Theologia Moralis (page 4)

Tourn. 12 Laym. »3 Diana <* An- toineis et Salmant.is cum Soto Tol. Sa Hurlad. Dic. Henr. Vill. et Granad. Ra- tio quia in composito morali, quale est sacramentum, sufficit moralis simul- tas. Et de hoc videtur noa posse dubi- tari: nam, ut mox diximus de baptis- mo, semper ac ablutio non fit, dum a- ctu profertur verbum baptizo^ ablutio non verificatur nisi per unionem mo- ralem: haec autem unio tam erit mo- ralis, si fiat ablutio immediate ante- quam forma absolvatur, quam si fiat immediate post. Haec tamen unio di- versa esse debet pro diversitate sacra- mentorum, ut recte dicunt Suar. Cont. (8) lu 3. p. d. 2. sect. 2. v. hinc. (9) Loc. cit. (10) Kesp. mor. 1. 1. duli. 35. (li)T.2.p. 5.U.9, (12) De saciam. c. 2. a. 2. puuct. 1. iu fiue. (13) L. 5. Ir. 1. c. 4. n. 3. (14) P. 5. Ir. 4. t. 6. (^IS) De sacr. e. 1. /|. 5. (IS) ibid. u. 44. LIB. VI. XnACT. !. 02 SACBAMENTIS IN GENEllE Tourn. et Antoine ^. Maior enim unio certe requiritur in baptisrao, ubi mo- ra unius Pater noster invalidaret sa- cramentum, ut bene aiunt Cont. Tour- nely2etDiana3qui contrariam opinio- nem Fernandez merito laxam vocat. Et idem praefati auctores dicunt de con- firmatione, extrema unctione et ordine. In poenitentia autem sufficit illa u- nio quam exigit actus iudicialis, cum inter accusationem et sententiam so- leat intercedere aliqua distantia tem- poris, quamvis in hoc sacramento talis distantia non tanta debet esse, quanta fit in iudicio forensi.DicitautemCroix* cumTamb. quod valide absolvitur poe- nitens post horam a confessione. In ma- trimonio tandem sufficit ea distantia quae ordinarie sufficit in contractibus, ubi satis est ut consensus uuius pona- tur,dum adhuc consensus alterius mo- raliter perseverat. Haec quoad sacra- mentum poenitentiae et matrimonii vi- detur accepta esse apud omnes. Quoad alia vero sacramenta secunda senten- tia, spectata ratione, videtur moraliter certa; sed iu praxi prima ut tutior con- sulenda est. Hinc merito ait Lugo 5 nii- nime peccare sacerdotem qui ad maio- rem sui animi quietem iterum se face- ret ordinare sub conditione.

Unde resolves: 10. « 1. In baptisrao, confirmatione, unctione et ordine requiritur lalis con- iunctio,ut dum minister verba pronun- tiat moraliter censeatur etiam lava- re etc. »2.In poenitentia absolulio satis diu potest differri, sicut in iudiciis senten- tia post examen causae. {Videdicta mox num. 9.). » 3. Id matrimonio unius consensus potestalteriusconsensum tamdiu sequi, quamdiu hic moraliter permanere cen- setur: sicut in aliis contractibus. Vide Con. 6. 41.» Resp. 2. Ut vaieat sacramen- tura, non debet fieri substantialis, seu essentialis mutatio materiae vel for- mae, accidentalis vero mutatio, etsi (1) Locc. cc. (4) L. G. ii.lt. (2) iLia. (8) L. c. II. ; (r>) Lnc. cit. («} Hic. a. 0. saepe illicita sit, non tamen invalidum facit sacramentum. Porro substantia- lis mutatio materiae dicitur, quando se- cundum communem usum et aesliraa- tionem hominum, differt nomine ei re ab ea quam Christus praescripsit. Ac- cidentalis dicitur quando cum ea eum- dem retinet usum et nomen. Formae mutatio essentialis est quando non ma- net idem sensus: accidenialis, quando manet. Laym. ' ex comm. Unde resolves: » 1 . Nallum est sacramentum eucha- ristiae, si materia cruda consecretur, sive haec differat specie substantiali a pane sive non; quia communiter non censetur aut dicitur panis. Item si a- quae artificiales adhibeantur in bapti- smo, quia non habeatcoramunem usura et nomen aquae eleraentaris, esto pby- sice specie non discrepent. Vide infra de baptismo, » 2. Valet sacramentum, etsi aqua baptismi sit calida etc. Item si panis eucharisticus sit ater, fermentatus etc. » 3. Defectu formae sacramentum est nullum: 1. Si litterae aliquae mutentur variantes sensum. quod facile fit in ini- tialibus, v. gr. in nomine matris, filiae etc. 2. Si magna fiat interruptio verbo- rum, ita ut moraliter non videantur cohaerere. 3. Si forma divisim pronun- tietur, V. gr. unus dicat: Ego te baptizo, alter in nomine Patris, etc. quia erunt duae formae iraperfectae et sensus fal- sus. Fill. 8 Vide Bon.

9 (Nota hic prop. 27. damnatam ab Alexand. viii.: Valuit aliquando baptismus sub hac fnrma col- latus: In nomine Patris, etc. praeter- missis illis: Ego te baptizo). » 4. Forma valet, etsi non liceat: 'f. Si omittas voces non essentiales, v. gr. ego et amen in baptismo : enim in for- ma eucharistiae. Bon.io ex Suarez etc. 2. Si qaid addas, v. gr. in nomine Pa- tris, qui te creavit, etc. 3. Si substituas synonyma; v. gr. abluo, pro baptizo. (Ita s. Th. "). 4. Si tantum transponas, ut, Hoc meum est corpus: Te ego bapii- L. S. tr. i. c. 4. (») T. !. c. 4. q. S. " ''.. p. 4. dis|.. t. (lOj D. 4, q. 3. p. i (11) 5 j.. ... GO. art. 8. B. '.». et 10. CAP. I. DE NATURA SACTttA zo. 5. Si verba corrumpas ob praecipi- tantiam et balbutiem: v. gr. Hoc est colpus meus, vel hic est enim calis meus. 6. Si interruptio fiat parva, v. gr. Ego te baptizo^ et interponat, ista aqua est nimis frigida, vel custos verte folium. In nomine Patris etc. Fill.'. VideBon. 2 (Idem docent Lugo 3 Ronc. ^ cum Tam- bur. Tussis autem inter syllabas ver- borum formam invalidat, nisi sil mo- mentanea. Ronc. ^ cura Tamb. Leand. apud Croix 6. Tussis vero longa (puta per medium quadrantem) inter verba certe invalidat formam. Croix'cum Tambur. et Sporer. Quaenam autem in singulorum sacramentorum materia et forma mutatio sit substantialis aut ac- cidentalis, vide infra, ubi de his sin- gulatim agemus). » 12. Quaeritur an materia et formae omnium sacramentorum fuerintaChri- stoDominoin specie determinatae. Cer- tum estChristumin speciedeterminas- se materiam et formam baptismi et eu- charisliae. Dubium igitur vertit quoad alia sacramenta. Prima sententia probabilis negat et hanc tenent Bellarm. 8 Salm. ^ Lugo *o Holz. *> Croix<2, item s. Bonav. Alensis etMorin. ap. luen.i^.Ratio unica huius sentenliae est diversitas ecclesiae grae- cae et latinae in administratione alio- rum sacramentorum, praeserlim in or- dine; in ecclesia enim graeca presby- teratus et dlaconatus conferuntur per solam manuum impositionem: in lati- navero praeter manuum impositiouem requiritur traditio rerum, ut habetur in decreto Eugenii iv.

ad Arraenos re- lato apud Croix*'' ubi sic habetur: Sex- tum ( sacramentura) est ordinis, cuius vmteria est illud, per cuius traditionem confertur ordo; sicut presbyteratus tra- diturper calicis cum vino et patenae cum pane porrectionem: diaconatus vero per libri evangeliorum dationem; subdiaco- natus vero per calicis vacui cum patena taciia supposita traditionem: et simili- (l) L. c. (2)L. c. (.j) D. 2. n. lil. (''i) C. o. q. 4. r. 1. (S) II.. (6) L. 6. p. 1. n. 55. (1) ibid. (8) T. 2. .W sacr. onliii. c. 0. h> liii. (U) De saci.im. in guu. c. 4. p. 2. n. 4t!. (10) Eoil. IH. J. 2. 11. «4. (il) Toni. 2. p. ."'). u. II. a«. NUVAK ii,uiS liUB. 11. fi.J ter de aliis per rerum ad ministeria sua pertinentium assignationem. Secunda sententia vero probabilior affirmat omnes materias, et quoad su!)- stantiam etiam formassacramentoraui fuissein specie a Christo determioatas. Hanc tenent luenin. <5 Conc. ^^ Auctor Petr.i7 Habert Merbes. Gont. Tourn. ^' et alii plures cum d. Thom. "> qui non potest negari esse pro hac sententia, siquidem hanc tradit rationem: Quia ergo sanctificatio hominis est in potesta- te Dei sanctificantis, non pertinet ad ho~ minem suo iudicio assumere res quibus sanciificetur ; sed hoc debet esse ex di~ vina institutione determinatum. Et ideo in sacramentis novae legis^ quibus fw- mines sanctificantur {secundum illud^^: Abluti estis, sanctificali estis), oportei uti rebus ex divina institutione determi- natis. Nec s. doctor explicari potest de determinatione in genere quae possit per diversasignasignificari; nam^i ex- pressedocet oppositum, dicens: Etsi i- dem potest per diversa signa significari (en qualis esset determinatio in gene- re), determinare tamen quosigno sit u- tendum{en determinatio in specie), per- tinet ad significantem; Deus autem est qui nobis significat spiritualia. Circa autem diversitatera ecclesiae graecae et latinae, praesertim ( ut di- ximus) in sacramento ordinis, respon- detur,traditioneminstrumentorumnoa essemateriam essentialem, sed tantura accidentalem, etsi integralem.

