gaudium meum, cum vobis religiosissime placere cognosco, ut fides Nicaena suam teneat firmitatem, et privilegia

Ecclesiarum illibata permaneant.

Quamvis autem de praeclaro fidei vestrae opere, nihil vestra pietas indicarit mihi, tamen per veneratorem una mecum spiritualiter vestram pietatem per fratrem meum Julianum episcopum innotuisse significo, quam pio dignati fueritis responso imperitorum monachorum animos cohibere pariter et docere, ut si illos non penitus deseruerit divina miseratio, sentiant se et didicisse quod credant, et agnovisse quod timeant.

Quia vero omnibus modis obediendum est pietati vestrae, religiosissimaeque voluntati, constitutionibus synodalibus quae mihi de confirmatione fidei catholicae, et haereticorum damnatione placuerunt, libens adjeci sententiam meam.

Quae si ut in notitiam omnium sacerdotum ecclesiarumque

perveniat, vestrae clementiae praeceptio ordinare dignabitur, affuturam credo et spero gratiam Dei, quae tam sanctam tanti principis curam plenissimi desiderii sui fructum faciat obtinere, ut omnibus dissentiendi occasionibus amputatis, apostolicae ubique doctrinae et pax regnet, et veritas.

Fratri autem meo Juliano episcopo noverit vestra clementia hoc me proprie delegasse, ut quidquid illic ad custodiam fidei pertinere probaverit, meo nomine vestrae fiducialiter suggerat pietati, quoniam certus sum vos ad haec omnia emendanda vel defendenda Deo auxiliante, sufficere.

Data duodecimo Kalendas Aprilis, Opilione viro clarissimo consule, aera CCCCXVI.

XXXII.-- Ad eumdem.

LEO episcopus MARTIANO Augusto.

Puritatem fidei Christianae, qua clementia vestra praefulget, etiam his litteris, quas frater et coepiscopus meus Nestorianus detulit demonstratis, justissimum fratri meo Proterio Alexandrinae urbis antistiti impendentes favorem, quo mihi per omnia esset acceptior.

Nam cui vestra pietas testimonium perhibere dignatur, indubitanter esset probandus, etiam si taceret.

Sed accedit ad gratiam quod proprio quoque sermone cognoscitur, et quam sincerus sit catholici dogmatis praedicator ipsius professione clarescit.

Unde plenissimo affectu dilectionem orthodoxi fratris amplector, et Deo gratias ago, quod amoto eo qui Evangelio Christi voluit

contraire, et a sanctorum Patrum intelligentia dissentire, talem prospexit Alexandrinae Ecclesiae sacerdotem qui praecedentibus rectoribus et fide concordaret et vita.

Nam cum amplecti se epistolam meam quam ad beatae memoriae Flavianum contra Eutichen impium misi toto corde profitetur, quid aliud quam apostolorum se discipulum ostendit, quoniam doctrina veritatis in lumine suo permanet, et non potest esse diversum quod unum est atque divinum.

Rescripsi itaque praedicto fratri quod debui, atque in sancto studio ut perseveraret admonui.

Qui sine dubio constantior erit, si etiam clementia vestrae cohortationibus adjuvetur, nec in aliquo eum terreat quorumdam imperita dissensio quos paucorum haereticorum instigationibus ignorantia

facit obnoxios.

Quod sua ergo diligentia assequi nequeunt opportune eorum insinuetur auditui, et ne memoratus nova inferre, et propria videatur astruere, venerabilium Patrum qui eidem Ecclesiae praefuerunt, scripta relegantur, et quid beatus Athanasius, quid Theophylus, quid Cyrillus, quid etiam orientales magistri de incarnatione Domini sentiant, recognoscant.

Nec repullulantibus decipiantur erroribus, qui olim evangelici sermonis sunt virtute prostrati.

Quoniam omnes fere haereses quae diversis temporibus exstiterunt, dum sacramentum corporeae nativitatis et passionis ac resurrectionis Christi, non intelligunt ab Evangelio deviare.

Et possumus minus laborare in haereticis repellendis, si rudes animos ipsa non turbarent mendacia, quae peremit

antiquitas.

Sed nunc, ut dixi, hic docendi optimus modus est, ut paternorum sensuum linea Alexandrinae plebis et cleri auribus innotescat, ac si qui sunt qui nostra scripta despiciant, illis saltem qui nobiscum apostolicis sensibus congruunt, acquiescant.

In quo opere multum consacerdotis mei devotione gaudebo, et semper ipsius unanimitate laetabor, quia fraterna pax nonnisi una fidei confessione servatur.

Quia vero quorumdam haereticorum versuta nequitia ad conturbandam aliorum simplicitatem epistolam meam quam ad beatae memoriae Flavianum dedi falsasse perhibetur, ut commutatis quibusdam verbis vel syllabis, receptorem me Nestoriani erroris assererem, obsecro venerabilem

clementiam vestram, ut eamdem epistolam per fratrem meum Julianum episcopum, vel eos quos idoneos ad opus pietas vestra delegerit, in Graecum sermonem jubeatis integre diligenterque translatam per idoneum latorem sub vestri signaculi impressione deferri, tradendam judicibus Alexandrinis qui eam clero, et plebi ipsius civitatis, cum praedictorum episcoporum praedicationibus, qui et meo scripto consentiunt faciant recitari, ut agnoscant se fallacium hominum fraude ulterius non deberi, et probentur apostolicae Sedis sinceri esse discipuli, apud quam nec Eutiches, nec Nestorius ulli obtinent locum, quia sicut alios haereticos ita et istos Ecclesia universalis damnavit.

Data VI Idus Martii, Etio et Studio viris clarissimis. cons. aera

CCCC nonagesima secunda.

200 XXXIII.

-- Ad eumdem.

LEO episcopus MARTIANO Augusto.

Quod saepissime per multa jam experimenta sanctum pietatis vestrae studium circa religionem Christianam gloriosis perseverat et crescit augmentis, et haec fides vestrae clementiae non solum me, sed et omnes Domini sacerdotes consolatur et roborat, dum in Christianissimo principe sacerdotalem experimur affectum.

Quem si orientalium partium sacerdotes studeant imitari, nihil scandalorum, neque pax, neque fides Christiana patietur.

