Concilium Lateranum IV — Canones (1215)

0Concilium Lateranum IV0XV saec. Sine Nomine Concilium Lateranum IV 1215 editio: incognita fons: Documenta Catholica Omnia

Concilia oecumenica et generalia Ecclesiae catholicae - Concilium Lateranense IV a. 1215

Firmiter credimus et simpliciter confitemur quod unus solus est verus deus aeternus et immensus omnipotens incommutabilis incomprehensibilis et ineffabilis pater et filius et spiritus sanctus tres quidem personae sed una essentia substantia seu natura simplex omnino.

Pater a nullo filius autem a solo patre ac spiritus sanctus ab utroque pariter absque initio semper et fine.

Pater generans filius nascens et spiritus sanctus procedens consubstantiales et coaequales coomnipotentes et coaeterni unum universorum principium creator omnium invisibilium et visibilium spiritualium et corporalium qui sua omnipotenti virtute simul ab initio temporis utramque de nihilo condidit creaturam spiritualem et corporalem angelicam videlicet et mundanam ac deinde humanam quasi communem ex spiritu et corpore constitutam.

Diabolus enim et daemones alii a deo quidem natura creati sunt boni sed ipsi per se facti sunt mali.

Homo vero diaboli suggestione peccavit.

Haec sancta trinitas secundum communem essentiam individua et secundum personales proprietates discreta per Moysen et sanctos prophetas alios que famulos suos iuxta ordinatissimam dispositionem temporum doctrinam humano generi tribuit salutarem.

Et tandem unigenitus dei filius Iesus Christus a tota trinitate communiter incarnatus ex Maria semper virgine spiritus sancti cooperatione conceptus verus homo factus ex anima rationali et humana carne compositus una in duabus naturis persona viam vitae manifestius demonstravit.

Qui cum secundum divinitatem sit immortalis et impassibilis idem ipse secundum humanitatem factus est passibilis et mortalis quin etiam pro salute humani generis in ligno crucis passus et mortuus descendit ad inferos resurrexit a mortuis et ascendit in coelum.

Sed descendit in anima resurrexit in carne ascendit que pariter in utroque venturus in fine saeculi iudicare vivos et mortuos et redditurus singulis secundum opera sua tam reprobis quam electis.

Qui omnes cum suis propriis corporibus resurgent quae nunc gestant ut recipiant secundum merita sua sive bona fuerint sive mala illi cum diabolo poenam perpetuam et isti cum Christo gloriam sempiternam.

Una vero est fidelium universalis ecclesia extra quam nullus omnino salvatur in qua idem ipse sacerdos et sacrificium Iesus Christus cuius corpus et sanguis in sacramento altaris sub speciebus panis et vini veraciter continentur transsubstantiatis pane in corpus et vino in sanguinem potestate divina ut ad perficiendum mysterium unitatis accipiamus ipsi de suo quod accepit ipse de nostro.

Et hoc utique sacramentum nemo potest conficere nisi sacerdos qui fuerit rite ordinatus secundum claves ecclesiae quas ipse concessit apostolis et eorum successoribus Iesus Christus.

Sacramentum vero baptismi quod ad invocationem individuae trinitatis videlicet patris et filii et spiritus sancti consecratur in aqua tam parvulis quam adultis in forma ecclesiae a quocunque rite collatum proficit ad salutem.

Et si post susceptionem baptismi quisquam prolapsus fuerit in peccatum per veram poenitentiam semper potest reparari.

Non solum autem virgines et continentes verum etiam coniugati per fidem rectam et operationem bonam placentes deo ad aeternam merentur beatitudinem pervenire.

Damnamus ergo et reprobamus libellum sive tractatum quem abbas Ioachim edidit contra magistrum Petrum Lombardum de unitate seu essentia trinitatis appellans ipsum haereticum et insanum pro eo quod in suis dixit sententiis quoniam quaedam summa res est pater et filius et spiritus sanctus et illa non est generans neque genita nec procedens unde asserit quod ille non tam trinitatem quam quaternitatem adstruebat in deo videlicet tres personas et illam communem essentiam quasi quartam manifeste protestans quod nulla res est quae sit pater et filius et spiritus sanctus nec est essentia nec substantia nec natura quamvis concedat quod pater et filius et spiritus sanctus sunt una essentia una substantia una que natura.