Ad de- cretura veroEugenii respondet Habert, illud editura fuisse soluto concilio; sed haec responsio nihil valet, iara enim satis probaviraus l. '\. n. \ 1 0. decreta pontificum esse per se infalUbilia.Con- gruenlius itaque respondetur cum Mer- besio Conc. et Tourn., quod Eugenius nonquidem determinavit raateriam es- sentialem ordinis, sed solum voluit ar- menos instruere de orani rita ecclesiae roraanae,cuiasunionera illi arabiebant. Dices: Eugenius non loquitur de ritu, (12)L. 0. p. 2. D. 2i5ii. (^15) Inst. llifi)l. U7.p.41 (14) L. (>. p. 2. n. 2121). (ISJ Loc. cit. (10) T. 8. p. 23. n. ii>. {i') T. S. p. 21. (la) D» sac. c. 2. a. 2, p. 2. (J9) 5. p. .(. 60. a. .». (20) l. Car. G. il. ^21) AtU. Mo^U. U. LIB. VI. TRAGT. I. DE SACUAMENTIS IN GE^ERE sed expresse de materia; et sicut in a- liis sacramentis materiam essentialem assignat, sic in isto de ordine, dicens: Sextum est ordinis^ cuius materia est il- lud, per cuius traditionem confertur or- do. Respondeo: Si hocest verum seque- retur quod etiam esset certum quem- libet minorum ordinum esse sacramen- tum; sed ipsi Salm. i cum Soto Navar. Vasquez dicunt oppositum esse proba- bile, idque probabilius esse probabi- mus iufra n. 737. cum ordines mino- res etiam ab abbatibus conferantur. Nec valet dicere cum Vasq. Maior. et aliis apud Palaum^ quod in eodem de- creto Eugenii episcopus vocatur mini- ster ordinarius sacramenti ordinis: er- go (ut aiunt) possunt ex privilegio et- iam alii quam episcopi, esse ministri huiu$ sacramenti. Nam resp. quod si hoc (Jsset , etiam presbyteratus posset aliquando conferri a non episcopo; sed hoc commuuiter reiicilur, quidquid di- cat Vasq. Uode dicendum quod Euge- nijis cum nominavit ministrum ordi- narium, utique intellexit loqui in sub- iecta materia secundum sensum dd. et coustantem ecclesiae traditionem ut ait Tourn. 3 nempe qaod privative ad epi- scopum spectat conferre ordinem pre- sbyteratus et diaconatus; reliquos vero inferiores, utpote non sacramenta, pos- se aliis committi.

Hinc censetur Eug., loquendo de sacramento ordinis, non omnia dogmatice asseruisse, sed in plu- ribus se accommodasse ad coramunem loquendi modura, quores in septera or- dinibus adhibitae, utpote discrimen u- niuscuiusque ordiois expressius signi- Qcantes, communiter vocantur materio sacramentorum. CaP. II, De MiniMRO SiCBAMENTOnUM. DcBiuB I. Quid requiralur ut minister det vaiide sacrairientum. •13. ^d valorem sacrameiUi requirilur polcslw: et intenlio minislri. \i. Ulrum in ministro requiratur eliamalleniio. 43. Quotuplex polesl esse intentio. 10. Non sufpcll in ministio intenlio habiiualis. t!el inlcrprctativa. n. ISon requiritur actualls. • 8. Sulpcil virtaalis. (1) Do ordine c. I. p. i. dub. 1. n. 12, ot 53. C^) T- 37. d. uu. p. 15. u. 10. •ID. An suffiytat inlcntio corxcta: vel ciim errn- re circa personam suscipientli. 20. -^n nrf vnliditatcm sacramcntorum rcq'ii- ratur intentio interna ministri. El \. an sufficlat sola intenlio faciendi actionem ex- femam. 2\. 2. An rcquiratiir intentio faelendi quoi /",- cit ecclesia romana. 22. o, An requiratur intenlio expllcila conft' cicndi sacramentum. aul producendi effe- ctum sacramenti. Et an celehrandi ritnm cxternum uti sacrum. 23, An minister debeat haberc inlentionem fa- ciendi ritum sacrum, quem intendit ecclesla. 2'i. Si viinister habet duas intcniiones contra- rias, quaenam dcbeat praevalere. 2j. nde resolutionss Busembau.m. 2G, .4n sit validum sacramentum collatum sub conditione. 27. An sit licitum conferre sub conditione sa- cramenta characterem imprimentia. 28. An etiam alia sacramenla. 29. An in exlrema necessitate proximi mini- sler possit, ct teneatur ministrare sacramm- tum, quando matcria est dubia. 13. « Resp. Ad valorem sacraraeDti in ministro, non fides vel probitas, sed praeter potestatem(etiuri&dictionera in quibusdam) requiritur intentio seu vo- luntas saltera virtualis et absoluta,veI huic aequivalens, faciendi non tantuin externura illum actum, sed sacramen- tura, vel saltem id quod facit ecclesia, vel quod Christus instituit.

Est com- munis ex Trid. ■'. Ratio prioris partis est quia sacramenta operantur non ex dispositione ministri; sed virtute divi- na, secundura institutionem et meri- tum Christi. Ratio posterioris, quia ad confectionera sacramenti requiritur ta- lis intentio quae actionem determinet ad esse sacramentale, tollatque iadiffe- rentiam verborura et actionura; talis autera non esset intentio solius actio- nis externae, quae ad alios fines, v. g ad ludum potest referri.» 14. Quaeritur 1. An in ministro sa- cramentorum, praeter intentionem, re- quiratur eliam attenlio, ut valido ea conferat. Affirmat Croix 5. Alias ( ut ait) confectio sacramenli non esset a- ctio humana, humano modo exhibita. Ex qua opinione, si probabilis esset, inferretur utique quod ministervolun- tarie se distrahens non conferretsacra- (o) Praciccl. Iheol. io. snc. niu. .\. -i. i 2. coucl. 3 (4) Sess. 7. caii, 11, ilc s;n;raui. (») L. G. I). l. num. 81. CAP. II. DE MINISTno S mentura; sed hoc non videtur posse subsistere, et ideo ipse Croix* fatetur, vix fieri posse ut per distraclionem sa- oramentuni invalidetur, quia seraper perraanet atteulio virtualis, nisi distra- ctio sit totalis. Haec igitur opinio mi- nirae probabilis mihi videtur, nec eam inveni abalio auctore traditam; omnes enim dicunt, ad valorem sacramenti, praeter raateriam et formara, nihil a- liud requiri quara intentionem mini- stri, ut defiuitum fuit a conciliis, prout infra referemus n. 23. Nec ofBcit dice- re, non esse actionem huraanam illam quae fit sine attentione: nam licet, ut homo huraano raodo operetur, requi- ratur ut ad finem operis quod intendit facere attendat ; non tamen requiritur ut cum opus exequitur actualiter at- tendat. Si autem necessario haec at- tentio requireretur, nec etiam couse- quenter sufficeret (ut non recte suppo- nit Croix) attentio virtualis, Nam iuxta dicta l. 4. n. 177. v. Ratio, haec attea- tio virtualis non datur, nec potest in- telligi; quia cura attentio sit actus in- tellectus considerantis id quod horao a- git, necessario iraportat ut intellectus actu advertat ; unde sicut non potest dici quod intellectus virtualiter con- sideret quod non considerat, ita ne- quit dici hominem virtualiter attende- re, quando actu non attendit, sed alio est distractus.

Hinc optime docet do- ctissimus p. Suar. 2 quod minister, et- si distractus, vere conficit sacramen- tum: Quia (ut ait) actio eius est siinpli- citer humanaetlibera^etprocedit aprio- ri intentione. Utrum autem peccet graviter mini- ster voluntarie se distrahens in confe-, clione sacramenti. Omnes dicunt pec- care saltem venialiter; et Cont. Tourn. ' dubitat quin etiam peccet mortaliter; sed probabiliter hoc negat Croix ^* cum Gobat et comrauni ; nisi esset pericu- ]um errandi in formis praeserlim lon- gioribus. In confectione tamen eucha- ristiae voluntariam distractiouem mor- (1) N. 8o. (2) In 3. p. d. 13. sect.S.v.Dicol. p) Do sacram. c. 2. a. 2. scci. 3. §. 2. v. Ex his. (4) Cit. n. 85. (S) T.3. [). Sio.n. 15. (6) Desacr. wiss. I 2. c. 13. n. 8. (7) L. 6. p 2. n. 443. VGRAUEiNTOliUM DID. I. 67 lalem esse, probabiliter dicunt Conc* etTamb.s (contra Croix' et Mazzot.* qui tenet prolDabile esse quod sit tan- tum venialis). Ratio quia distractio in tali sacraraento videtur non carere gri? vi irreverenlia. 'ia. Quaeritur 2. Quotupliciter potest esse intentio. Intentio potest essc vel actualis vel habitualis, vel interpreta-' tiva vel virtualis. Actualis est cura quis actu intendit sacramentum conficere. Habitualis est cum quisliabuit antece- denteractualera,et non revocavit, sed de illa non araplius cogitat, nec ea iu aliquo effectu permanet. Interpretativa est cum quis nuUam habet nec habuit intentionera actualem, sed ita est dis- positus, ut, si adverteret.haberet. Vir- tualis deraum est cum quis, licet hic et nunc non intendat actualiter confi- cere sacraraentum , agit tamen virtuto actualis inieotionis habitae, prout si quishabens intentionem sacramentum eucharistiae conficiendi , adeat eccle- siam, dicat raissara et consecret. 16. His positis, dicendum 1. ad con- ficienda et cdnferenda sacraraeuta non sufficere in ministro intentionera ha~ bitualem aut interpretativam. Hoc ut certum communiter docent Suarez^ Cont. Tourn. lo Conc. » Holz. 12 Viva '3 Croix i^ Salm.