Unde cum Constantinopolitanus episcopus ad omnem pietatis profectum praesenti clementiae vestrae doceatur exemplo, si fideliter vestris acquiescat hortatibus, habet in me sincerae

gratiae animum, tamen ut quod verbis spondet corde perficiat.

Si vero quae Deo et pietati vestrae displicent pertinaci intentione delegerit salva mansuetudinis vestrae reverentia utar cum omnibus, et pro omnibus vobis quoque adnitentibus adversum superbientem liberiore constantia quem, quod saepe dicendum est, mallem pro sanctis actibus fraterna charitate complecti, gloriosissime imperator.

Quia vero suggestiones meas pro tranquillitate catholicae fidei libenter accepistis, significatum mihi fratris et coepiscopi mei Juliani sermonem cognoscite, Eutichen impium pro suis quidem meritis exsulare, sed in ipso suae damnationis loco multa adversus integritatem catholicam blasphemiarum desperatius venena profundere, et quod in illo totus mundus horruit,

atque damnavit impudentia majore, ut innocentes decipere possit, evomere.

Plenum itaque rationis aestimo, ut vestra clementia ad longinquiora eum jubeat, et secretiora transferri.

Monasterio vero ejus Constantinopoli constituto in quo habitatores ipsius monachi evangelica apostolicaque doctrina crebrius sunt, et plenius roborandi, salubriter, ut arbitror, fiet, si is qui ipsi monasterio praepositus esse dicitur, a societate veneratoris vestri Juliani episcopi quem in speculis propter fidem illic esse constitui, non recedat, cujus assidua visitatione profectus servorum Dei illic habitantium possit augeri.

Petitionem autem de festivitate Paschali gaudeo, ita a vestra pietate susceptam, ut confestim agentem in rebus

Alexandriam mitteretis de errore removendo, quem sanctae memoriae Theophili constitutio videtur inferre, de qua re sicut scribere dignamini quidquid ad pietatis vestrae notitiam perlatum fuerit, jubere me nosse, ut de observantia quam non licet esse diversam, quid potissimum sit tenendum Ecclesia universalis agnoscat.

Precor autem quod vestrae novi clementiae convenire, ut eos maxime tueamini contra omnes insidias quos mihi et vestrae mansuetudini propter amorem Dei placere cognoscitis, ut eos Constantinopolitanus episcopus laedendi non habeat facultatem.

Data XVII Kalend.

Maii, Etio et Studio, viris clarissimis consulibus, aera qua supra.

XXXIV.-- Ad Julianum episcopum Coensem.

LEO JULIANO episcopo Coensi de Etio et Andrea.

Agnovi in dilectionis tuae litteris fraternae charitatis affectum quod de multis malis quae multa et saeva pertulimus, pio nobiscum dolore compatieris.

Sed haec quae perpeti nos Dominus aut permisit, aut voluit ad correctionem proficiant multorum, et ut desinant adversitates, finiantur offensae.

Quod utrumque de magna erit misericordia Dei, si et flagella removeat, et ad se suorum corda convertat.

Sicut autem fraternitatem ea quae apud nos fuit, contristavit hostilitas, ita me anxium facit quod in Constantinopolitana Ecclesia, quantum tuae indicant litterae, haereticorum insidiae non quiescunt, et quaesitis occasionibus hi qui catholicae fidei defensores fuere vexantur.

Nam dum Etius ab officio archidiaconatus per speciem provectionis amovetur, et in locum

ejus Andreas qui ob haereticorum societatem fuerat abjectus assumitur, dum beatae memoriae Flaviani accusatoribus honor redditur, et piissimi confessoris participes, aut discipuli conternntur, nimis aperte qui Christo Ecclesiae ipsius placeat, demonstratur.

In quem pro causae merito differo commoveri.

Et quid ipse mecum suis epistolis agat, quas missurum eum filius noster Etius indicavit, exspecto, dans locum voluntariae emendationi, qua dolorem meum cupio mitigari.

Clementissimo tamen principi et piissimae Augustae de his quae ad custodiam pacis ecclesiasticae pertinent, scripsi, quos devotione suae fidei provisuros esse non dubito, ne contra gloriam operis ipsorum damnata haeresis queat pullulare.

Studeat ergo dilectio tua, frater charissime, piam et necessariam

curam sollicitudini apostolicae Sedis impendere, quae tibi apud se nutrito catholicam contra Nestorianos et Eutichianos haereticos actionem materno jure commendat, ut divino fultus auxilio, speculari de Constantinopolitanae urbis opportunitate ut non desinas, praedictorum dogmatum impius nunquam turbo consurgat.

Et quia tanta est gloriosorum principum clementia, ut confidenter eis possis qua sunt insinuanda suggerere, pietate ipsorum ad utilitatem Ecclesiae universalis utaris.

Consulente autem dilectione tua de his in quibus putaveris ambigendum, non deerit relationibus tuis meae responsionis instructio, ut sequestrata earum actione, causae quae in quibuscunque ecclesiis praesulum suorum debent

cognitione firmari, hac speciali cura vice mea functus utaris, ne haeresis Nestoriana vel Eutichiana in aliqua parte revirescat, quia in episcopo Constantinopolitano catholicus vigor non est, nec multum aut pro sacramento salutis humanae, aut pro sua est aestimatione sollicitus.

Cum si quid illi inesset spiritualis industriae, ita et a quibus ordinatus sit, et cui viro successerit, cogitare deberet, ut magis beatum Flavianum quam sui honoris sequeretur auctores.

Et ideo cum piissimi principes secundum obsecrationes meas dignati fuerunt fratrem Anatolium de his quae merito in querelam veniunt increpare, vigeat charitas tua diligentia sua, ut universa scandala adhibita plenissima correctione recensentur, et a filii nostri ac tua cesset injuria.

Nam apud catholicum

episcopum, etiam si erat utcunque decus sacerdotale sacerdoti archidiaconus propter fidei reverentiam, debuit praemitti potius quam locum catholici nequissimus haereticus obtineret.

Cum itaque quae sequantur agnovero, tunc manifestius quid agi oporteat aestimabo.

