Vetus Testamentum (Vulgata — sélection) (page 19)

6 omnis spiritus laudet Dominum (suite)

[3] 1 fili mi ne obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum 2 longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi 3 misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui 4 et invenies gratiam et disciplinam bonam coram Deo et hominibus 5 habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae 6 in omnibus viis tuis cogita illum et ipse diriget gressus tuos 7 ne sis sapiens apud temet ipsum time Dominum et recede a malo 8 sanitas quippe erit umbilico tuo et inrigatio ossuum tuorum 9 honora Dominum de tua substantia et de primitiis omnium frugum tuarum 10 et implebuntur horrea tua saturitate et vino torcularia redundabunt 11 disciplinam Domini fili mi ne abicias nec deficias cum ab eo corriperis 12 quem enim diligit Dominus corripit et quasi pater in filio conplacet sibi 13 beatus homo qui invenit sapientiam et qui affluit prudentia 14 melior est adquisitio eius negotiatione argenti et auro primo fructus eius 15 pretiosior est cunctis opibus et omnia quae desiderantur huic non valent conparari 16 longitudo dierum in dextera eius in sinistra illius divitiae et gloria 17 viae eius viae pulchrae et omnes semitae illius pacificae 18 lignum vitae est his qui adprehenderint eam et qui tenuerit eam beatus 19 Dominus sapientia fundavit terram stabilivit caelos prudentia 20 sapientia illius eruperunt abyssi et nubes rore concrescunt 21 fili mi ne effluant haec ab oculis tuis custodi legem atque consilium 22 et erit vita animae tuae et gratia faucibus tuis 23 tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget 24 si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus 25 ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum 26 Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris 27 noli prohibere benefacere eum qui potest si vales et ipse benefac 28 ne dicas amico tuo vade et revertere et cras dabo tibi cum statim possis dare 29 ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam 30 ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit 31 ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius 32 quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius 33 egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur 34 inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam 35 gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia

[4] 1 audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam 2 donum bonum tribuam vobis legem meam ne derelinquatis 3 nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea 4 et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tuum custodi praecepta mea et vives 5 posside sapientiam posside prudentiam ne obliviscaris neque declines a verbis oris mei 6 ne dimittas eam et custodiet te dilige eam et servabit te 7 principium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam 8 arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus 9 dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te 10 audi fili mi et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae 11 viam sapientiae monstravi tibi duxi te per semitas aequitatis 12 quas cum ingressus fueris non artabuntur gressus tui et currens non habebis offendiculum 13 tene disciplinam ne dimittas eam custodi illam quia ipsa est vita tua 14 ne delecteris semitis impiorum nec tibi placeat malorum via 15 fuge ab ea ne transeas per illam declina et desere eam 16 non enim dormiunt nisi malefecerint et rapitur somnus ab eis nisi subplantaverint 17 comedunt panem impietatis et vinum iniquitatis bibunt 18 iustorum autem semita quasi lux splendens procedit et crescit usque ad perfectam diem 19 via impiorum tenebrosa nesciunt ubi corruant 20 fili mi ausculta sermones meos et ad eloquia mea inclina aurem tuam 21 ne recedant ab oculis tuis custodi ea in medio cordis tui 22 vita enim sunt invenientibus ea et universae carni sanitas 23 omni custodia serva cor tuum quia ex ipso vita procedit 24 remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te 25 oculi tui recta videant et palpebrae tuae praecedant gressus tuos 26 dirige semitam pedibus tuis et omnes viae tuae stabilientur 27 ne declines ad dexteram et ad sinistram averte pedem tuum a malo