'5 et alii passim. Ratio quiahuiusmodi intentiones non faciunt ut actio sit elicita humano raodo, ut re- quiritur in ministro, a quo procedunt sacramenta tamquam acausaoperantc. 17. Dicendum 2. non requiri in mi- nistro intentionem actualem. Idem et- iam certura est apud omnes cura s. Thom.i6.Ratios. doctoris: Sef/ hoc (sci- licet actualiter atteudere) non cet tota- literpositum in hominis potestate, quia praeter intentionem, cum homo vult mul- tum intendere., incipit alia cogitare. 18. Dicendum 3. sufficere ut raini- ster habeat intentionem virtualem\ quia per hanc ille vere operatur huraano modo, cum talis intentio sit vera cau- (8) T. 5. p. 212. (9) In 5. p. d. 13. soct. 3. (10) L. cit. concl. 1. (11) T. 8. p. »3. n. 4. (12) T. 2. p. 3. n. 22. (13) De sacr.q. l.a.4. n.fj. (14) li. 6. p. 1. n. 86. C. 17. (lo) Tr. 1. c. 7. j.. 4. n. 42. (16) 3 p. q. 61. a. 8. ad 3. 68 LIB. VI. TRAGT. I. DE sa aclionis, Idque pariler commune et certum est cum Suar. < Cont. Tourn. 2 Gon.^Lug.^Wig.SHoIz.e Sal. 7 Ronc. 8 etalii exd.Th.9qui sic Aocet: Licet ille qui aliud cogitat, non habeat actualem intentionem^ habet tamen habitualem quae sufficit ad perfectionem sacramen- ti. Pro intentioneautem/ia6ifMoiis.do- ctor sine dubio intelligit virtualem ; nam immediate post sic subdit : Puta cum sacerdos accedit ad baptizandum, intendit facere circa baptizandum quod facit ecclesia^ unde si postea in ipso ex- ercitio actus cogitatio eius ad alia ra- piatur, ex virtute (nota) primae inten- tionis perficitur sacramentum. Hinc re- cte dicunt Viva '» et Croix" cum Abel. Gamach. et Mauro, quod minister qui de more ponit actiones requisitas ad sacramentum, nisi debitam intentio- nem positive excludat, imprudenter de eadubitat,quia saltem vult facere quod alias solet, et quod alii ministri faciunt. Adde quia per hoc quod cognoscit a- ctiouem illam esse sacram, et frustra non poni, exercite intendit eam pone- re iuxta finem suum, ut Viva et Croix cum Vasq.i2. Quare advertunt Bellarm. Henriq. Croix et Viva «3 non esse opus ut minister ore vel corde reflexe dicat se intendere conficere sacramentum, sed sufBcere ut sit animo praesens, et attente faciat id quod facit.

19. Sufficit etiam intentio ministri coacta sive metu extorta, praeterquam in matrimonio, ut recte dicunt Croix*^ et Lugo^s quia metus non tollit volun- tarium; sicque definitum refert Lugo '6, Ita pariler non invalidat sacramentum, excepto raatrimonio, error ministri cir- ca persouam suscipientis, nempe si mi- nister putans absolvere Petrum absol- vat Paulum, ut cum communi docent Suarez ^'' et Lugo 'S niodo tamen raini- sternon alligetsuara intentionem ad a- liam personam determinatam; quod or- diuarie non evenit nisi in matriraonio. 20. Quaeritur 3. An ad validitatem sacrameulorum requiratur iutentio in- ,1) Loc. cil. (2) Loc. cit. coiicl. 2. (3; T. ». p. t)o. n. 4. {%) Dc sacr. d. 8. n. 74. (.ij Tr. 11. eN:)m. 4. u. 52. i. .■>. ((J) T. 2. p. 6. u. W. (7) Cit. n. 42. Ifij G. S, q. 3. (9) L. e S.^CRAMENTTS IN GHNRRK terna minislri. Diceudmn 1. noii suni'' cere solam intentionem faciendi actio- nera externam, sed requiri intenlio- nem faciendi quod facit ecclesia. Hoo est de fide contra Lutherura, qui dice- bat sufficere solam intentionem po- nendi ritum exteriorem, etsi ioco per- actura: ita ex Trid. <^ ubi habetur: Si quis dixerit in ministris, dum sacra- menta conficiunt et conferunt, non re- quiri intentionem saltem faciendi quod facit ecciesia, anathema sit. Item 20 ; Si quis dixerit absolutionem sacramenta- lem sacerdotis non esse actum iudicia- lem, sed nudum ministerium pronun- tiandi et declarandi remissa esse pecca- ta confitenti, modo tantum credat se es- se absolutum, aut sacerdos non serio, sed ioco absolvat; aut dixerit non re- quiri confessionem poenitentis, ut sacer- dos eum absolvere possit: anathema sit. Idem habetur in decr. fidei conc. flor. sub Eug. IV. ubi dicitur: Omnia sacra- menta tribus perficiuntur^ videlicet re- bus tamquam materia, verbis tamquam forma^ etpersona ministriconferentissa- cramenta^ cum intentione faciendi quod facit ecclesia. Idera declaratura fuit iu conc. constant. 21 ubi praescriptum fuit: Ut suspectus de haeresi inlerrogetur, an credat quod malus sacerdos, cum debita materia et forma et cum intentione fa- ciendi quod facit ecclesia, vere conficiat et conferat sacramenta.

Ratio doctrinae huius est quia actio raiuistri debet ad ministerium referri, actio autem ioco facta non refertur ad rainisteriura sa- crum, sed tantura ad irrisionem. Lu- therus dicebat sufficere actioneni io- cosam, eo quod ipsa adhuc satis erat ad fidem excitandam; sed hoc princi- pium patet esse falsum: nam in pueris nequit fides excitari,et taraen iam ipsi capaces sunt baptismi. 21. Dicendum 2. non requiri intcn- tionem faciendi quod facit ecclesia ro- raana, sed sufiicere intenlionem facieu- di quod facit vera ecclesia a Clirislo (10) Art 4. D. 6. (li)L. 6. p. 1. n. BO. (12) I.. c. (.15) Ibld. (14) N. Gil. (lo) D. U. u. 151, (16) In coiic. lolel. 4. c. M\. (^17) I). 1.'.. socl. .» i^iS) D. U. !i. !!'(. (IJ; S.^ss. 7. cau. i!. ilc >...^t (20) Ifi 3'i.' « '» '3.1, 9. <je j>.j.;u. (2i) Sess. uil. CAP. U. m HIKISTIVO fnstltuta. Td pariter certum est , quia baptizati ab haereticis, qui ecclesiam romanam nou credunt esse veram ec- clesiam, nequaquara suntrebaptizandi. Hic tamen bene advertit Sylvius ^ : Quod si quis nollet facere quod ecclesia romana facit^ etiamsi esset vera Chtisti ecclesia , sacramentum non subsistit , quia revera non habet intentionem fa- ciendi quod Christus instituit. 22. Dicendum 3. non requiri ad va- lorem sacramenti intentionem expli- cilam conficiendi sacramentum aut pro- ducendi effectum sacramenti; sed suf- ficere intentionem peragendi ritum qui ab ecclesia habetur pro sacro. Ratio quia (ut supra dictum est) suflScit in- tentio faciendi quod facit ecclesia. Ita communiter Suar. 2 Tourn. 3 et eius Continuator* Conc. ^ Viva^ et alii 0- mnes ex d. Thom. ' qui docet valide conferri baptismum, quamvis ille qui non credit baptismum esse sacramentum, aut habere aliquain spiritualem virtu- tera^ non intendat, dum baptizat, con- ferre sacramentum^ tamen intendit fa- cere quod facit ecclesia, elsi illud repu- tet nihil esse. Et quia ecclesia aliquid facit^ ideo ex consequenti et implicite intendit aliquid facere , quamvis non explicite. Recte vero advertunt Cont.

Tourn.s Ronc^ cum Bon. etc. quod si quis unquam crederet sacramentum non confici, nisi habeatur intentio ex- plicita conficiendi sacramentum , et hanc intentionem non haberet, nulium L^onficit sacramentum ; quia tuuc non intendit facere quod facit ecclesia. I- tem advertendum quod, Ucet valeatsa- cramentum, etiamsi minister non ha- beat expiicitam intentionem confereu- di sacramentum vel eius efi^ectum; mo- do (ut diximus) intendat facere quod facit ecclesia, quia tuuc implicite ha- bet intentionem couferendi sacramen- tum, ut vidimus mox supra ex d. Th.: si tamen intentionem positive contra- riam habeat non conferendi sacramen- lum, tunc non confei-t sacramentum, ^ (I) ".. [). q. 64. a. 8. (2) 3. p.q.Cl.secl.B.a.S. (5) l'raclocl. llicol. de sacr.iiiijon. q. 7. a.l. coiicl.2. (4) Do ssciam. iu gen. c. 2. a. 1. sccl. 2. iHiiicl. 3. V t. coucl. 2. (u) T. li. i). 84. a. 1. ((i) 1.1 i.iop. SACBAMENTORUM DUB. I. 69 quiarevera tuncnon habet intentionein neque explicitam neque implicitam fa- ciendi quod facit ecclesia, ut docet d. Thom. 10 qui ait: Intentio ministri pot- est perverti dupliciter, uno modo respe- ctu ipsius sacramenti, putacum aliquis non intendit sacramentum conferre^ sed derisorie aliquid agere ; et talis perver- sitas tollit veritatem sacramenti^ prae- cipue quando suam intentionem exterius manifestat. Notaverbum praectpue, er- go si tantum interius derisorie agit, nec etiam confert sacramentum. Idque confirmat idem s. doctor** dicens: In- tentio ludicra (non actio ludicra) vel io- cosa excludit primam rectitudinem in- tentionis, per quam perficitur sacramen- tum. Praeterea non requiriturintentio ex- plicita celebrandi ritum externum, ut formaliter et absolute sacrum. Hoc pa- tet, uam alias baptismus coUatus a pa- ganis qui sacramenta ignorant aut ir- rident, esset nullus; sed Nicolaus i. cum consultus fuisset a bulgaris de valore baptismi collati a iudaeo vel pa- gano, respondit essevalidum, sicolla- tus fuerit cum vera materia et forma: valet enim talis baptismus obintentio- nem generalem faciendi quod audierit iudaeus vel paganus fim ab ecclesia Christi<2.