Nam interim dolore cohibito, malim indulgere patientiae, ut locus esset veniae, de Palaestinis vero monachis qui jampridem in tumultu dissensionis esse dicuntur, quo adhuc animo moveantur, ignoro.

Neque cujusquam sermone mihi patefactum est, quas causas videantur antefactae praeferre discordiae, utrum, scilicet, Eutichianae perversitati tali furore famulentur, an implacabiliter doleant ipsum suum in hanc impietatem posse traduci, quae contra ipsorum locorum sanctorum testimonia, quibus totus

mundus instruitur, ab incarnationis Dominicae veritate desciverit, et quod in aliis per indulgentiam curare placuit, in illo putent non esse veniale.

Unde cupio me super his plenius edoceri, ut etiam talium correctioni congruae studeatur, quia aliud est contra fidem impie armari, aliud in errorem quempiam detineri.

Chartas etiam quas Actius presbyter ante indicavit esse directas, et breviarium fidei quod te misisse significas, nec dum ad me noveris pervenisse.

Unde si expeditior occasio se praebuerit perlatores libenter habeo, ut si qua est quae utilis videatur quamprimum ad me mittatur instructio.

De Aegyptiis monachis quam quieti, aut cujus sint fidei scire desidero, et de Alexandrinae Ecclesiae pace quid ad vos veris nuntiis perferatur ad cujus episcopum

vel ordinatores ipsius, seu clericos quod alia scripta direxerim, missis exemplaribus scire te volui.

Ad clementissimum quoque principem, et religiosissimam Augustam quis nunc meus sermo sit, missa exemplaria docebunt.

Utrum autem epistola mea de incarnationis Dominicae fide incolumi adhuc sanctae memoriae Flaviano ad dilectionem tuam per Basilium diaconum miseram, fraternitati tuae tradita sit scire desidero, quoniam suspectum habeo, quod de ejus textu nullum unquam judicium reddidisti.

Gestorum synodalium quae omnibus diebus concilii in Chalcedonensi civitate confecta sunt, parum clara linguae diversitatem apud nos habetur instructio, et ideo fraternitati tuae specialiter injungo, ut in unum

codicem universa facias congregari in Latinum sermonem absolutissima interpretatione translata, ut in nulla parte actionum dubitare possimus, neque ullo modo esse possit ambiguum quod ad plenam intelligentiam te fuerit studente perductum.

Data V Idus Martii, Opilione viro clarissimo consule.

XXXV.-- Ad Martianum Aug.

LEO MARTIANO Augusto de Etio et Andrea.

Quam excellenti pietate et quam glorioso clementiae vestrae studio in integrum nuper fides Christiana revocata sit, totus mundus agnoscit, et saluti suae singulare praesidium per vos a Domino esse reparatum.

Ac si quid adversum tanti operis consummationem de contrario spiritu sentitur oboriri, necesse est ut ad vestrae revocetur pietatis auxilium, quod ad custodiam

catholicae veritatis divina providentia praeparavit, ut cum pietatis vestrae sit scandala etiam in longinquum nata resecare, multo magis ea quae sub vestris audent oculis surgere non sinatis accrescere.

Anatolii episcopi ordinationem, sicut scientia Dei testis est, suspectam quod faciendum est mihi fecerant consecrationis ejus auctores, nec dissimilem ab elegentibus arbitrabar electum, secutumque est, ut dum communione apostolicae Sedis existeret alienus, diu dandis ad eum epistolis pacis me abstinerem.

Sed cum illi pietatis vestrae testimonium suffragaretur, cum de fide atque unanimitate ejus optanda quaeque et placitura promitteret, professionem ejus, ita credidi esse sinceram, ut tandem qua observantia se agere deberet non desinerem commovere, sedulo

ipsi ac diligenter inculcans, ut de persecutoribus beatae memoriae Flaviani neminem auderet in suo habere consortio, et Eutichianae haereseos defensorem a se indicaret esse dejectum.

Secutumque est ut de his quae pro catholica fide in synodali concilio fuerant definita, talia ad me scripserit, qualia catholicum sacerdotem scribere congruebat.

Cum ergo ad commendanda ipsius primordia ista praecesserint quid causae aut occasionis emerserit, ut virum catholicae fidei et Nestorianis atque Eutichianis haereticis constanter etiam adversum archidiaconum sub honoris specie degradaret, et dispensationem totius causae et curae ecclesiasticae in Andream Eutichianistam repente transferret, adeo nimia commotione turbatus

ut consecrationem quam pro injuria dabat, sexta sabbati traditionis Apostolicae ut nescius aut oblitus inferret, quasi non ad episcopum magis quam ad presbyterum ordinationis illius vitium pertineret, qui non inveniens quid argueret in fide, quod improbaret in moribus, dejectionem innocentis per speciem provectionis implevit, addens sententiae illud injuriae, ut eum coemeterio deputando condemnaret exsilio.

Quem tamen pietati vestrae commendare praesumo, ne ullis ulterius noxiis ingravare possit, aut insidiis quem Dominus, ut comperi, sub vestra defensione constituit.

Adjicio autem etiam hanc obsecrationem ut praedictum episcopum a professione sua dissonum, et nimium testimonii vestri ac favoris oblitum necessarie increpare dignemini.

Cesset

catholicos infestare.

Cesset eos qui sanctae memoriae Flaviano placuere conterere, et eorum societatem quos improbavit eligere, fraternam enim illi charitatem non aliter poterimus impendere quam ut se ab inimicis catholicae fidei approbet exsecrari, eorumque a se consortium atque commercium abscindat, qui etiam si magna fuisset satisfactione purgatus, post 201 dubium tamen reversus errorem.

Catholicis diaconibus postponi debet, non praeponi.

Illud quoque clementiae vestrae benevolentiam peto, ut veneratorem nostrum fratrem meum Julianum episcopum in vestro, sicut facere dignamini, habeatis affectu, cujus obsequiis praesentiae meae vobis imago reddatur.

Nam et de fidei ejus sinceritate confidens, vicem ipsi meam contra temporis nostri haereticos delegavi,

atque propter Ecclesiarum pacisque custodiam, ut a comitatu vestro non abesset exegi; cujus suggestiones pro concordia catholicae unitatis, tanquam meas audire dignemini, placentes Deo qui vobis praeter regiam coronam etiam sacerdotalem conferat palmam.