[5] 1 fili mi adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam 2 ut custodias cogitationes et disciplinam labia tua conservent 3 favus enim stillans labia meretricis et nitidius oleo guttur eius 4 novissima autem illius amara quasi absinthium et acuta quasi gladius biceps 5 pedes eius descendunt in mortem et ad inferos gressus illius penetrant 6 per semitam vitae non ambulat vagi sunt gressus eius et investigabiles 7 nunc ergo fili audi me et ne recedas a verbis oris mei 8 longe fac ab ea viam tuam et ne adpropinques foribus domus eius 9 ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli 10 ne forte impleantur extranei viribus tuis et labores tui sint in domo aliena 11 et gemas in novissimis quando consumpseris carnes et corpus tuum et dicas 12 cur detestatus sum disciplinam et increpationibus non adquievit cor meum 13 nec audivi vocem docentium me et magistris non inclinavi aurem meam 14 paene fui in omni malo in medio ecclesiae et synagogae 15 bibe aquam de cisterna tua et fluenta putei tui 16 deriventur fontes tui foras et in plateis aquas tuas divide 17 habeto eas solus nec sint alieni participes tui 18 sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae 19 cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore in amore illius delectare iugiter 20 quare seduceris fili mi ab aliena et foveris sinu alterius 21 respicit Dominus vias hominis et omnes gressus illius considerat 22 iniquitates suae capiunt impium et funibus peccatorum suorum constringitur 23 ipse morietur quia non habuit disciplinam et multitudine stultitiae suae decipietur

[6] 1 fili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam 2 inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus 3 fac ergo quod dico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum 4 ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae 5 eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis 6 vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam 7 quae cum non habeat ducem nec praeceptorem nec principem 8 parat aestate cibum sibi et congregat in messe quod comedat 9 usquequo piger dormis quando consurges ex somno tuo 10 paululum dormies paululum dormitabis paululum conseres manus ut dormias 11 et veniet tibi quasi viator egestas et pauperies quasi vir armatus 12 homo apostata vir inutilis graditur ore perverso 13 annuit oculis terit pede digito loquitur 14 pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminat 15 huic extemplo veniet perditio sua et subito conteretur nec habebit ultra medicinam 16 sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima eius 17 oculos sublimes linguam mendacem manus effundentes innoxium sanguinem 18 cor machinans cogitationes pessimas pedes veloces ad currendum in malum 19 proferentem mendacia testem fallacem et eum qui seminat inter fratres discordias 20 conserva fili mi praecepta patris tui et ne dimittas legem matris tuae 21 liga ea in corde tuo iugiter et circumda gutturi tuo 22 cum ambulaveris gradiantur tecum cum dormieris custodiant te et evigilans loquere cum eis 23 quia mandatum lucerna est et lex lux et via vitae increpatio disciplinae 24 ut custodiant te a muliere mala et a blanda lingua extraneae 25 non concupiscat pulchritudinem eius cor tuum nec capiaris nutibus illius 26 pretium enim scorti vix unius est panis mulier autem viri pretiosam animam capit 27 numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardeant 28 aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius 29 sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam 30 non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam 31 deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam domus suae tradet 32 qui autem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam 33 turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur 34 quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae 35 nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima

[7] 1 fili mi custodi sermones meos et praecepta mea reconde tibi 2 serva mandata mea et vives et legem meam quasi pupillam oculi tui 3 liga eam in digitis tuis scribe illam in tabulis cordis tui 4 dic sapientiae soror mea es et prudentiam voca amicam tuam 5 ut custodiat te a muliere extranea et ab aliena quae verba sua dulcia facit 6 de fenestra enim domus meae per cancellos prospexi 7 et video parvulos considero vecordem iuvenem 8 qui transit in platea iuxta angulum et propter viam domus illius graditur 9 in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine 10 et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga 11 quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis 12 nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians 13 adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens 14 victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea 15 idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi 16 intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto 17 aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo 18 veni inebriemur uberibus donec inlucescat dies et fruamur cupitis amplexibus 19 non est enim vir in domo sua abiit via longissima 20 sacculum pecuniae secum tulit in die plenae lunae reversurus est domum suam 21 inretivit eum multis sermonibus et blanditiis labiorum protraxit illum 22 statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam et quasi agnus lasciviens et ignorans quod ad vincula stultus trahatur 23 donec transfigat sagitta iecur eius velut si avis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur 24 nunc ergo fili audi me et adtende verba oris mei 25 ne abstrahatur in viis illius mens tua neque decipiaris semitis eius 26 multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea 27 viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis

[8] 1 numquid non sapientia clamitat et prudentia dat vocem suam 2 in summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans 3 iuxta portas civitatis in ipsis foribus loquitur dicens 4 o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum 5 intellegite parvuli astutiam et insipientes animadvertite 6 audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent 7 veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium 8 iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum 9 recti sunt intellegentibus et aequi invenientibus scientiam 10 accipite disciplinam meam et non pecuniam doctrinam magis quam aurum eligite 11 melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari 12 ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus 13 timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor 14 meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo 15 per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt 16 per me principes imperant et potentes decernunt iustitiam 17 ego diligentes me diligo et qui mane vigilant ad me invenient me 18 mecum sunt divitiae et gloria opes superbae et iustitia 19 melior est fructus meus auro et pretioso lapide et genimina mea argento electo 20 in viis iustitiae ambulo in medio semitarum iudicii 21 ut ditem diligentes me et thesauros eorum repleam 22 Dominus possedit me initium viarum suarum antequam quicquam faceret a principio 23 ab aeterno ordita sum et ex antiquis antequam terra fieret 24 necdum erant abyssi et ego iam concepta eram necdum fontes aquarum eruperant 25 necdum montes gravi mole constiterant ante colles ego parturiebar 26 adhuc terram non fecerat et flumina et cardines orbis terrae 27 quando praeparabat caelos aderam quando certa lege et gyro vallabat abyssos 28 quando aethera firmabat sursum et librabat fontes aquarum 29 quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebat aquis ne transirent fines suos quando adpendebat fundamenta terrae 30 cum eo eram cuncta conponens et delectabar per singulos dies ludens coram eo omni tempore 31 ludens in orbe terrarum et deliciae meae esse cum filiis hominum 32 nunc ergo filii audite me beati qui custodiunt vias meas 33 audite disciplinam et estote sapientes et nolite abicere eam 34 beatus homo qui audit me qui vigilat ad fores meas cotidie et observat ad postes ostii mei 35 qui me invenerit inveniet vitam et hauriet salutem a Domino 36 qui autem in me peccaverit laedet animam suam omnes qui me oderunt diligunt mortem

[9] 1 sapientia aedificavit sibi domum excidit columnas septem 2 immolavit victimas suas miscuit vinum et proposuit mensam suam 3 misit ancillas suas ut vocarent ad arcem et ad moenia civitatis 4 si quis est parvulus veniat ad me et insipientibus locuta est 5 venite comedite panem meum et bibite vinum quod miscui vobis 6 relinquite infantiam et vivite et ambulate per vias prudentiae 7 qui erudit derisorem ipse sibi facit iniuriam et qui arguit impium generat maculam sibi 8 noli arguere derisorem ne oderit te argue sapientem et diliget te 9 da sapienti et addetur ei sapientia doce iustum et festinabit accipere 10 principium sapientiae timor Domini et scientia sanctorum prudentia 11 per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae 12 si sapiens fueris tibimet ipsi eris si inlusor solus portabis malum 13 mulier stulta et clamosa plenaque inlecebris et nihil omnino sciens 14 sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco 15 ut vocaret transeuntes viam et pergentes itinere suo 16 quis est parvulus declinet ad me et vecordi locuta est 17 aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior 18 et ignoravit quod gigantes ibi sint et in profundis inferni convivae eius

[10] 1 parabolae Salomonis filius sapiens laetificat patrem filius vero stultus maestitia est matris suae 2 non proderunt thesauri impietatis iustitia vero liberabit a morte 3 non adfliget Dominus fame animam iusti et insidias impiorum subvertet 4 egestatem operata est manus remissa manus autem fortium divitias parat 5 qui congregat in messe filius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis 6 benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem 7 memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet 8 sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis 9 qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit 10 qui annuit oculo dabit dolorem stultus labiis verberabitur 11 vena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem 12 odium suscitat rixas et universa delicta operit caritas 13 in labiis sapientis invenietur sapientia et virga in dorso eius qui indiget corde 14 sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est 15 substantia divitis urbs fortitudinis eius pavor pauperum egestas eorum 16 opus iusti ad vitam fructus impii ad peccatum 17 via vitae custodienti disciplinam qui autem increpationes relinquit errat 18 abscondunt odium labia mendacia qui profert contumeliam insipiens est 19 in multiloquio peccatum non deerit qui autem moderatur labia sua prudentissimus est 20 argentum electum lingua iusti cor impiorum pro nihilo 21 labia iusti erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur 22 benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio 23 quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia 24 quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur 25 quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum 26 sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum 27 timor Domini adponet dies et anni impiorum breviabuntur 28 expectatio iustorum laetitia spes autem impiorum peribit 29 fortitudo simplicis via Domini et pavor his qui operantur malum 30 iustus in aeternum non commovebitur impii autem non habitabunt in terram 31 os iusti parturiet sapientiam lingua pravorum peribit 32 labia iusti considerant placita et os impiorum perversa