23. Hic autem occurrit magna illa quaestio olim excitata, ut ferunt, ab Ambrosio Catharino; et nostris tempo- ribus valde agitata, nempe au ad vali- ditatem sacramenti requiratur utini- nister habeat intentionem faciendi ri- tum sacrum quem intendit ecclesia. Prima sententia negat; duplicem e- nim distinguit intentionem, unam fa- ciendi solum actum externum quem facit ecclesia, et hanc dicit esse neces- sariam; alteram faciendi actum exter- num non simpliciter, sed ut sacruni sive sacramentalem quem Christus in- stituit, et ecclesia intendit, hancque tuetur non requiri. Haec sententia plu- res quidem insignis nominis patronos 23. damn. ab Alex. viii. n. 1. (7) In 4. d. G. q. 1. a. 5, q. 2. aJ 1. (8) Loc. cil. prob. 5. v. Dixi. (9) C. 4. q. 3. (10) 3. p, q. 64. a. 10. (11) Eo.i. a, 10. ad 2. (12) C, A quodam d. 4. de coasocr. TO LIB. VI. iRACT. I. D£ SAGRAMEiVTlS IN GENERE habet et praecipue luenin. Contenso- i raam materiae, ut facit ecclesia-, reipsa niumM. Serri Genettum p. Milanle; -'- ^ ---•---'=- -^ eamque non obscure vldetur etiam tra- didisse p. Salmeroni quidixit: Adver- tendum duplicem esse intentionem mi- nistri conferentis sacramentum, alteram quidempublicam et ecclesiaeipsius, cuius ministerio perfungitur. Haec autem in- Lentio satis exprimitur in ipsis sacra- mentorum formis; intendit enim eccle- sia per huiusmodi verba baptizare, con- firmare etc. Haec autem intentio insepa- rabilis est ab ipsis verbis, si integre, ut debent, proferantur. Huius autem sen- tentiae Bellarm. 2 et Lugo 3 auctorem faciunt praefatum Ambrosium Catha- rinum; sed Tourn.* et p. Conc. 5 quae- runt vindicare Catharinum, dicentes tantum ipsum voluisse non requiri in- tentionem quae respicit effectum sa- cramenti, vel ritum externum prout sacrum ab ecclesia celebratum. Sed quidquid sit de hoc, ratio huius sen- tentiae est quia ex Tridentino non re- quiritur in ministro inlentio faciendi quod ecclesia intendit, sed tantum fa- ciendi quod facit ecclesia; et ideo suf- ficit ut minister serio applicet materiae debitam formam, ut facit ecclesia.

Ss^iunda sentmtia vero communis et sequenda aiHrmat omnino requiri intentionem rainistri faciendi ritura sa- cramentalem quem intendit ecclesia; hanc tenet Bellarm.6 qui ait oppositam non differre ab errore novatorum, item Lugo^ qui dicit eamab omnibus raeri- tissime reiici, et saltem non multum distare ab errore haereticorum. Va- squez 8 qui contrariara vocat damna- tam, item Tourn. 9 et eius Continua- tor 10 Petroc. i* Conc. 12 Croix <3 Viva >'' Antoine^^ Salm.iScum Suar. Bonac. el et hanc sententiam tuetur etiam Bened. xiv. i'. Probatur 1. ex Trid.is ubi requiritur intentio faciendi (juod facit ecclesia; ergo non sufficil iuteatio tantum serio applicandi for- aius: ss. p (1) liib. 1. d. Pauli ciusl. p. 3. disp. 2. (^S) L. I. (li- sncr. c. 27. (3) Eoil. til. tl.8. soct. 1 ('i) Piaelotl. tlicol. tlc sacraiu. iii geii. q. 7. a.l. i\t: »,ni. Calliarini. (5) T. ». p. Gi>. n. [3. (0) L. c. ['!'■ Loc. cil. (8) Disp. loH. (9) Loc. c. iii lin. (10) C. 2. a. 2. piiiicl. 3. S. 1. coHcl. 3. (U) T. 3. enira haec iutentio, dum actio externa pouitur, est ab aclione inseparabilis, ut dixit p. Salmer.<9 sed ultra requiri- tur intentio faciendi ritum sacramen- talera quera facit ecclesia: alias tam coqp. Trident. quam coustantiense fru- stra praeter materiam et forraam re- quisivissent intentionem ministri fa- ciendi quod facit ecclesia. Probatur 2. ex eod. Trident. et fortius ex propos. 28. damnata ab Alex. viii. quae dice- bat: Valet baptismus collatus aministro qui omnem ritum externum formam- que baptizandi observat , intus vero in corde suo apud seresolvit: Nonintendo facere quod facit ecclesia. Nota verba intus vero: ergo daranavit pontifex o- pinionera non requirentem intentio- nem internam faciendi quod facit ec- clesia. Reponunt adversarii, et praeci- pue p. Milante, pro^ositionem praefa- t9m ideo fuisse damnatam, quia com- prehtndebat omnem ritum sive serio sive ioco peractum. Sed respondetur 1 . nulium in propositione verbum fieri de adrainistratione iocosa. Responde- tur 2.

quod superflua quidera fuisset haec damnatio, si sola administratio iocosafuissetreprobata,haecenimiam- dudum a Tridentino proscripta fuit: nec tempore huius damnationis aliquis erat qui errorera Lutheri renovaverit; nam,ut feruntVanroy2o Aurelius Piet- te2t etHenno22 thesis proscripta fuit decerpta ex thesibus Farvacque.3ii, qui senLentiam de externa intentione, ex- clusa iocosa administratione , acriter propugnarat. Hinc dicendum cum ss. p. Bened. xiv.23saltem grave vulnus ex praefata prop. damn. inflictum fuisse sententiae Catharini. Probatur 3. ratione, qua evincitur necessariara esse intentionem inter- nam ministri ad conferendum sacra- raentum; ut enim habelur ex d. Th.2i c.o.q.2. (12)T.8.p.G7. S- 5. (13)L.G.p.l.n.o4. (J'!) De sacr.<|.l. a. 4. n. «. (lo) Dl> sac. c. 2. n.5. (IG) Tr. 1. c. 7. p. 5. ii. 2l5. (17) Aiir. lil). dc sjnodo I. 7. c. 4. n. 9. (18) Dict. can. 11. sess.7. (19) Ut snpra. (20) T. 4. (21) T. S. (22) T. 1. disp. 4. (1. 2. a. 2. (23) Cit. 1. de synodo u. 8. (24) 3. p. q. G4. arl. 8. CAP. IL DE MINISTRO SACRAMENTORUM DUB. quae in sacramentis aguntur ad plura referri possunt , prout ablutio in ba- ptismo referri potest ad mundiliam corporalem et spiritualem ; ideo opor- tet ut per intentionera abluentis refe- ratur et determinetur ad unura, id est ad effectura sacraraentalem sive ad ab- lutionem spiritualem. Hic autem nolu- mus immorari ad discutiendos plures textus d. Th., in quibus obscure locu- tus est, pro quorum solutione adi p. Conc.et Cont. Tourn.*. Sed s. doctor 2 clare docuit, ultra ritum externum o- ranino requiri internam intentionem dicens: Requiritur etiam in quolibet sa- cramento persona ministri conferentis sacramentum cum intentione conferendi et faciendi quod facit ecclesia; quorum trium^ si aliquid desit^ idest^ si non sit debita forma verborum, et si minister sacramenti non intendat sacramentum conferre^ non perficitur sacramentum. Idque maxime confirmatur auctori- tate ss. pontificis Bened. xiv.3 qui re- probat opinionem Caietani et Soto, qui volebant sufficere in suscipiente bapti- smum voluntatera neutralera , nerape non consentientem neque repugnan- tera ; et declarat ex raente Innoc.