Data VI Idus Martii, Opilione viro clarissimo cons.

XXXVI.-- Ad Pulcheriam Aug.

LEO PULCHERIAE Augustae de Etio et Andrea.

Multis exstantibus documentis quibus in dilectionem Ecclesiae Dei pietatis vestrae manifestatur affectio, merito quoties aliquid noscitur scandalorum, vestrum desideratur auxilium, ut fides quae adnitentibus vobis contra haereticorum commenta defensa est, securae pacis perpetem obtineat firmitatem.

Nam

quid prodest foris adversarios veritatis oppressos, si eosdem habeamus intra Dominica septa redivivos?

Quod itaque circa personam filii mei Etii gestum esse cognovi, nimium me anxium facit, et metuere certa ratione compellit, ne poenitendum mihi sit quod de episcopo Constantinopolitano, qui ab impugnatoribus fuerat ordinatus fidei, vobis adhortantibus acquievi meliora sentire cum tanto pietatis vestrae testimonio juvaretur, ne illum gravaret suae ordinationis infirmitas, ubi vestra interventio praestaretur.

Unde gratulari coeperam, quod beati Flaviani honoraret memoriam, et haereticorum conatibus obsistere diceretur.

Sed doleo illum, sicut praedicti lacrymabilis querela demonstrat, in deteriora mutatum, et eum nunc constituisse archidiaconem,

quem ipse professus est a se esse rejectum, qui Eutichianae haeresis se apud nos prodiderat defensorem.

Quem, quia nunc ecclesiasticis negotiis praeposuit, propter haereticam perversitatem eidem favorem suum praestare convincitur.

Qui etiamsi magna satisfactione potuisset indulgentiam promereri, nequaquam debuit his qui in fide permanserant anteferri.

Unde quia non latet clementiam vestram, quantum periculi, aut per pudendam socordiam, aut per dolosam nequitiam nutriatur, dignamini episcopum ad professionem suae fidei auctoritate vestrae clementiae revocare ne sibi has maculas superducat, ne aestimationem suam quam vestro acquisivit favore, contemnat, societatem haeretici

quem dudum a se removit, abscindat.

Cujus innocentiae ita adfuisse vos gaudeo, ut moerori ejus digna consolatione vestra pietas subveniret.

Circa fratrem meum veneratorem vestrum Julianum episcopum, quantum debeat crescere vestra dignatio apostolicae Sedis existimate judicio, cum in causa fidei cui gloria vestra famulatur vicem ipsi meam eatenus delegaram, ut ab ea quae vobis debetur observantia non recedens pietati me vestrae praesentare non desinat, exsequens in custodia fidei et in ecclesiasticis disciplinis per omnia sollicitudinem, et opportunis suggestionibus quod universali Ecclesiae prosit insinuans, ut in ipso nec catholicis vestrum praesidium quibus volumus subvenire, nec vobis meum desit obsequium.

Data VI Idus Martii, Opilione

viro clarissimo consule.

XXXVII.-- Ad eamdem.

LEO episcopus PULCHERIAE Augustae.

Quod semper de pietatis vestrae mente praesumpsimus, id plenissime experiendo cognovimus, Christianam fidem quamvis diversis pravorum appeteretur insidiis, vobis tamen praesentibus, et in defensionem ejus a Domino praeparatis, non posse turbari.

Non enim Deus aut suae misericordiae sacramentum, aut vestri laboris deserit meritum, quo dudum subdolum sanctae religionis hostem ab ipsis visceribus Ecclesiae depulistis, cum haeresim suam tueri impietas Nestoriana non potuit, quia non fefellit famulam et discipulam veritatis, quantum simplicibus infunderetur veneni per illa loquacis hominis colorata mendacia,

de quo virtutum agone processit, ut per sollicitudinem vestram ea quae per Eutichen diabolus molitus est non laterent, ut qui sibi singulas partes geminae impietatis elegerant, una catholicae fidei virtute procumberent.

Secunda ergo haec vobis de perempto Eutichetis errore victoria est, quem si quid sani cordis habuisset, dudum in auctoribus suis perculsum, olimque prostratum facile potuerat declinare, ne de sepultis cineribus rediviva tentaret incendia commovere, ut in eorum transisset consortium quorum secutus esset exemplum gloriosissima Augusta.

Libet igitur exsultare cum gaudio, et pro vestrae clementiae prosperitate digna Deo vota persolvere, qui tibi per omnes mundi partes, in quibus Domini Evangelium praedicatur, duplicem jam et palmam contulit

et coronam.

Clementia igitur vestra agnoscat omnem Romanam Ecclesiam universis fidei vestrae opibus plurimum gratulari, sive quod legationem nostram pio per omnia adjuvistis affectu, et quod sacerdotes catholicos qui de ecclesiis suis injusta fuerunt ejecti sententia reduxistis, sive quod reliquias sanctae memoriae Flaviani innocentis et catholici sacerdotis, ad ecclesiam, cui bene praefuit, fecistis cum honore debito revocari.

In quibus utique omnibus gloriae vestrae multiplicatur augmentum, dum et sanctos pro suis meritis veneramini, et ab agro Domini spinas et tribulos vultis auferri.

Quosdam sane episcopos de his qui rebus impiis videntur praebuisse consensum, reconciliationem reposceri, et catholicorum

communionem desiderare, tam nostrorum quam fratris et coepiscopi mei Anatolii, cui testimonium ferre dignamini, relatione cognovimus, quorum desideriis sic praebemus effectum, ut correctis et quae male sunt facta propria subscriptione damnantibus participata nostrorum quos misimus cura cum supradicto episcopo pacis gratia tribuatur, quia devotionis utrumque est Christianae, ut et pertinaces veritas justa coerceat, et conversos charitas non repellat.

Quia vero novimus quantum piae sollicitudinis catholicis sacerdotibus mansuetudo vestra dignetur impendere, indicandum esse curavimus fratrem et coepiscopum nostrum Eusebium nobiscum degere, et nostrae communionis esse consortem, cujus commendamus ecclesiam, quam dicitur vastare qui

illi injuste asseritur subrogatus.