Verum unitatem huiusmodi non veram et propriam sed quasi collectivam et similitudinariam esse fatetur quemadmodum dicuntur multi homines unus populus et multi fideles una ecclesia iuxta illud multitudinis credentium erat cor unum et anima una et qui adhaeret deo unus spiritus est cum illo.

Item qui plantat et qui rigat unus sunt et omnes unum corpus sumus in Christo.

Rursus in libro regum populus meus et populus tuus unum sunt.

Ad hanc autem sententiam adstruendam illud potissimum verbum inducit quod Christus de fidelibus inquit in evangelio volo pater ut sint unum in nobis sicut et nos unus sumus ut sint consummati in unum.

Non enim ut ait fideles Christi sunt unum id est una quaedam res quae communis sit omnibus hic modo sunt unum id est una ecclesia propter catholicae fidei unitatem et tandem unum regnum propter unionem indissolubilis caritatis.

Quemadmodum in canonica Ioannis epistola legitur quia tres sunt qui testimonium dant in coelo pater et verbum et spiritus sanctus et hi tres unum sunt.

Statim que subiungit et tres sunt qui testimonium dant in terra spiritus aqua et sanguis et tres unum sunt sicut in codicibus quibusdam invenitur.

Nos autem sacro et universali concilio approbante credimus et confitemur cum Petro quod una quaedam summa res est incomprehensibilis quidem et ineffabilis quae veraciter est pater et filius et spiritus sanctus tres simul personae ac sigillatim quaelibet earundem et ideo in deo trinitas est solummodo non quaternitas quia quaelibet trium personarum est illa res videlicet substantia essentia sive natura divina quae sola est universorum principium praeter quod aliud inveniri non potest et illa res non est generans neque genita nec procedens sed est pater qui generat filius qui gignitur et spiritus sanctus qui procedit ut distinctiones sint in personis et unitas in natura.

Licet igitur alius sit pater alius filius alius spiritus sanctus non tamen aliud sed id quod est pater est filius et spiritus sanctus idem omnino ut secundum orthodoxam et catholicam fidem consubstantiales esse credantur.

Pater enim ab aeterno filium generando suam substantiam ei dedit iuxta quod ipse testatur pater quod dedit mihi maius est omnibus ac dici non potest quod partem suae substantiae illi dederit et partem retinuerit ipse sibi cum substantia patris indivisibilis sit utpote simplex omnino.

Sed nec dici potest quod pater in filium transtulerit suam substantiam generando quasi sic dederit eam filio quod non retinuerit ipsam sibi alio desiisset esse substantia.

Patet ergo quod sine ulla diminutione filius nascendo substantiam patris accepit et ita pater et filius habent eandem substantiam et sic eadem res est pater et filius necnon et spiritus sanctus ab utroque procedens.

Cum ergo veritas pro fidelibus suis ad patrem orat volo inquiens ut ipsi sint unum in nobis sicut et nos unum sumus hoc nomen unum pro fidelibus quidem accipitur ut intelligatur unio caritatis in gratia pro personis vero divinis ut attendatur identitatis in natura unitas quemadmodum veritas alibi ait estote perfecti sicut et pater vester coelestis perfectus est ac si diceret manifestius estote perfecti perfectione gratiae sicut pater vester coelestis perfectus est perfectione naturae utraque videlicet suo modo quia inter creatorem et creaturam non potest tanta similitudo notari quin inter eos maior sit dissimilitudo notanda.

Si quis igitur sententiam sive doctrinam praefati Ioachim in hac parte defendere vel approbare praesumpserit tamquam haereticus ab omnibus confutetur. In nullo tamen per hoc Florensi monasterio cuius ipse Ioachim exstitit institutor volumus derogari quoniam ibi et regularis institutio est et observantia salutaris maxime cum idem Ioachim omnia scripta sua nobis assignari mandaverit apostolicae sedis iudicio approbanda seu etiam corrigenda dictans epistolam cui propria manu subscripsit in qua firmiter confitetur se illam fidem tenere quam Romana tenet ecclesia quae cunctorum fidelium disponente domino mater est et magistra.

Reprobamus etiam et damnamus perversissimum dogma impii Amalrici cuius mentem sic pater mendacii excaecavit ut eius doctrina non tam haeretica censenda sit quam insana.

Excommunicamus et anathemizamus omnem haeresim extollentem se adversus hanc sanctam orthodoxam catholicam fidem quam superius exposuimus condemnantes universos haereticos quibuscumque nominibus censeantur facies quidem habentes diversas sed caudas adinvicem colligatas quia de vanitate conveniunt in id ipsum.