iii.'* quod sacraraentum baptisraatis tunc ef- fectum habet, quando quis vel actu praebet, vel iam antea praebuit volun- tatem ; et si neque consentit neque dissentit , licet externe corapositus, nequit baptizari, si nuraquam antea habuit voluntatem suscipiendi bapti- smum. Hoc posito, nempe quod in sub- iecto necessario requiritur intentio su- scipiendi sacraraentura, deinde transit pontifex ad inteotionera requisitara in ministro, et mentionem faciens de 0- pinione Catharini, dicit: Haec opinio (nempe Caietani) minus habet difficul- tatiSy cum non de conferente agatur^ sed de accipiente baptismum. Ergo tanto ma- gis in conferente, uitra compositionem externam interna requiritur intentio. Tandem quamvis senlentia opposita esset probabilis , uulli dubiura (ut ait (1) liocc. cc. (2) Opusc. 8. (")) In sua Instruct. ad vicesgereiilem data Roinac 28. lebr. 1747. (-1) In o. Maiores, de bm>lismo. fS) Cit. !. ao syuoJ. 1». y. pont. Bened. xiv.5)eam non posse in praxi adduci ex prop. 1 . damn. ab In- noc. XI. ubi declaratum fuit in confe- rendis sacramentis illicitum esse sequi opinionera probabilera, relicta tutiore. Hinc recte docet praefatus pontifex , quod si constet querapiara baptismum aut aliud sacramentum initerabile ad- ministrasse, omni adhibitoexternoritu, sed intentione retenta, aut cum deli- berata voluntate non faciendi quod fa- cit ecclesia, urgente necessitate, erit sacraraentum iterum sub conditione perficiendum ; si tamen res moram pa- tiatur, sedis apostolicae oraculum erit exquirendum. 24. Quaer.4. Si minister habeat duas intentiones contrarias,quaenam debeat praevaiere. Resp. 1 . Si voluntates istae sint simul, praevalet praedorainans ; nempe, quae eligeretur, cognita incom- possibilitate. Resp. 2. Si inter volun- tales contrarias una succedat alteri, posterior valet, nisi prior revocaverit (saltera virtualiter) omnem voluntatem subsequentem; tunc enim prior volun- tas raodo expresse non revocetur, cer- te praevalet. In his autem, si adhuc re- manet dubium, dubius erit valor sa- craraenti; nam ut valor sacramenti tam- quam certus habeatur requiritur (suflfi- cit)praesumptio,quae sit raoraliter cer- ta, excludens omnera oppositara formi- dinem.

Ita Viva 6 Lugo "^ et Croix » cum Bosco Pallav. Dicast. etc. Si quis autem confcraheretmatrimonium,intendensiI"i lud esse solubile, tali anirao, quod si sciret esse insolubile, non contraheret, tunc nullum esset matrimonium, ut re- cte docentLugo9 Sanch.io Croix" cum Perez Conc. etc. Et idemdicunt Bellar. Vasq. et Dic. cum aliis apud Croix de infideli, qui sic contraheret. Ratio quia matrimoniura de sua natura est indis- solubile; unde qui sic contraheret ap- poneret conditionera contra substan- tiam matriraonii, ac ideo illud iovali- dantera 12. Valide taraen contraheret, ut ait Lugo >^ cum Suarez, si quis per (G) D. 7. q. l.a. 4. n. 9. (7) De sacr. d. 8. n.124, (8) L. 6. p. 1. n. 69. (9) L. c. n. 128. (10) De matv. 1. 2. d, 15. (II) h. c. n. 7i. (l'i) luila cap. {iu. de coDdit. appos. (15^* W, ir>2. 72 UC. VI. TlliGT. li. vz errorem putaret matriraonium esse so- \ubile-, quia error privatus non toilit ei intenlionem generalem contrahendi modo quo debet. 23. 0 Dixi 1 . saUem virlmlis: tum quia non sufficit interpretativa vel habitua- lis (qualis etiam potest esse in ebrio et dormiente); cum actus ab ea procedens non sit humanus et deliberatus, seu li- ber in se: tum quia actualis, qua scil. actu intendis et vis hoc facere, etsi me- lior sit et consulta, non tamea requi- ritur; cum enim ea non sit iu nostra potestate, et homo facile distrahatur, nimis durum et plenum scrupulis fuis- set, si hanc Christus requisivisset. Vir- tualis autem dicitur quae ex actuali praecedente relicta durat in aliqua a- ctione vi illius incoepta et continuata: ut si ex intentione baptizandi, vel ce- lebrandi vadas ad ecclesiam, sacras ve- stes induas, ad altare vel baptisterium accedas, etsi interim omnia alia cogi- les. RaLio est quiahoc safficit, ut actio ilia sit humana et moralis. Laym. •. Unde resolves: » 1 . Si sacerdos habens forte ante se panem, recitet factum et verba Chri- sti; non ideo consecrat. » 2. Impoteus rationis, ebrius, vel somnians, non conficit sacramentum, etiamsi ante ebrietatemvelsomnuLn id intenderit; quia non agit humano mo- do.

Layman 2 ( Ita communiter Suarez Vasquez Con. elo. apud Croix^ contra Cabrera). »3. S.Athanasius in lusu puerili ve- re baptizavit, quia iotendit facere quod viderat in templo fieri ab episcopo. » 4.Haereticus validebaptizatet con- trahit matrimonium, etsi non credat hoc esse sacramentum, rideat et con- lemnat: imo etsi nolit facere quod fa- cit ecclesia romana, sed quod sua; fal- so putans non romanam, sed suam es- se veram; elsi eliam per hoc nolit con- ferri gratiam. Ratio est quia iutentio generalisqua vultquod Christus insti- luit, praevalet inlentioni provenienli ex errore |)nvato. Bon. < Suar. Fill. cic. (1) L. s. \. i. c. s. (5) L. «. p. I. li. .".. C-i) Loc. ul. (4) (J. 5. V. ii. y SAOBAJliifHilS IN GliNERE » 5. Non debet repetere sub condi- tione consecrationem, qui in ipsa fuit distractus [Vide dicta supra n. 4 4.) vel qui minores hostias ad altare detulit, de quibus maiorfim cousecrans, non explicite cogitavit, nec detexit. » Dixi 2. absoluta; quia conditionata suspendit effectum, quod, praeterquam in matrimonio, fieri noa potest. Unde resolves: » 1. Validum est sacramentum col- latum sub conditione praeterita aut praesenli uecessaria vel contingente, si conditio vere sit impleta: v. gr. ab- solvo te si vis dimittere concubiaam, si capax es; baptizo te si noa es bapti- zatus. Ron.5. » 2.Nullum est sacramentum datum sub conditione futura,sive sithaec con- tingens, ut absolvo te si restitues, si dimittes coucubinam etc, sive neces- saria adiecla animo suspendendi sa- cramentum, ut absolvo te si cras sol orietur. Ron.^Suarez Con. etc. contra Dic. et Esp. » 3. Dubium est sacramentum col- latum sub conditione occulta, humano modo incognoscibili: v. gr. baptizo si es praedestinatus, si Deus videt te hoc anno moriturum. 3 4. Graviter peccat qui administrat sacramentum (excepto matrimonio) sub conditione, non solum futura, (quod semper est mortale) (Ut Salm. ' cura Gran.), sed etiara praesenti aut praete- rita; sive ia se sit prorsus occulta, quod etiam est mortale; sive humano modo cognoscibilis: quod tamen nul- lum est si fiat ex causa rationabili; ra- ro veniale, saepius mortale, si absque uila causa.

Ratio est quia aut uuUum lacitsacraraentum,autdubium, aut va- lidum quidem, sed non sine nugatione in re gravi. Vide Ronac.s Suar. Conc. etc. schol.» 26. Quaer. 1. An sit validum sacra- raentura collatum sub conditione, Si conditio est de praeterito vel de prac- sunti,sine dubio, verificata condilione, sacramentum estvalidum. Ita coaiii; : (o) Q. 3. p. a. n. 18. (G) N. 1». (7) Tr. 1. c. 7. p. (5. n. a'.V :U) L.k-. cit. CAP. II. bH MiNISTBO niter Suar. • Laym. 2 Cont. Tournely 3 Pal. * cum Conc. Bon. etc. Si vero con- ilitio sit de futuro, nullum quippe est sacramentum collatum, ut TournelyS cum Bus. et aliis, ut supra communi- ter. Ratio quia, ut sacramentum valide conferatur, forma est appllcanda mate- riae praesenti, alias haberetur efFectus sacramenti, (jJiando forma et materia iam desierint adesse. An autem valide absolveret confessarius sic dicens: Ab~ solvo te, si Deus cognoscit quod resti- tues. Affirmant Viva^ et Henr. Arriaga et Bernal. ap. Croix "^ qui id valde pro- babile putat; quia (ut dicunt) tunc iam apponitur conditio de praesenti, cum Deo omnia futura sint nota. Sed huic opinioni rectius contradicunt Contin. Tourn. 8 Conc. 9 item Coninch. Avers. et Dicast. ap. Croixi^». Ratio quia, cum Deus commiserit administralionem sa- cramentorum cognitioni et voluntati hominum, nequit apponi conditio quae non possit cadere sub humana cogni- tione. 27, Quaer. 2. An sit licitum confer- re sacramentum sdb^conditione. Quoad sacrameata characterem imprimentia, certum est apud omnes licitum esse ; et patet ex c. 2. de bapt. ubi dicitur : De quibus dubium est an baptizati fue- rint^ baptizantur his verbis praemissis: Si baptizatus es^ non te baptizo; sed si nondum baptizatus es ego te baptizo. Et quamvis lueninus ^^ et Tourn. 12 asse- rantante saec.viii. non haberi mentio. nem in patribus et conciliis praedictae formulaeconditionatae, tamendocet ss. p. Bened. xiv.^s ex eo non recte inferre Nat. Alex. non fuisse in usu ia colla- lione sacramentorum, conditionem ap- pooi; nam asserit ex constanti eccle- siae praxi satis probari oppositum.