Illud etiam a tua pietate poscentes, quod vos spontaneo facere non dubitamus arbitrio, ut tam fratrem et coepiscopum meum Julianum, quam Constantinopolitanos clericos, qui sanctae memoriae Flaviano fidelibus officiis adhaesere, ea qua debetis gratia faveatis.

De omnibus vero pietatem vestram per nostros, quid fieri aut declinari deberet, instruximus.

Data Idus Aprilis, Adelphio viro clarissimo consule, aera CCCCLXXXVIII.

XXXVIII.-- Ad Julianum episcopum Coensem.

LEO JULIANO episcopo Coensi.

Litteras dilectionis tuae quas per filium meum virum illustrem Isicium direxisti, eo tempore accepi, quo recentioribus epistolis tuis iterata jam

occasione responderam.

Unde quia etiam in his alloquiis tuis eadem de impiissimis haereticis justo dolore conquestus es, congruum fuit, quoad scribendi opportunitas exstitit, non tacere.

In causa itaque fidei quidquid pro nostro officio oportuit, ac potest juvante Domino, et sollicite et libenter exsequimur, ut Evangelio et irreprehensibiliter serviamus, ne per desidiam nostram ulla pars Ecclesiae catholicae neglecta videatur.

Propter quod sicut omnibus notum est, non destiti laborare, ut manifestata atque defensa incarnationis Dominicae veritate, omnis fraternitas, quid ubique secundum doctrinam apostolicam, et tenendum et docendum esset, agnosceret, accedente gloriosissimorum principum studio divinitus inspirato, ut in civitate Chalcedonensi

synodo congregata, haeretica damnaretur impietas, ne vel quisquam sectator Nestorii, vel ullus discipulus Eutichis liberum possit cum catholicis habere consortium, cum, quod ad sancti concilii auctoritatem pertinet, nulla usquam remanserit discordia.

Si qui autem sua obduratione caecati, ita in reprobi sensus amentiam transierunt, ut mallent furere quam sanari, ad imperialem pertinet potestatem, ut perturbatores Ecclesiae pacis, et reipublicae, quae Christianis principibus merito gloriatur, inimici sollicitius comprimantur.

Ut autem imperialis est, ut diximus, potestatis, tumultus publicos ac seditiones sacrilegas severius coercere, ita auctoritatis est sacerdotalis monachis praedicandi aliquam contra fidem licentiam non praebere, et omni virtuti

resistere, ne ea quae ad sacerdotes pertinent, sibi audeant vindicare.

Unde miramur fratrem Thalasium episcopum quod Georgio, nescio cui, qui praesumendo illicita, et propositum monachi, et nomen amisit, scribendi vel praedicandi aliquam permiserit facultatem.

Ad quem episcopum; si dilectioni tuae visum fuerit, ex hac parte competentia scripta mittamus.

Agat itaque fraternitas tua opportunis suggestionibus, ut clementissimus princeps quae Domino sint placitura praecipiat, et incentores cruentarum seditionum jubeat competentius coerceri, ut nec illi impuniti sint, quorum manus scelera perpetrarunt, nec illi qui talium utuntur insania.

Si autem inquisitio judiciaria, et confessio reorum ad eas personas pervenit, quarum vel consilio, vel impulsu mala

tantum commissa sunt, nullius favoris eis praestanda sunt solatia.

Quantum enim meliora de ipsis sunt credita, tantum sunt amplius detestandi, quorum nunc impietas quae per hypocrisim fuerat velata detegitur.

Et ideo agat Christianissimus et piissimus imperator, quod paci ecclesiasticae intelligit profuturum.

Quem superna inspiratione ita instruendum esse, confide, ut et disciplina inquietos revocare, et a sanguine eorum jubeat abstineri, quamvis nil ultionum non mereantur subire, qui ausi sunt et divinis et humanis constitutionibus repugnare.

XXXIX.-- Ad Eudochiam Aug.

LEO EUDOCHIAE Augustae de Palaestinis monachis.

Quanta mihi catholicae cura sit fidei, et qua sollicitudine,

in quantum Dominus adjuvat, debeat praecaveri, ne unquam ab imperitis et impiis veritatis Evangelio resistatur, pietatem vestram scire non dubito.

Et ideo cum salutationis officio, quo semper mihi est oranda clementia, obsecro Dominum, ut me tuam incolumitatem in causa fidei, in quo quorumdam provinciam intra Palaestinam monachorum fuerant corda turbata, magis magisque faciat adjuvare, ut tantum quod pietatis tuae studio fieri potest, haereticae perversitati omnis fiducia subtrahatur.

Quos enim nec ratio sacramentorum, nec auctoritas scriptorum, nec ipsa sacratorum locorum testimonia commovebant, quid eis nisi abruptum periculum timeretur?

Prosit ergo ecclesiis sicut, favente Deo, et prodest, et prosit generi humano, in verbis Dei

vestram ibi esse voluntatem, ubi Dominum nostrum Jesum Christum vobis sicut Deum verum, et verum quoque hominem in unitate personae, et mirabilium judicia, et passionum documenta loquuntur.

Si ergo praedicti nomen catholicum venerantur et diligunt, et inter Domini corpus se volunt membra nominari, pravos errores quos temere admiserant detestentur, et agant poenitentiam impiarum blasphemiarum, 202 cruentorumque factorum.

Succumbant pro salute animarum suarum synodalibus quae in civitate Chalcedonensi sunt confirmata decretis.

Et quia ad intelligendum sacramentum salutis humanae, nisi fides vera, et humilitas quieta non pervenit, credant in Evangelio, quod confitentur in symbolo, nec impiis dogmatibus misceantur.

Fides enim catholica

sicut damnat Nestorium qui in uno Domino nostro Jesu Christo duas ausus est praedicare personas, ita damnat etiam Eutichen cum Dioscoro, quod ab unigenito Dei Verbo negant in utero Virginis matris veritatem carnis humanae susceptam.

Si quid autem erga praedictorum conversionem exhortatio vestra profecerit, quod gloriam vobis praestabit aeternam, peto hoc mihi clementiae vestrae litteris indicetis, ut et in vobis boni operis fructum, et illis gaudeam misericordiam Domini non periisse.