[11] 1 statera dolosa abominatio apud Dominum et pondus aequum voluntas eius 2 ubi fuerit superbia ibi erit et contumelia ubi autem humilitas ibi et sapientia 3 simplicitas iustorum diriget eos et subplantatio perversorum vastabit illos 4 non proderunt divitiae in die ultionis iustitia autem liberabit a morte 5 iustitia simplicis diriget viam eius et in impietate sua corruet impius 6 iustitia rectorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui 7 mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit 8 iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo 9 simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia 10 in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio 11 benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur 12 qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit 13 qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis est animi celat commissum 14 ubi non est gubernator populus corruet salus autem ubi multa consilia 15 adfligetur malo qui fidem facit pro extraneo qui autem cavet laqueos securus erit 16 mulier gratiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias 17 benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit 18 impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis 19 clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem 20 abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant 21 manus in manu non erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur 22 circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua 23 desiderium iustorum omne bonum est praestolatio impiorum furor 24 alii dividunt propria et ditiores fiunt alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt 25 anima quae benedicit inpinguabitur et qui inebriat ipse quoque inebriabitur 26 qui abscondit frumenta maledicetur in populis benedictio autem super caput vendentium 27 bene consurgit diluculo qui quaerit bona qui autem investigator malorum est opprimetur ab eis 28 qui confidet in divitiis suis corruet iusti autem quasi virens folium germinabunt 29 qui conturbat domum suam possidebit ventos et qui stultus est serviet sapienti 30 fructus iusti lignum vitae et qui suscipit animas sapiens est 31 si iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator

[12] 1 qui diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est 2 qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit 3 non roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur 4 mulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit 5 cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia 6 verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos 7 verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit 8 doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui 9 melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane 10 novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia 11 qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur otium stultissimus est 12 desiderium impii munimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet 13 propter peccata labiorum ruina proximat malo effugiet autem iustus de angustia 14 de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei 15 via stulti recta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia 16 fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est 17 qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus 18 est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientium sanitas est 19 labium veritatis firmum erit in perpetuum qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii 20 dolus in corde cogitantium mala qui autem ineunt pacis consilia sequitur eos gaudium 21 non contristabit iustum quicquid ei acciderit impii autem replebuntur malo 22 abominatio Domino labia mendacia qui autem fideliter agunt placent ei 23 homo versutus celat scientiam et cor insipientium provocabit stultitiam 24 manus fortium dominabitur quae autem remissa est tributis serviet 25 maeror in corde viri humiliabit illud et sermone bono laetificabitur 26 qui neglegit damnum propter amicum iustus est iter autem impiorum decipiet eos 27 non inveniet fraudulentus lucrum et substantia hominis erit auri pretium 28 in semita iustitiae vita iter autem devium ducit ad mortem