Tantum (ait) in saec. viii. conditio illa (1) lu 3. p. d. 13. sect. 3. (2) L, S. tr. 1. c. S II. 15. (o) De sac. c. 2. a. i. p. 5. $. 3. coucl.l .4) De saci-. J. un. p. b. n. 7. (S) Loc. cit. fi) Dc saci-am. d. 3. q. 1. a. 3. n. 13. (7) L. 6 p. 1. II. 81. (8) Loc. c. (9) T. 8. p. 87. n. 9 (10) Loc. c. (11) De sacr.,.d. 1. q. 3. c. S. a. 1 (12) Praelect. thcol. de sacram. quaest. 1. in Gn. (13) De synod. 1. 7. c. 6. n. 1. (14) D. 15. sect o. concl. 5. (IS) D. p. S. n. 7. (16) De sacram '.. 4. q. 6. r. 3. (17) T. S. c. 12. q. 2. r. 2 SACUAMENTOilUM DCU. I. 73 quae prius mente detinebatur, expriml coepit. 28.Communiterautemdicuntdd. et- iam alia sacramenta posse conferri et reiterari si iusta causa adsit.Ita Suar.'*' Pal. 15 Ronc. 16 Habert i^ Salm.is Bon.i» cum Sa Con. Henr. Reg. etc. communi- ter: et non dissentit Cont. Tour.20 con- tra Iueu.2i et Ant.22 qui aiunt tantum in sacr. baptismi id Ucere quando ad- est prudens dubium de eius valore (T, dicenda de bapt. n. 136,): in aliis vero putant non licere nisi in necessitate. Sed nos primae senlenliae subscribi- mus, cum conditio, iusta causa acce- dente, omneni reparet irreverentiam sacramenti, Diximus iusta (sive ratio- nabili) causa accedente, ut loquuntur Suar, Pal, Bonac. Salm,23 Ronc,24 iteni Croix25EIb.26 et Spor,27.Nam commu- ne est cum praefatis aa.(contra aliquos) esse peccatum mortale minislrare sa- cramenta si non adsit causa necessita- tis vel gravis utilitatis: illicitum est e- nim Sine tali causa sacramentum con- ferre cum dubio eflfectus. Licitum au- tem est, ut dicunt Suar. Ronc. Bonac. Salm, et alii communiter, confessario prudenter dubitanti an absolverit poe- nitentem absolvere sub conditione, Et idem dicunt Cont. Tourn,28 et Mazz,29 quando absolvendus est puer, de quo dubitatur an compos sit ralionis, Si quis autem iudicans poenitentem esse dispositum, eum sub conditione absol- veret, dicens: Ego te absolvo si dispo- situs es; recte dicunt Cont. Tournelyso et Salm.si quod is non peccaret morta- liter, sed non excusaretur a culpa ve- niali, cum hoc esset contra ritum ec- clesiae, Idem ait Croix32 de eo qui sine rationabili causa repeteret unum ver- bum vel syllabam forraae, 29.

Certum autem est qiiod casu quo (18) De sacram. iu gencre c. 7. p. G. n. SO. (19) Eod. lil. d. 1. q. 3. p. 2. §. o. n. 20. (20) De sac. c. 2, a. 1. p. 3. §. 5. con. 2. v. Duliitim. (21) Inst. tUeol. t. 7. p. 53. (22) De bacMin. c. 2. q. 3. V. Nota. (23) Loc. c. (24) Luc. w (2S) L. G. p. 1. u. 129. (26) T. 5. p. 13. u. .Sl. (27) T. 3. p. 1. c. 2. sect. 2. n. 97.clsccl.3.u 12'J. (28) Loc. c. (29) Tr- 6. d. 1. c. 7. q. 4. q. 5. (.50) lliid. coacl. 2. v. Imo peccarcl. (51) Ci(. n. 3G. (521 L. 6. p. 8. n. 1'^'» 74 LIB. Vr. TRACT. I, DE S adest extrema proximi necessitas, et non habeatur materia, iiisi dubia, tunc minister non solum potest, sed tenetur sub gravi sacramentum ei rainistrare *sub conditione, ut docet Lugo i cum Suarez Vasq. Con. Cai. Sylv. et com- muni apud Viva 2 [Vicle dicendan. 102. V. Materia. et de poen. n. 480.). Adver- tit tamen Lugo 3 quod si postea certa Tiabeatur materia, et locus erit, repe- tendum est sacrameutum sub conditio- ne, si forte primum invalidum fuerit; et idem ait Croix^ cum Tamb. Gob. etc. Intellige hoc de sacramentis non itera- bilibus, ut baptismo, confirmatione et ordine. Notandum praeterea quod si sa- cramentum sit ministrandum sub con- ditione, nuUatenus requiritur ut condi- tio ore exprimatur, sed sufficit mente concipere s. Ita Cont. Tourn. 6 Ronc. ' cum Pal. Gobat. etc. apud Croix s ubi Moya hoc asserit commune, et Escob. putat certum. Quando vero publice con- fertur baptismum dubium,rationabili- terdicit Cont.Toum.^conditionem ex- primendam, ne adstantes credant ba- ptismum absolute reiterari contra le- gem ecclesiae. Utrum autem peccaret mortaliter is qui sine necessitate plures simul bapti- zaret, vel absolveret sub una forma. Af- firmant Scot. Gabr. et Con. ap. Croixio. Sed negat Croix cum Val. Henr. Reg, Dic. et aliis, quia non videtur haec no- tabilis mutatio; omnes tamen dicunt, quod is non excusaretur saltem a ve- niali. Vide de ministro Baptismi. DoBinM II. Quid requiratur ia miuistro ut licite miiiistret. 50. P^ide quae se habent de hoc apud Busemb.

5 1 . Priino de statu gratiae requisilo in niinistris sacramentorum ad ea ordinatis. o2. Qu. 1. Quid de aliis minislris ad ea non ordinatis. An sacerdos baptizans non solem- niter graviter peccet. Fide infert. -1. Jn contrahens matrimonium in morlali duplex ^ sacrilegium committat. Fide infert. 2. So. An excusenlur ministrantes in mortali^ si urgeat necessilas. Quid de niinislranlibus in nosocomiis, de obstetricibus, et maxime de paroehis ete., ministranlibus in necessitale. (1) De sac. d. 8. n. 140. (2)Trut.appGnd.§.H. (S) Rcsp. mor. !. 2. n. 10. (4) N. 125. (S) Sed quia non desunt auctores aliijui, ut Genet. luenin. Conlcns. Serry ctc. qui teucnt (licct jiaruni probabiliter) valoroin sacramenli oon nendcrcal) in- SACRAMUiNTIS m GENERS 35. Qu. 2. An conferens sacramenta teneatu, praemittere confessionem, si sit in mortalu 33. Qu. 5. An peccet graviter sacerdos , sivi diaconus ministrans eucharistiamin mortali, Quot peccata committat sacerdos celebram in morlali. Anministrans euchxristiam plu' ribus successive., committat plura peccala. An peccet graviter tangens ex offtcio euchu' ristiam in mortali. o6. Qu. 4. An peccet graviter confessarius tan- tum audiens confessionem in mortali. Qu. 5. An confessarius plures successive absolvens^ plura sacrilegia committat. 37. Secundo de statu gratiae requisito in exer' centibus alias funcliones sacras, 53. De diacono et subdiacono ministrante altari in mortali. 59. De episcopo conferenle in mortali chrisma^ vel oleum sanctum. 40. De episcopo consecrante in mortali templa, vel benedicente vestes, elc, Et de sacerdole assislente matrimonio , vel benedicente a- quam, cineres ete. 41. An praedicator concionans in mortali, pcc- cet mortaliter. 42. Vide apud Busemb. de ministro utente ma- teria vel forma dubia, vel corruptam pro- ferente formam, vel omitlente caeremonias. 43. An sacramenta sint indignis deneganda, Dicendum 1. Generaliter loquendo, sacrile- gium est ministrare sacramenta indignis. 45. 2. Peccatori publico negandum est sacra- mentum, sive occuUe sive publice pelat.

A'i. Dub. -1 . Quid si peccatum sit notum tan- tum aliquibus adstaiMium. 46. Dub. 2. Quid si crimen sit publicum in a- lio loco. 47. Dub. o. An peccatori publico possit unquam ministrari eucharislia. 43. Dub. 4. Quid agendum in dubio de crimi- ne, et de poenitentiu. 49. Dub. 5. An minister ob metum mortis pos- sil dare sacramentum indigno. 50. o. Peccatori occulto publice petenti non est negandumsacramentum.Secussipetatocculle. 51. Qu: \. An confessarius possit negare sacra- mentum ob crimen auditum in confessione. 1)2. Qu. 2. An episcopus possit negare sacra- mentum ordinis peccatori occulto publice petenti. 33. Qu, 3. An possit absolvi ordinandus habi- tuatus in vitio iurpi, qui vult ascendere ad ordines sacros. Remissive ad num. (j3. in pne huius dubii. 34. Qu. 4. An parochus possit assistere matri- monio publici peccatoris. Et ad quid tenea- lur circa impedimenta. 33. Qu. 3. An unus sponsorum possit licite ma- Irimonium inire cum altcro excommanicaio, vel publico peccatore. 50. Et an liceal coniugia contrahere cum hae- reticis. 37. Qn. 6. An in sacramentis conferendis liceal uti opinione probabili. tentionc miuistri, scd tantum ab ipsa collatioue sa- cranienli serio peracta,tulius est conditioncm eliain vcibis cxpriinere. S. Alpli. Quaesl. uit. rcronn. 17. (0) De sacram. c. 2. a. 1. punct. i>. tj. 5. coucl. 5. '"^ «"- 4, (j. a. (8) N. 83. ('.») U, c. (10) X. -14. CAP. 58. Qu. 7. Jn^ et quanJo ministri leneantur mi- nistrare sacramenta. 59. Qu. 8. An liceat simulare administratio- nem sacramenti. 60. Jn Uneat simulare susceptionem sacramenti. Sed quid si quis simulet se confiteri. Gi. Qaicl si quis simulet communicare. 62. Quid siquis simuletcontrahere matrimonium. (i3. Dissertatio de clerico hahituato in vitio tur- pi, un possit absolvi volens ordinari in sa- cris, usque ad num. 77. 30.« Resp. 1 . Praeter ea quae ad va- lorem requiruntur, requiritur probitas, sive ut sit in gratia: tum quia Christo, cuius est minister, debet se couforma- re; tum quia sancta sancte sunt tra- ctanda; tum quia ad hoc quidem sin- gulariter ordinatur, et gratia peculiari donatur, ac proinde hoc curare prae a- liis est obligatus.