Data septimo Kalendas Julii, Opilione viro clarissimo consule.

XL.-- Epistola Leonis papae.

Frequentissime dilectionem tuam ad hanc curam et diligentiam meis sum litteris cohortatus, ut de his quae circa fidem aguntur, sollicitudinem meam indesinenter

instrueres, et cum omnibus occasionibus scribere non quiescam.

Quibusdam tamen scriptis meis idem per filium nostrum Rodanum domesticum filii nostri viri illustrissimi Aspiratii datis, nullum responsum tuae fraternitatis accepi, tanquam ratio temporis non habuerit, ut quid post mea scripta sit gestum potueris indicare, et ideo per filium meum Rodanum his litteris saluto, et ut opportunitatem scribendi non negligas, in quo questus sollicitudinis meae revelatur admoneo.

Cum enim in te quamdam mei Constantinopolitani habeant portionem, dignum pro communi amicitia est, et pro totius Ecclesiae dilectione, incessabili te vigore prospicere, ne quid possit de statu fidei me latere.

Quae ergo per praedictos vel ad gloriosissimum principem, vel ad tuam

dilectionem scripsi, ut celerrime tradantur effectui opportunis suggestionibus elabora.

Et quidquid fuerit, Deo auxiliante, dispositum scire me facito, ut perductis in effectum his quae rationabiliter ordinata sunt, pax fidei canonumque custodia, et securior ubique habeatur et fortior.

Data VII Kalendarum Julii, Opilione viro clarissimo consule.

XLI.-- Ad Palaestinos.

LEO ad PALAESTINOS.

Sollicitudini meae quam universali Ecclesiae omnibusque ejus filiis debeo, multorum relatione patefactum est dilectionis vestrae animis quiddam offensionis illatum, dum aut imperiti, ut apparet interpretes, aut maligni, quaedam vos aliter intelligere, quam a me sunt praedicta fecerunt, non valentes in

Graecum eloquium apte et proprie Latina transferre, cum in rebus subtilibus et difficilibus explicandis, vix sibi etiam in sua lingua disputator quisque sufficiat.

Quod tamen apud me eo profecit, ut dum ea quae catholica fides respuit improbitatis, intelligamus vos veris amiciores esse, quam falsis, et id merito refutare, quod ex antiquae institutione doctrinae etiam ipse Eutiches detestatur.

Quamvis enim epistola mea ad sanctae memoriae Flavianum episcopum data, satis sibi ad manifestationem sui ipsa sufficiat, neque in aliquo aut purgationis aut expositionis indigeat, et alia tamen cum eadem mea scripta concordant, in quibus similiter praedicationis meae sensus in aperto est.

Necessitatem enim habens contra haereticos, qui

multos Christi populos conturbaverant, disserendi, et clementissimis principibus, et sancto concilio synodali, et Constantinopolitanae Ecclesiae quid de incarnatione Verbi secundum evangelicam apostolicamque doctrinam deberemus sapere ac sentire patefeci, et in nullo a sanctorum Patrum confessione discessi, quia una est, vera, singularis, perfecta, inviolabilis catholica fides, cui nihil addi, nec minui potest.

Quam Nestorius prius, et nunc Eutiches diversa quidem assertione, sed simili impietate impugnare conati sunt, et Ecclesiae Dei duas haereses sibimet contrarias inferre tentarunt, ut uterque a discipulis veritatis merito damnaretur, quia insanum nimis et sacrilegum fuit quod varia falsitate ambo sensere.

Anathematizetur ergo Nestorius qui beatam virginem Mariam hominis tantummodo credidit genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret deitatis, nec unum Christum in Verbo Dei, et carne sentiret, sed separatim ac sejunctum alium Filium Dei, alium hominis praedicaret, cum manente illa incommutabilis Verbi essentia, quae ei cum Patre et Spiritu sancto intemporalis atque coaeterna est, ita intra virginea viscera Verbum caro sit factum, uti uno conceptu, unoque partu eadem Virgo secundum unionem utriusque substantiae, et ancilla Domini esset, et mater.

Quod etiam Elizabeth, sicut Evangelista declarat, intellexit, et dixit: « Unde hoc mihi ut veniat mater Domini mei ad me?

» * Eutiches quoque eodem percellatur anathemate, qui

per impios veterum haereticorum volutatus errores, tertium Apollinaris dogma delegit, ut negata humanae carnis atque animae veritate, totum Dominum nostrum Jesum Christum unius asserat esse naturae tanquam Verbi deitas ipsa se in carnem animamque converterit, et concipi ac nasci, nutriri, ac crescere, crucifigi, ac mori, sepeliri, ac resurgere, et ascendere in coelum, et in Patris dextera, unde ad judicandos vivos et mortuos veniet, considere, ejus tantum essentiae fuerit, quae nihil horum in se sine carnis veritate recepit, quoniam natura unigeniti, natura est Patris, natura est Spiritus sancti, simulque impassibiliter, simul est incommutabiliter, sempiternae Trinitatis indivisa unitas, et consubstantialiter aequalitas.

Unde se ab Apollinaris perversitate haereticus

iste desciscit, ne convincatur deitatem passibilem sentire, atque mortalem, et tamen Verbi incarnati, id est, Verbi et carnis unam audens pronuntiare naturam, non dubie in Manichaei et Marchionis transit insaniam, et mediatorem Dei et hominum hominem Jesum Christum simulatorie credit egisse, nec humanum in ipso corpus, sed phantasticam corporis speciem oculis apparuisse cernentium.

Quae impietatis mendacia, quoniam olim fides catholica detestatur, et talium sacrilegia concordibus per totum mundum beatorum Patrum sunt damnata sententiis, quicunque illi sunt ita obcaecati, et a lumine veritatis alieni, ut Verbo Dei a tempore incarnationis humanam, id est nostram, negent inesse naturam,

ostendant in quo sibi Christianum nomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ratione deitatis, aut deitas est orta sine carne.

Si enim negari non potest quod « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis * , » ita negari non potest quod Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi.

Quae autem reconciliatio esse potest, qua humano generi propitiaretur Deus, nisi omnium causam mediator Dei hominisque susciperet?

