Concilium Lateranum IV — Canones (1215) (page 12)

Ne igitur tam damnatae commixtionis excessus per velamentum erroris huiusmodi excusationis ulterius possint habere diffugium statuimus ut tales utriusque sexus in omni christianorum provincia et omni tempore qualitate habitus publice ab aliis populis distinguantur cum etiam per Moysen hoc ipsum legatur eis iniunctum.

In diebus autem lamentationis et dominicae passionis in publicum minime prodeant eo quod nonnulli ex ipsis talibus diebus sicut accepimus ornatius non erubescunt incedere ac christianis qui sacratissimae passionis memoriam exhibentes lamentationis signa praetendunt illudere non formidant.

Illud autem districtissime inhibemus ne in contumeliam redemptoris prosilire aliquatenus praesumant.

Et quoniam illius dissimulare non debemus opprobrium qui probra nostra delevit praecipimus praesumptores huiusmodi per principes saeculares condignae animadversionis adiectione compesci ne crucifixum pro nobis praesumant aliquatenus blasphemare.

Cum sit nimis absurdum ut Christi blasphemus in christianos vim potestatis exerceat quod super hoc Toletanum concilium provide statuit nos propter transgressorum audaciam in hoc capitulo innovamus prohibentes ne Iudaei officiis publicis praeferantur quoniam sub tali praetextu christianis plurimum sunt infesti.

Si quis autem officium eis tale commiserit per provinciale concilium quod singulis praecipimus annis celebrari monitione praemissa districtione qua convenit compescatur.

Officiali vero huiusmodi tamdiu christianorum communio in commerciis et aliis denegetur donec in usus pauperum christianorum secundum providentiam dioecesani episcopi convertatur quicquid fuerit adeptus a christianis occasione officii sic suscepti et officium cum pudore dimittat quod irreverenter assumpsit.

Hoc idem extendimus ad paganos.

Quidam sicut accepimus qui ad sacri undam baptismatis voluntarii accesserunt veterem hominem omnino non exuunt ut novum perfectius induant cum prioris ritus reliquias retinentes christianae religionis decorem tali commixtione confundant.

Cum autem scriptum sit maledictus homo qui terram duabus viis ingreditur et indui vestis non debeat lino lana que contexta statuimus ut tales per praelatos ecclesiarum ab observantia veteris ritus omnimodo compescantur ut quos christianae religioni liberae voluntatis arbitrium obtulit salutiferae coactionis necessitas in eius observatione conservet.

Cum minus malum existat viam domini non agnoscere quam post agnitam retroire.

Ad liberandam terram sanctam de manibus impiorum ardenti desiderio adspirantes de prudentum virorum consilio qui plene noverant circunstantias temporum et locorum sacro approbante concilio diffinimus ut ita crucesignati se praeparent quod in calendas iunii sequentis post proximum omnes qui disposuerunt transire per mare conveniant in regnum Siciliae.

Alii sicut oportuerit et decuerit apud Brundusium et alii apud Messanam et partes utrobique vicinas ubi et nos personaliter domino annuente disposuimus tunc adesse quatenus nostro consilio et auxilio exercitus christianus salubriter ordinetur cum benedictione divina et apostolica profecturus.

Ad eundem quoque terminum se studeant praeparare qui proposuerunt per terram proficisci.

Significaturi hoc interim nobis ut eis ad consilium et auxilium legatum idoneum de nostro latere concedamus.

Sacerdotes autem et alii clerici qui fuerint in exercitu christiano tam subditi quam praelati orationi et exhortationi diligenter insistant docentes eos verbo pariter et exemplo ut timorem et amorem semper habeant divinum ante oculos ne quid dicant aut faciant quod divinam maiestatem offendat.

Et si aliquando lapsi fuerint in peccatum per veram poenitentiam mox resurgant gerentes humilitatem cordis et corporis et tam in victu quam in vestitu mediocritatem servantes dissensiones et aemulationes omnino vitando rancore ac livore a se penitus relegatis ut sic spiritualibus et materialibus armis muniti adversus hostes fidei securius praelientur non de sua praesumentes potentia sed de divina virtute sperantes.

Ipsis autem clericis indulgemus ut beneficia sua integre percipiant per triennium ac si essent in ecclesiis residentes et si necesse fuerit ea per idem tempus pignori valeant obligare.

Ne igitur hoc sanctum propositum impediri vel retardari contingat universis ecclesiarum praelatis districte praecipimus ut singuli per loca sua illos qui signum crucis deposuerunt resumere ac tam ipsos quam alios crucesignatos et quos adhuc signari contigerit ad reddendum vota sua domino diligenter moneant et inducant et si necesse fuerit per excommunicationis in personas et interdicti sententias in terras eorum omni tergiversatione cessante compellant illis dumtaxat exceptis quibus tale impedimentum occurrerit propter quod secundum sedis apostolicae providentiam votum eorum commutari debeat merito vel differri.