Ila Laym. * et com- muniter. Unde resolves: » 1 . Peccat graviter qui conficit sa- cramenta non habens sufficientem iu- risdictionem, vel de ea rationabiliter dubitans, vel qui censura est prohi- bitus. » 2. NoQ licet sacerdoti administrare . sacramenta cum attritione cognita: quia adhuc est extra statum gratiae. Bon. 2. » 3. Non tamen necessario praemit- tit confessionem (nisi velit celebrare), etsi sit consultius: quia de hoc nuWum est praeceptum, et ad delendum mor- tale sufficit contritio. Vasq. 3 card. de Lugo-^. » 4. Minister sacramenti ad id ordi- natus, si conficiat et ministret solemni- ter in mortali, v. gr. si baptizet vel ce- lebret, pecoat mortaliler toties quoties (quod etiamverum esse volunt Sayr. Led. Bon. Gran.^ de diacono ex speciali commissione baptizante), nisi forte pe- ricukim sit in mora nec possit tam cito confiteri aut conteri : eo enim casu bapti- zare vel etiam absolvere moribundum, in statu peccati,non esse irreverentiam docet card. de Lugo 6. )■> Dixi 1 . ad id ordinatus\ etsi enim laicus in necessitate baptizet cum con- scientia peccati mortalis, non peccare (l) Loc. cit. (2) Q. 5. i^iuict. 2. 5. J. (,5) D. 136. c. 1. {fi) D. U. scct. 'J. (n) Cont. 5. tr. 8. ((5) D. 3. s. 'J. 11. 13i. (7) h. c. (8) T. 1. c, S. ,j. 10. ^i)) L. c. II. DJi lIlKlSrilO SACRAMEISTOilUM DUE. U. 75 mortaliter docent Con.' Fill. 8 ex Sua- rez etc. »2. Solemniter: ndimsi sine solemui- tate baptizet, excusant a mortali Sua- rez Conc. Fill. 9. » 5. Alii qui conficiunt et ministrant, non peccant mortaliter, v. g. cum laici in necessitate baptizant vel ministrant sibi invicem matrimonium in mortali. ItacontraSylv.Vasq. et alios docetSua- rez cum aliis; qui tamen vult eos pecca- re mortaliter, quatenus hoc in mortali suscipiunt. Ita etiam Fill. Fern. San- chez Conc. 10. » 6. Qui ministral, etsi non conficiat, eucharistiam in mortali, peccat morta- liter, ut habet communis Suar. Filliuc. Laym. Bon. et aliorum contra Vasquez cuius sententiam Dian. recte notat es- se probabilem, sive sit sacerdos sivo diaconus, ut vide p.

3. t. 4. r. 195. I- dem docet card. de Lugo ". Et quidem aliqui putant, tot mortalia committi quot communicantur: quod minus vi- detur probabile, cum moraliter non sit nisi una distributio et una indigna mi- nistratio: ita Tann. 12 Henr. Fill. 13 etc. contra Con. et Bon. » 7. Etsi probabile sit, quod docent Sylv. Cai, Fil.i'* Nav. et Sa^^ diaconum et subdiaconura, si cum mortali in or- dine suo ministrent, item sacerdotem et episcopum, si sacramentalia exer- ceat, nuptias, aquam benedicat, alta- ria, templa, vasa consecret, concione- tur, eucharistiam de loco in locura transferat, peccare mortaliter: contra- rium tamen videtur verius, ut docent Suar. Vasq. Laym. Con.i<' card. de Lu- go ". Ratio est quia hae actiones non tenduntproxime ad sanctificationem a- nimae ex opere operato sicut actiones sacramentales. » 8. Non videtur vera esse senten- tia quae docet esse mortale tangere in mortali corporalia, calices, reliquias etc. Sayr. Suar. Bon. is. Quod si quis in mortali (etiam laicus in necassitate) elevet de terra eucharistiam , non vi- (10) Q. 64. a. 6. d. 1. (11) D. 8. u. 1!>3. ~ ■ (15)K.l!7. (14)T. l.ti-. l.c.6. U.87. (iiJ) V. Ordo. (S7) Loc. cit. (16) Q. 64. (liJ) D. l. q. 6. tliilj. 1. p. 2. 76 LIB. VI. TRACT. I. DE detur aliud agere, quam si Christum in hac vita lapsum elevasset: secus ta- men si quis id extra necessitatem te- mere praesumat, exemplo Ozae. Bon.i.» 31 . Distinguere hic oportet confectio- nem et administratiouem sacramento- rum ab aliis functionibus sacris. Et 1. Quod ad sacramentorum con- feclionem sive administrationem per- tinet, commune et certum est apud dd. (quidquid dicant aliqui non audiendi apud Croix) quod minister sacramenti ad id ordinatus, si conficiat et ministret solemuiter in mortali, mortaliter pec- cat. Rationem aflfertd. Thom. 2 dicens: Conveniens esse ut sacramentorum mi- nistri sint iusti, quia ministri debent do- mino confor7mri....et ideo non est du- bium quin mali exhibentes se ministros Dei et ecclesiae in dispensatione sacra- mentorum, peccent.

Et quia hoc pecca- tum pertinet ad irreverentiam Dei, et contaminationem sacramentorum quan- tum est ex parte ipsius peccatoris^ con- sequens est quod tale peccatum ex ge- nere suo sit mortale. 32. Sed quaeritur 1. Ad peccet gra- viter minister qui confert in mortali sacramentum, ad quod non sit specia- liter ordinatus. Haec quaestio quippe tantum locum habet in baptismo et ma- trimonio, nam alia sacramenta patet non posse ministrari nisi a ministris consecratis. Prima sententia negat, et hanc te- nent p. Concina 3 qui vocat veram et commun.,Tourn. < Nat. Alex.s Auacl.6 Salm. ' cum Suar. Bon. et Valent. item Gon. Hab. [uen. etc. ap. Cont. Tourn. s. Et expresse eam docet s. Th.9 qui ait: Jn articulo tamen necessitatis (sacerdos) non peccaret baptizando in casu^ in quo etiam posset laicus baptizare; sie enim patet quod non exhiberet se ministrum ecclesiae^sed subveniret necessitatem pa- tienti. Secus est autem in aliis sacramen- tis, quae non sunt tantae necessitatis sic- ut baptismus. (1) D. 1. q. 3. p. 2. n. 12. (2) 3. ji. q. 64. a. G. (5; r. ». 1). 90. 11. lo. (4) Piaclccl. tlicol. d' sacraiu. (). 7. coiicl. 2. Q>) De saciani. l. 2. reg. 8. ,«, P. »52. n. 43. (7) Do sacr. in geii. c. 7. p. 10. u.87. 'ji~i Du saei-. c. 2. »• l. sf.M. 2. p. 1. $. 2. v. Oi«i 2. SACnAUENTlS IiN GENERE Haec sententia estquidem probabilis: sed, spectata ratione, videtur proba- bilior secunda sententia affirmans quara tenent Continuat. Tournely lo Croix '» Antoine '2 et Lugo cum Vasquez Pout. Navarr. Led. etc. Haec sententia docet quod per se loquendo laicus sive sa- cerdos ministransnonsolemniter, gra- viter peccat ministrando in mortali. Ratio, tum quia peccatum quod com- raittit indigne ministraus, iuxta do- ctrinam d. Thomae num. praeced. al- latam, consistit in irreverentia quae ir- rogatur Deo et sacramento : et quidera haec irreverentia non tantum infertur a ministro consecrato, sed eta noncon- secrato: tum quia hic, licet tunc non se exhibeatut ministrum ecclesiae, tamen se exhibet ut ministrum Christi: tum quia sancta sancte tractanda sunt, et sane sub gravi in re gravi: actio au- tem ministrandi sacramenta est qui- dem eximie sancta,quia fit nomine Chri- sti, et estimmediate cooperans in san- ctificationem animae, unde a quocum- que exerceatur, ipsius sanctitatem re- quirit.