[13] 1 filius sapiens doctrina patris qui autem inlusor est non audit cum arguitur 2 de fructu oris homo saturabitur bonis anima autem praevaricatorum iniqua 3 qui custodit os suum custodit animam suam qui autem inconsideratus est ad loquendum sentiet mala 4 vult et non vult piger anima autem operantium inpinguabitur 5 verbum mendax iustus detestabitur impius confundit et confundetur 6 iustitia custodit innocentis viam impietas vero peccato subplantat 7 est quasi dives cum nihil habeat et est quasi pauper cum in multis divitiis sit 8 redemptio animae viri divitiae suae qui autem pauper est increpationem non sustinet 9 lux iustorum laetificat lucerna autem impiorum extinguetur 10 inter superbos semper iurgia sunt qui autem agunt cuncta consilio reguntur sapientia 11 substantia festinata minuetur quae autem paulatim colligitur manu multiplicabitur 12 spes quae differtur adfligit animam lignum vitae desiderium veniens 13 qui detrahit alicui rei ipse se in futurum obligat qui autem timet praeceptum in pace versabitur 14 lex sapientis fons vitae ut declinet a ruina mortis 15 doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago 16 astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam 17 nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas 18 egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur 19 desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala 20 qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis 21 peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona 22 bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris 23 multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio 24 qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit 25 iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis

[14] 1 sapiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruet manibus 2 ambulans recto itinere et timens Deum despicitur ab eo qui infami graditur via 3 in ore stulti virga superbiae labia sapientium custodiunt eos 4 ubi non sunt boves praesepe vacuum est ubi autem plurimae segetes ibi manifesta fortitudo bovis 5 testis fidelis non mentietur profert mendacium testis dolosus 6 quaerit derisor sapientiam et non inveniet doctrina prudentium facilis 7 vade contra virum stultum et nescito labia prudentiae 8 sapientia callidi est intellegere viam suam et inprudentia stultorum errans 9 stultis inludet peccatum inter iustos morabitur gratia 10 cor quod novit amaritudinem animae suae in gaudio eius non miscebitur extraneus 11 domus impiorum delebitur tabernacula iustorum germinabunt 12 est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem 13 risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat 14 viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus 15 innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos 16 sapiens timet et declinat malum stultus transilit et confidit 17 inpatiens operabitur stultitiam et vir versutus odiosus est 18 possidebunt parvuli stultitiam et astuti expectabunt scientiam 19 iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iustorum 20 etiam proximo suo pauper odiosus erit amici vero divitum multi 21 qui despicit proximum suum peccat qui autem miseretur pauperi beatus erit 22 errant qui operantur malum misericordia et veritas praeparant bona 23 in omni opere erit abundantia ubi autem verba sunt plurima frequenter egestas 24 corona sapientium divitiae eorum fatuitas stultorum inprudentia 25 liberat animas testis fidelis et profert mendacia versipellis 26 in timore Domini fiducia fortitudinis et filiis eius erit spes 27 timor Domini fons vitae ut declinet a ruina mortis 28 in multitudine populi dignitas regis et in paucitate plebis ignominia principis 29 qui patiens est multa gubernatur prudentia qui autem inpatiens exaltat stultitiam suam 30 vita carnium sanitas cordis putredo ossuum invidia 31 qui calumniatur egentem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis 32 in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua 33 in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet 34 iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum 35 acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit

[15] 1 responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem 2 lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam 3 in omni loco oculi Domini contemplantur malos et bonos 4 lingua placabilis lignum vitae quae inmoderata est conteret spiritum 5 stultus inridet disciplinam patris sui qui autem custodit increpationes astutior fiet 6 domus iusti plurima fortitudo et in fructibus impii conturbatur 7 labia sapientium disseminabunt scientiam cor stultorum dissimile erit 8 victimae impiorum abominabiles Domino vota iustorum placabilia 9 abominatio est Domino via impii qui sequitur iustitiam diligetur ab eo 10 doctrina mala deserenti viam qui increpationes odit morietur 11 infernus et perditio coram Domino quanto magis corda filiorum hominum 12 non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur 13 cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus 14 cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia 15 omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium 16 melius est parum cum timore Domini quam thesauri magni et insatiabiles 17 melius est vocare ad holera cum caritate quam ad vitulum saginatum cum odio 18 vir iracundus provocat rixas qui patiens est mitigat suscitatas 19 iter pigrorum quasi sepes spinarum via iustorum absque offendiculo 20 filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam 21 stultitia gaudium stulto et vir prudens dirigit gressus 22 dissipantur cogitationes ubi non est consilium ubi vero plures sunt consiliarii confirmantur 23 laetatur homo in sententia oris sui et sermo oportunus est optimus 24 semita vitae super eruditum ut declinet de inferno novissimo 25 domum superborum demolietur Dominus et firmos facit terminos viduae 26 abominatio Domini cogitationes malae et purus sermo pulcherrimus 27 conturbat domum suam qui sectatur avaritiam qui autem odit munera vivet 28 mens iusti meditatur oboedientiam os impiorum redundat malis 29 longe est Dominus ab impiis et orationes iustorum exaudiet 30 lux oculorum laetificat animam fama bona inpinguat ossa 31 auris quae audit increpationes vitae in medio sapientium commorabitur 32 qui abicit disciplinam despicit animam suam qui adquiescit increpationibus possessor est cordis 33 timor Domini disciplina sapientiae et gloriam praecedit humilitas