Qua vero ratione veritatem mediatoris impleret, nisi qui in forma servi particeps esset et nostri?

ut per unum novum hominem fieret renovatio vetustatis, et mortis vinculum unius praevaricatione contractum, unius morte, qui solus morti nihil debuit solveretur?

Effusio enim pro injustis sanguinis justi, tam potens fuit ad privilegium,

tam dives ad pretium ut si universitas captivorum in Redemptorem suum crederet, nullum tyrannica vincula retinerent, quoniam sicut Apostolus ait: « Ubi abundavit peccatum, superabundavit et gratia * , » et cum sub peccati praejudicio nati potestatem acceperint ad justitiam renascendi, validius factum est donum libertatis quam debitum servitutis.

Quam itaque sibi in hujus sacramenti praesidio spem relinquunt, qui in Salvatoris nostri corpore negant humanae substantiae veritatem?

Dicant in quo sacrificio reconciliati, dicant quo sanguine sint redempti.

Quis est « qui tradidit semetipsum pro nobis oblationem, et hostiam Deo in odorem suavitatis * , » aut quid unquam sacrificium sacratius fuit, quam quod verus pontifex altari crucis

per immolationem suae carnis imposuit?

Quam vis enim « multorum sanctorum in conspectu Domini pretiosa mors fuerit * , » illius tamen insontis occisio, propitiatio fuit mundi.

Accepere justi, non dederunt coronas, et de fortitudine fidelium exempla nata sunt patientiae non dona justitiae.

Singulares quippe in singulis mortes fuere, nec alterius quisquam debitum suo fine persolvit, cum inter filios hominum unus solus Dominus noster Jesus Christus exstiterit, in quo omnes crucifixi, omnes mortui, omnes sepulti, omnes sunt etiam suscitati, de quibus ipse dicebat: « Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me * .

» Fides etenim vera justificans impios, et creans justos ad humanitatis suae tracta participem in illo exquirit salutem, in quo

solo homo se invenit innocentem, liberum habens per gratiam Dei de ejus potentia gloriari, qui contra hostem superbum in carnis nostrae humilitate congressus, his victoriam suam tribuit, in quorum corpore triumphavit.

Quamvis ergo in uno Domino nostro Jesu Christo vero Dei atque hominis Filio Verbi et carnis una persona sit, et utraque essentia communes habeat actiones, intelligendae tamen sunt ipsorum operum qualitates, et sincerae fidei contemplatione cernendum est, ad quae provehatur humilitas infirmitatis, et ad quae inclinetur altitudo virtutis.

Quid sit quod caro sine Verbo non agit, et quid sit quod Verbum sine carne non efficit.

Sine Verbi enim potentia nec conciperet Virgo, nec pareret, et sine

veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret.

Sine Verbi potentia non adorarent magi puerum novo sidere declaratum, et sine veritate carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer, et ab Herodis persecutione subduci.

Sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo, « hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui * , » et sine veritate carnis non protestaretur Joannes: « Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi * .

» Sine Verbi potentia redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum, et sine veritate carnis, nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato.

Postremo sine Verbi potentia non se Dominus Patri profiteretur aequalem, sine veritate carnis non idem diceret Patrem esse majorem, cum

catholica fides utrumque suscipiat utrumque defendat, quae secundum proprietatem divinae humanaeque substantiae, unum Dei Filium et hominem credit et Verbum.

Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero virginis Verbum caro factum est, nihil unquam inter divinam humanamque substantiam divisionis exstiterit, ut per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, et ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt nulla permistione confundamus, sed quid cujus formae sit ex operum qualitate sentimus, nec divina enim humanis praejudicant, nec humana divinis, cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, nec persona germinetur.

Dicant igitur isti phantastici Christiani, quae substantia Salvatoris affixa sit

ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro surrexit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui clausis ad eos ostiis ingressus intulerit, cum ad abigendam cernentium diffidentiam inspici oculis, digitisque tractari, patentes adhuc fixuras clavorum et recens compuncti lateris vulnus exigeret.

Ac si in tanta luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit.

Ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, ad quam nisi per mediatorem Dei et hominum, hominem Jesum Christum non potest perveniri.

« Non est enim aliud nomen datum hominibus sub coelo in quo oporteat salvos fieri * , » nec est redemptio captivitatis humanae, nisi in sanguine ejus qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus.

« Qui, » sicut praedicat beatus Apostolus, « cum in forma Dei esset non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam 203 servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo.

Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis.

Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris * .

» Quamvis ergo unus sit Dominus Jesus Christus, et verae deitatis veraeque humanitatis in ipso una prorsus eademque persona sit,

neque hujus unitionis soliditas ulla possit divisione sejungi, exaltationem tamen qua illum exaltavit Deus, et donavit illi nomen quod est super omne nomen excellit, ad eam intelligimus pertinere formam quae ditanda erat tantae glorificationis augmento.

In forma quippe Dei aequalis erat Filius Patri, et inter genitorem atque unigenitum nulla erat in essentia discretio, nulla in majestate diversitas, nec per incarnationis mysterium aliquid decesserat Verbo quod ei Patris munere redderetur.

Forma autem servi per quam impassibilis deitas sacramentum magnae pietatis implevit, humana humilitas est, et in gloria divinae potestatis evecta est in tantam unitatem ab ipso conceptu virginis deitate et humanitate connexa, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana.

Propter quod sicut Dominus majestatis dicitur crucifixus, ita qui ex sempiternitate aequalis est Deo, dicitur exaltatus.

Nec interest ex qua Christus substantia nominetur, cum inseparabiliter manente unitate personae, idem sit et totus hominis filius propter carnem, et totus Dei Filius propter unam cum Patre deitatem.

Quidquid ergo in tempore accepit Christus, secundum hominem accepit, cuique non habuit conferuntur.

Nam secundum potentiam Verbi indifferenter omnia quae habet Pater, etiam Filius habet, et quae in forma servi a Patre accepit, eadem in forma Patris etiam ipse donavit, et idem ipse et dives et pauper.

Dives, quia « in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.