Ad haec ne quid in negotio Iesu Christi de contingentibus omittatur volumus et mandamus ut patriarchae archiepiscopi episcopi abbates et alii qui curam obtinent animarum studiose proponant sibi commissis verbum crucis obsecrantes per patrem et filium et spiritum sanctum unum solum verum aeternum deum reges duces principes marchiones comites et barones alios que magnates necnon communiones civitatum villarum oppidorum ut qui personaliter non accesserint in subsidium terrae sanctae competentem conferant numerum bellatorum cum expensis ad triennium necessariis secundum proprias facultates in remissionem peccatorum suorum prout in generalibus literis est expressum et ad maiorem cautelam etiam inferius exprimetur.

Huius remissionis volumus esse participes non solum eos qui naves proprias exhibent sed etiam illos qui propter hoc opus naves studuerint fabricare.

Renuentibus autem si qui forte tam ingrati fuerint domino deo nostro ex parte apostolica firmiter protestemur ut sciant se super hoc nobis in novissimo districti examinis die coram tremendo iudice responsuros prius tamen considerantes qua conscientia qua ve securitate confiteri poterunt coram unigenito dei filio Iesu Christo cui omnia pater dedit in manus si ei pro peccatoribus crucifixo servire renuerint in hoc negocio quasi proprie sibi proprio cuius munere vivunt cuius beneficio sustentantur quin etiam cuius sanguine sunt redempti.

Ne vero in humeros hominum onera gravia et importabilia imponere videamur quae digito nostro movere nolimus similes illis qui dicunt utique sed non faciunt ecce nos de his quae ultra necessaria et moderatas expensas potuimus reservare triginta milia librarum in hoc opus concedimus et donamus praeter navigium quod crucesignatis de urbe atque vicinis partibus conferimus assignaturi nihilominus ad hoc ipsum tria millia marcarum argenti quae apud nos de quorundam fidelium eleemosynis remanserunt aliis in necessitates et utilitates praedictae terrae per manus felicis memoriae abbatis hierosolymitani patriarchae ac magistrorum templi et hospitalis fideliter distributis.

Cupientes autem alios ecclesiarum praelatos necnon clericos universos et in merito et in praemio habere participes et consortes ex communi concilii approbatione statuimus ut omnes omnino clerici tam subditi quam praelati vigesimam partem ecclesiasticorum proventuum usque ad triennium conferant in subsidium terrae sanctae per manus eorum qui ad hoc apostolica fuerint providentia ordinati.

Quibusdam dumtaxat religiosis exceptis ab hac praetaxatione merito eximendis illis similiter qui assumpto vel assumendo crucis signaculo sunt personaliter profecturi.

Nos autem et fratres nostri sanctae Romanae ecclesiae cardinales plenarie decimam persolvemus sciant que se omnes ad hoc fideliter observandum per excommunicationis sententiam obligatos ita quod illi qui super hoc fraudem scienter commiserint sententiam excommunicationis incurrant.

Sane quia iusto iudicio coelestis imperatoris obsequiis inhaerentes speciali decet praerogativa gaudere cum tempus proficiscendi annum excedat in modico crucesignati vel a collectis vel talliis aliis que gravaminibus sint immunes quorum personas et bona post crucem assumptam sub beati Petri et nostra protectione suscipimus. Statuentes ut sub archiepiscoporum episcoporum ac omnium praelatorum ecclesiae defensione consistant propriis nihilominus protectoribus ad hoc specialiter deputandis ita ut donec de ipsorum obitu vel reditu certissime cognoscatur integra maneant et quieta.

Et si quisquam contra praesumpserit per censuram ecclesiasticam compescatur.

Si qui vero proficiscentium illuc ad praestandas usuras iuramento tenentur adstricti creditores eorum ut remittant eis praestitum iuramentum et ab usurarum exactione desistant eadem praecipimus districtione compelli.

Quod si quisquam creditorum eos ad solutionem coegerit usurarum eum ad restitutionem earum simili cogi animadversione mandamus.

Iudaeos vero ad remittendas usuras per saecularem compelli praecipimus potestatem et donec illas remiserint ab universis Christi fidelibus per excommunicationis sententiam eis omnino communio denegetur.

His autem qui Iudaeis debita solvere nequeunt in praesenti sic principes saeculares utili dilatione provideant quod post iter arreptum usquequo de ipsorum obitu vel reditu certissime cognoscatur usurarum incommoda non incurrant compulsis Iudaeis proventus pignorum quos interim ipsi perceperint in sortem expensis deductis necessariis computare.

Cum huiusmodi beneficium non multum videatur habere dispendii quod solutionem sic prorogat quod debitum non absorbet.