[16] 1 hominis est animum praeparare et Dei gubernare linguam 2 omnes viae hominum patent oculis eius spirituum ponderator est Dominus 3 revela Domino opera tua et dirigentur cogitationes tuae 4 universa propter semet ipsum operatus est Dominus impium quoque ad diem malum 5 abominatio Domini omnis arrogans etiam si manus ad manum fuerit non erit innocens 6 misericordia et veritate redimitur iniquitas et in timore Domini declinatur a malo 7 cum placuerint Domino viae hominis inimicos quoque eius convertet ad pacem 8 melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate 9 cor hominis disponet viam suam sed Domini est dirigere gressus eius 10 divinatio in labiis regis in iudicio non errabit os eius 11 pondus et statera iudicia Domini sunt et opera eius omnes lapides sacculi 12 abominabiles regi qui agunt impie quoniam iustitia firmatur solium 13 voluntas regum labia iusta qui recta loquitur diligetur 14 indignatio regis nuntii mortis et vir sapiens placabit eam 15 in hilaritate vultus regis vita et clementia eius quasi imber serotinus 16 posside sapientiam quia auro melior est et adquire prudentiam quia pretiosior est argento 17 semita iustorum declinat mala custos animae suae servat viam suam 18 contritionem praecedit superbia et ante ruinam exaltatur spiritus 19 melius est humiliari cum mitibus quam dividere spolia cum superbis 20 eruditus in verbo repperiet bona et qui in Domino sperat beatus est 21 qui sapiens corde est appellabitur prudens et qui dulcis eloquio maiora percipiet 22 fons vitae eruditio possidentis doctrina stultorum fatuitas 23 cor sapientis erudiet os eius et labiis illius addet gratiam 24 favus mellis verba conposita dulcedo animae et sanitas ossuum 25 est via quae videtur homini recta et novissimum eius ducit ad mortem 26 anima laborantis laborat sibi quia conpulit eum os suum 27 vir impius fodit malum et in labiis eius ignis ardescit 28 homo perversus suscitat lites et verbosus separat principes 29 vir iniquus lactat amicum suum et ducit eum per viam non bonam 30 qui adtonitis oculis cogitat prava mordens labia sua perficit malum 31 corona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur 32 melior est patiens viro forte et qui dominatur animo suo expugnatore urbium 33 sortes mittuntur in sinu sed a Domino temperantur

[17] 1 melior est buccella sicca cum gaudio quam domus plena victimis cum iurgio 2 servus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem dividet 3 sicut igne probatur argentum et aurum camino ita corda probat Dominus 4 malus oboedit linguae iniquae et fallax obtemperat labiis mendacibus 5 qui despicit pauperem exprobrat factori eius et qui in ruina laetatur alterius non erit inpunitus 6 corona senum filii filiorum et gloria filiorum patres sui 7 non decent stultum verba conposita nec principem labium mentiens 8 gemma gratissima expectatio praestolantis quocumque se verterit prudenter intellegit 9 qui celat delictum quaerit amicitias qui altero sermone repetit separat foederatos 10 plus proficit correptio apud prudentem quam centum plagae apud stultum 11 semper iurgia quaerit malus angelus autem crudelis mittetur contra eum 12 expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua 13 qui reddit mala pro bonis non recedet malum de domo eius 14 qui dimittit aquam caput est iurgiorum et antequam patiatur contumeliam iudicium deserit 15 et qui iustificat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum 16 quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere non possit 17 omni tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis conprobatur 18 homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo 19 qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam 20 qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum 21 natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur 22 animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa 23 munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii 24 in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae 25 ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum 26 non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat 27 qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir eruditus 28 stultus quoque si tacuerit sapiens putabitur et si conpresserit labia sua intellegens