Hoc erat in principio apud Deum; omnia per ipsum facta

sunt, et sine ipso factum est nihil * ; » pauper vero, quia « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis * .

» Quae autem est ejus exinanitio, quaeve paupertas, nisi formae servilis acceptio, per quam Verbi majestate velata, dispensatio humanae redemptionis impleta est.

Nam quia captivata nostrae resolvi originalia vincula non poterant, et ab hostis imperio relaxari, nisi existeret homo nostri generis, nostraeque naturae quem veteris debiti praejudicia non tenerent, et qui immaculato sanguine suo chirographum lethale dilueret, sicut ab initio erat divinitus praeordinatum, et prophetarum oraculis praenuntiatum, ita est in plenitudine praefiniti temporis factum, ut multis modis, significata promissio in diu exspectatum veniret

effectum, nec posset esse ambiguum, quod continuis significationibus semper fuerat nuntiatum.

Destructis itaque tot haeresibus, quae per sanctam devotionem praesidentium Patrum a corpore sunt catholicae unitatis abscissae quaeque ideo extorres a Christo esse meruere, quia Verbi incarnationem, quae singularis est recte credentium salus, fecerunt sibi « lapidem offensionis, et petram scandali * , » miror dilectionem vestram in discernendo veritatis lumine laborare, et cum multis manifestationibus declaratum sit, quam recte et Nestorium et Eutichen cum Dioscoro fides Christiana damnaverit, nec Christianus possit vocari, qui vel illius, vel horum impietati praebet assensum.

Doleo vos evangelicae

et apostolicae doctrinae, ut audio, resultare, exagitando seditionibus civitates, conturbando ecclesias, nec solum injurias, sed etiam caedes presbyteris atque episcopis inferendo, ut prae furore et saevitia propositi vestri, et professionis sitis immemores.

Ubi est regula mansuetudinis et quietis, ubi longanimitas patientiae, ubi tranquillitas pacis, ubi firmamentum dilectionis et tolerantiae fortitudo?

Quae vos ab Evangelio Christi aut persuasio abduxit aut persecutio separavit?

vel quae tanta exstitit decipientis astutia, ut obliti prophetarum, et apostolorum, obliti symboli salutaris, et confessionis qua pronuntiantes coram multis testibus sacramentum baptismi suscepistis, diabolicis vos illusionibus subderetis?

Quid apud vos acturae fuerant ungulae, quid saeva tormenta, si

ad expugnandam fidei vestrae integritatem tantum vana haereticorum commenta valuere?

Pro fide vos agere creditis, et fidei contraitis; Ecclesiae nomine armamini, et contra Ecclesiam dimicatis.

Hoc a prophetis, hoc ab evangelistis, hoc ab apostolis didicistis, ut negantes Christi carnem, et ipsam Verbi essentiam passioni mortique subdentes, alienam faciatis nostram a suo reparatore naturam, totumque quod crux intulit, quod lancea vulneravit, quod sepulcri lapis suscepit et reddidit solum fuisse opus divinae potentiae, non etiam humilitatis humanae?

Propter quam Apostolus dicit: « Non enim erubesco Evangelium * , » quoniam noverat quale Christianis objiceretur opprobrium ab inimicis.

Et ideo Dominus protestabatur, dicens: « Qui me confessus

fuerit coram hominibus, et ego confitebor illum coram Patre meo * .

» Hi enim non erunt digni confessione Filii et Patris, quibus nunc caro Christi verecundiam facit, probabuntque se nullam de ligno crucis sumpsisse virtutem, qui quod praeferendum frontibus acceperunt, promere labiis erubescunt.

Declinate, filii, ab his diabolicis persuasionibus, declinate.

Veritatem Dei nulla res violat, sed veritas nos nisi in nostra carne non salvat.

« Veritas quippe (sicut propheta ait) de terra orta est * , » et sic Verbum Maria concepit, ut uniendam sibi carnem de sua substantia ministraret, nec cum adjectione personae, nec cum evacuatione naturae, quoniam qui erat in forma Dei, ita accepit formam servi, ut unus atque idem in forma

utraque sit Christus inclinante se Deo usque ad infima hominis, et proficiente homine usque ad summa deitatis, dicente Apostolo: « Quorum Patres et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula * .

» Amen.

XLII.-- Ad Theodoricum episcopum.

LEO THEODORICO episcopo de fidei perseverantia.

Remeantibus ad nos fratribus et consacerdotibus nostris quos ad sanctum concilium sedes beati Petri direxit, agnovimus dilectionem tuam superno adjutorio nobiscum tam Nestorianae impietatis, quam Eutichianae vesaniae exstitisse victricem.

Unde gloriamur in Domino cum Propheta cantantes: « Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum

et terram * .

» Qui nullum nos in nostris fratribus detrimentum sustinere permisit, sed quae nostro prius ministerio definierat, universae fraternitatis irretractabili firmavit assensu, ut vere a se prodesse ostenderit, quod prius a prima omnium sede formatum totius Christiani orbis judicium recepisset, ut in hoc quoque capite membra concordent.

In quo amplior nobis in hac re fit gaudendi materia, dum et tanto magis perculit inimicus, quanto contra Christi ministros servus insurrexit.

Nam ne aliarum sedium ab ea quam caeteris omnium Dominus statuit praesidere consensus absentatio videretur, aut alia quaelibet subrepere posset adversa suspicio, inventi prius sunt qui de judiciis nostris ambigerent.

Et dum nonnulli ad dissensiones

incitati ab auctore contradictionis ad insana bella prosiliunt, ad majus bonum, malum ejus auctore totius bonitatis dispensante proventum convertitur.

Dulcius si quidem munera gratiae divinae proveniunt, quoties non sine magnis sudoribus acquiruntur.

Et minus bonum videri solet pax continuata per otium, quam reddita post laborem.

Ipsa quoque veritas et clarius renitescit, et fortius retinetur, dum quae fides prius docuerat, haec postea examinatio confirmaret.

Multum denique sacerdotalis officii meritum splendescit ubi sic summorum servatur auctoritas, ut in nullo inferiorum putetur imminuta libertas.

Et ad majorem gloriam proficit finis examinis quando ad hoc se accepit exercendi fiducia, ut vincatur adversitas, ne quod