Hincinfertur 1 . probabilius esse cum Cont. Tourn. Ant. Croixis et aliis ap. Salm.i^ laicum sive sacerdotem mini- strantem non solemniter baptismum in necessitate, peccare graviter si miai- stret in mortali. Infertur 2.probabilius peccare gravi- ter contrahentes matrimonium in mor- tali, nonsolumsacramentum suscipien- do, sed etiam ministrando, ut dicunt Pontiusis Lugots cum Nav. Vasq. Led. etc. (contra Sanchez <' Suar. <8 Bon. i^ cum Soto etc.) nostramque sententiam Croix2o absolute veram putat, eamque valere dicit, etiamsi matrimonium in- eatur per procuratorem. 33. Diximus per se loquendo, nara per accidens|minister tam cousecratus, quam non consecratus excusatur,si mi- nistret in mortali sacr. bapt., aut poen. (9) 3. [). q. 64. art. 6. ad 3. (10) Loc. cit. (11) N. 92. et 93. (12) Q. 6. (13) Locc. cc. (14) Tr. 1. e. 7. p. 10. n. 92. (18) De mali'. I. 1. t. ». n. U. (16) De sacr. il. 8. u. 130. (17) Da inalr. I. 2. A. 6. n. 4. (18) De sacr. d. 16. sect. 2. [l9)D.i.q.3.p.2.S.l.n. 10. (20)I..6.i>.l.u.i»5. I.AP. II. I)E MINiSTRO SA in necessilate, pula si non posset tam cito conleri, et periculum esset quod moribundus decederet sine baptismo aut absolulione, ul commuuiter docent cum Bus. iit supra Lugo i Roncag. 2 Con- tinuat. Tourn. 3 Antoine ^ Croix ^ Sal- mantic. ^ cum Vasquez Concin. etc. Et idem ait Moya apud Croix 7 de confes- sario qui non posset tam cito con- teri, quin incurrat notam infamiae. I- dem dicuntTamb.s etLugoS cumVasq. et Henriq. de sacerdote, qui incoepta missa in bona fide recordaretur peccati mortalis, et valde difficulter conteri posset, et contrii nequiret sine infamia cessare ab inchoato sacrificio; sed his opinionibus merito contradicitConc.^o. Ratio quia ex una parte urget praece- ptum divinum, ut sacramentum in gra- tia conficiatur aut suscipiatur, et ex al- tera non est impossibile tali sacerdoti actum contritionis elicere; etenim Deus (ut docet Tnd.i^)impossibilia non iubet, sed iubendo monet et facere quod possis, et petere quod non possis^ et adiuvat ut possis.

Ergo si sacerdos non se conte- rit, ex culpa sua provenit, vel quia non conatur quantum potest, cum hictem- pus sufficiens adsit (secus in primo ca- su moribundi), vel quia peccato ad- haeret. Praeterea hic notandum cum Cont. Tourn.i2 quod sacerdotes ministrantes inamplisnosocomiisautincastris,cum ibi necessitates morientium sint ob- viae, tenentur semper se paratoshabe- re ad ministranda sacramenta in gra- lia. Et idem ex eadem ratione rationa- biliter ait Cont. Tourn.^^de obstetrici- bus, A fortiori autem ad id tenentur parochi aliive sacerdotes quibus ex of- licio incumbit sacramenta ministrare, ut bene ait Nat. Alex.^^^referens inoni- tum s. Caroli Borr. in suis instruct. ubi hacc habentur:Par6c/iMs omnisque sacerdos cuius esi sacramenta admini- (1) D. 8. li. ISl. (i Dc sacraiii. c. 4. q. 6. (3) De sac.c.2.a.l. socl. "i. i)iinc;. i. ^. 'i.v. Dixi 1. (4) Dc saciam. c. 2. q. G. (o) h. G. p, S. n. 92. (,(>) Tr. 4. c. 7. p. 10. .1. 05. (7) Loc. cil. ;'.') Mftli. comm. c. 1. ^. 10. ii. 7J. (^«J) D. 0. n. 0. 1 10) T. a. p. 530. 11. 57. (U) So.-s. G. c. II. ; I-) L. 0. V. circa. (lo) Iliiil. v, ili\i 2. Ikioc laiiicii. ,1'i) Do 1,U. n (io)T. CnAMBNTORUM DUB. 11. 77 strare, meminisse debst omni fere tem" poris momento paratum esse oporterc ad tam sanctae administrationis munus. 34. Quaeritur 2. An sacerdos confe- rens sacramenta teneatur praemitlere confessionem, si sit in mortali. In con- fectione eucharistiae certum est ex Tri- dent, praemittendam esse confessio- nem, iuxta dicenda n. 255. Quoad aha vero sacramenta Prima sententia affirnaat, et hanc te- nent Merbes. *^ Genet i^ Conc. i'' ex Ca- tech. Rom.13 ubi dicitur: Cum sacra- menta administramus aut percipimus, toties confessio praetermittenda non est. Ratio, tum quia idem motivum prae- cepti quod currit in eucharistia valet etiam in ahis sacramentis; tum quia minister cum teneatur ministrare sa- cramenta in statu gratiae, debet habe- re moralem certitudinem de sua iusti- ficatione, sicut habere debet de mate- ria et forma •, haec autem certitudo ne- quit haberi per contritionem quae dif- ficillime et a paucis obtinetur.

Secunda sententia vero probabilior et communis negat necessitatem con- fessionis, et dicit sufficere quod elicia- tur contritio. Hanc tenent Suar. o Lu- go20 asserens esse communem,Salm.2< qui pariter asserunt coramunem esse hanc sententiam, scilicet quod satis sit elicere contritionem probabiliter exi- stimalam, item Sylvest.22 Laym,23Na- var.24 Victor.25Ronc.26 Spor.27Croix2s Viva29 Elbel^o qui etiam asserit com- munem, Bonac.^i cum Reg. Fill. Henr. et aliis passim. Prob. 1 . ex rit. rom. 32 ubi dicitur: Sacerdos si fuerit peccati mortalis sibi conscius ( quod absit ) , ad sacramentorum administrationem non audeat accedere, nisi prius corde poeniteat. Sed si habeat cojiiam confes- sarii, et temporis locique ratio ferat, convenit confiteri. Nota , convenit ; ergo (IG) T. 5. p. 3a. q. 4. (i7) T. G. p. 94. n. 27. (18) P. 2. c. S. §. 4S. (li)) Loco iiif. citando. (,20)Desacr.il.8.ii.l4a. (21)Tr.l.c. 7. p. 10. ii.94. (22) V. Confcssio. (25) h. o. t. 1. c. JJ. n. 10. 1,24) Summ. c. 2. n. G. (2i>) Siiiiiiii. n. ISo. (2(5) Dc sacr. q. 4. c. I. r. G. (27) T. 5. n. l ). ;28) L. G. 1). 1. n.95. (29) Q. 1. a. 4. ii. i. (50) T. 5. p. 13. n. 49. (31) D. 1. q. 5. p. 2. n. .7. f52) Dc saciaiiicnt. in gonoro. 78 LIB. Vr. TKAGT. I. DE ex rituali sufScit poenitere per contri- tionem, et confessio est de convenien- tia, non de necessitate. Prob. 2.ratio- ne, tum quia in aliis sacramentis non habetur praeceptum neque naturale, neque divinura neque ecclesiasticum de praemittenda confessione, ut habe- turinsuscipiendaeucharistia:tumquia, ut ait doctissimus Suar.< licetconfes- sio (ut vidimus) valde conveniat, ta- men satis est ut sacerdos adhibeat di- ligentiam moralem ad se iustificandum per contritionem, quin summam adhi- beat per confessionem; nec eadem ra- tio currit pro materia et forma sacra- menli, quam pro licita administratione sacramenti; ibi enimcum agaturde sub- stantia seu de veritate rei, probabili- tas non potest efficere ut inateria et forma inepta evadant apta; sed in li- cita administratione sacramenti, cum agatur tantum de modo, id est de ho- nestate actionis, bene probabilitas ef- ficit ut actio sit honesta, quando pru- denter honesta iudicatur, quamvis in se forte talis non sit.

35. Quaer. 3. An peccet mortaliter sacerdos aut diaconus ministrans eu- charistiam in mortali. Prima sententia negat et hanc teoent Lugo2 Spor. 3 Diana'' etprobabilem pu- tant Salm. s c«m Sylvio Vasq. Gabr. Led. etc. Viva 6 Croix ' cum Arriaga Aversa Dicast. Amico BernaL etc, Ra- tio quia distribuens eucharistiam, cum non conficiat sacramentum, tantum re- mote cooperatur ad productionem gra- liae; non ponit enim actionem per se causantemgratiam, sed tantum appli- cat activa passivis ; nec agit is nomine Christi, cum Christus non requisiverit ut dislribuens sit persona sacra, olim enim etiam laici coramunionem sibi vel aliisporrigebant. Secunda sententia vero quam sequi- mur, affirmat, eamque tenent Suar. 8 Conc.9 Holzra.io Cont. Tourn." Viva<2 Antoine <3 Laym. ^^ Ronc. i^. Item Gonet ( l) 3. p. d. IG.v. Qtiaeritur. (2) De sac. d. 8. ii. IS.^. (5j T. 5. p. 24. 11. 172. (4) P. 2. t. 14. r. 25. (!J) De saciam. iii gen. c. 7. p. 11. ii. 100. ad 105. i [fl) Q. 1. a. 4. 1). 4. (7) L. G. p. J. n, 94. [S) 5 p. il. 16 i?cl. 5, et 4. v. Dicus. SACnAMENTIS IN GENERE Bon. Valent. Conc. Fill. Vill. etc. apud Croix. 16. Probatur ex c. Sciscitantibus, caus. 45. qu. 8. ubi Nicolaus i, loquens de sacerdote adultero eucharistiam mi- nistrante, dicit : Mali bona admini- strando , se tantummodo laedunt. Et cura haec materia, de qua agitur, sit gravis, consequenter graviter se lae- dunt. Item probatur ex catech. rom. '^ ubi dicitur : Si homini peccatis conta- minato minus licet de rebus divinis a- gere, quantum ab eo scelus concipi exi- stimandum erit, qui sibi multorum sce- lerum conscius est , nec tamen sacra mysteria polluto ore conficere, vel infoe- das manus sumere , contrectare, atque aliis porrigere et ministrare vereatur? Item ex rit. rom. §. 1. ubi: Impure et indigne ministrantes (sacraraenta) in aeternae mortis reatum incurrunt. Et de sacr. euch. dicitur: Omnibus quidem ecclesiae catholicae sacramentisreligiose sancteque tractandis magna cura adhi- benda, sed praecipue in administrando ac suscipiendo ss.