[18] 1 occasiones quaerit qui vult recedere ab amico omni tempore erit exprobrabilis 2 non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde eius 3 impius cum in profundum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium 4 aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae 5 accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii 6 labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat 7 os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius 8 verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris 9 qui mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis 10 turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur 11 substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum 12 antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur 13 qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum 14 spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere 15 cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam 16 donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit 17 iustus prior est accusator sui venit amicus eius et investigavit eum 18 contradictiones conprimit sors et inter potentes quoque diiudicat 19 frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma et iudicia quasi vectes urbium 20 de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum 21 mors et vita in manu linguae qui diligunt eam comedent fructus eius 22 qui invenit mulierem invenit bonum et hauriet iucunditatem a Domino 23 cum obsecrationibus loquetur pauper et dives effabitur rigide 24 vir amicalis ad societatem magis amicus erit quam frater

[19] 1 melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua quam torquens labia insipiens 2 ubi non est scientia animae non est bonum et qui festinus est pedibus offendit 3 stultitia hominis subplantat gressus eius et contra Deum fervet animo suo 4 divitiae addunt amicos plurimos a paupere autem et hii quos habuit separantur 5 testis falsus non erit inpunitus et qui mendacia loquitur non effugiet 6 multi colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti 7 fratres hominis pauperis oderunt eum insuper et amici procul recesserunt ab eo qui tantum verba sectatur nihil habebit 8 qui autem possessor est mentis diligit animam suam et custos prudentiae inveniet bona 9 testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit 10 non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus 11 doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi 12 sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius 13 dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier 14 domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens 15 pigredo inmittit soporem et anima dissoluta esuriet 16 qui custodit mandatum custodit animam suam qui autem neglegit vias suas mortificabitur 17 feneratur Domino qui miseretur pauperis et vicissitudinem suam reddet ei 18 erudi filium tuum ne desperes ad interfectionem autem eius ne ponas animam tuam 19 qui inpatiens est sustinebit damnum et cum rapuerit aliud adponet 20 audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis 21 multae cogitationes in corde viri voluntas autem Domini permanebit 22 homo indigens misericors est et melior pauper quam vir mendax 23 timor Domini ad vitam et in plenitudine commorabitur absque visitatione pessimi 24 abscondit piger manum suam sub ascella nec ad os suum adplicat eam 25 pestilente flagellato stultus sapientior erit sin autem corripueris sapientem intelleget disciplinam 26 qui adfligit patrem et fugat matrem ignominiosus est et infelix 27 non cesses fili audire doctrinam nec ignores sermones scientiae 28 testis iniquus deridet iudicium et os impiorum devorat iniquitatem 29 parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus

[20] 1 luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens 2 sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam 3 honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis 4 propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei 5 sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud 6 multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet 7 iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet 8 rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo 9 quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato 10 pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum 11 ex studiis suis intellegitur puer si munda et si recta sint opera eius 12 aurem audientem et oculum videntem Dominus fecit utrumque 13 noli diligere somnum ne te egestas opprimat aperi oculos tuos et saturare panibus 14 malum est malum est dicit omnis emptor et cum recesserit tunc gloriabitur 15 est aurum et multitudo gemmarum vas autem pretiosum labia scientiae 16 tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo 17 suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo 18 cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella 19 ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis 20 qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris 21 hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit 22 ne dicas reddam malum expecta Dominum et liberabit te 23 abominatio est apud Deum pondus et pondus statera dolosa non est bona 24 a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam 25 ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractare 26 dissipat impios rex sapiens et curvat super eos fornicem 27 lucerna Domini spiraculum hominis quae investigat omnia secreta ventris 28 misericordia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius 29 exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities 30 livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris

[21] 1 sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit inclinabit illud 2 omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus 3 facere misericordiam et iudicium magis placent Domino quam victimae 4 exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum 5 cogitationes robusti semper in abundantia omnis autem piger semper in egestate 6 qui congregat thesauros lingua mendacii vanus est et inpingetur ad laqueos mortis 7 rapinae impiorum detrahent eos quia noluerunt facere iudicium 8 perversa via viri aliena est qui autem mundus est rectum opus eius 9 melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi 10 anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo 11 multato pestilente sapientior erit parvulus et si sectetur sapientem sumet scientiam 12 excogitat iustus de domo impii ut detrahat impios in malum 13 qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis et ipse clamabit et non exaudietur 14 munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam 15 gaudium iusto est facere iudicium et pavor operantibus iniquitatem 16 vir qui erraverit a via doctrinae in coetu gigantum commorabitur 17 qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur 18 pro iusto datur impius et pro rectis iniquus 19 melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda 20 thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud 21 qui sequitur iustitiam et misericordiam inveniet vitam et iustitiam et gloriam 22 civitatem fortium ascendit sapiens et destruxit robur fiduciae eius 23 qui custodit os suum et linguam suam custodit ab angustiis animam suam 24 superbus et arrogans vocatur indoctus qui in ira operatur superbiam 25 desideria occidunt pigrum noluerunt enim quicquam manus eius operari 26 tota die concupiscit et desiderat qui autem iustus est tribuet et non cessabit 27 hostiae impiorum abominabiles quia offeruntur ex scelere 28 testis mendax peribit vir oboediens loquitur victoriam 29 vir impius procaciter obfirmat vultum suum qui autem rectus est corrigit viam suam 30 non est sapientia non est prudentia non est consilium contra Dominum 31 equus paratur ad diem belli Dominus autem salutem tribuet

[22] 1 melius est nomen bonum quam divitiae multae super argentum et aurum gratia bona 2 dives et pauper obviaverunt sibi utriusque operator est Dominus 3 callidus vidit malum et abscondit se innocens pertransiit et adflictus est damno 4 finis modestiae timor Domini divitiae et gloria et vita 5 arma et gladii in via perversi custos animae suae longe recedit ab eis 6 proverbium est adulescens iuxta viam suam etiam cum senuerit non recedet ab ea 7 dives pauperibus imperat et qui accipit mutuum servus est fenerantis 8 qui seminat iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur 9 qui pronus est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi 10 eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae 11 qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem 12 oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui 13 dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum 14 fovea profunda os alienae cui iratus est Dominus incidet in eam 15 stultitia conligata est in corde pueri et virga disciplinae fugabit eam 16 qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori et egebit 17 inclina aurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam 18 quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis 19 ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie 20 ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia 21 ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te 22 non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta 23 quia Dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerint animam eius 24 noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso 25 ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae 26 noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis 27 si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo 28 ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui 29 vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles

[23] 1 quando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam 2 et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam 3 ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii 4 noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum 5 ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum 6 ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius 7 quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum 8 cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos 9 in auribus insipientium ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui 10 ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas 11 propinquus enim eorum Fortis est et ipse iudicabit contra te causam illorum 12 ingrediatur ad doctrinam cor tuum et aures tuae ad verba scientiae 13 noli subtrahere a puero disciplinam si enim percusseris eum virga non morietur 14 tu virga percuties eum et animam eius de inferno liberabis 15 fili mi si sapiens fuerit animus tuus gaudebit tecum cor meum 16 et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua 17 non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die 18 quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur 19 audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum 20 noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt 21 quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio 22 audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua 23 veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam 24 exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo 25 gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te 26 praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas custodiant 27 fovea enim profunda est meretrix et puteus angustus aliena 28 insidiatur in via quasi latro et quos incautos viderit interficit 29 cui vae cuius patri vae cui rixae cui foveae cui sine causa vulnera cui suffusio oculorum 30 nonne his qui morantur in vino et student calicibus epotandis 31 ne intuearis vinum quando flavescit cum splenduerit in vitro color eius ingreditur blande 32 sed in novissimo mordebit ut coluber et sicut regulus venena diffundet 33 oculi tui videbunt extraneas et cor tuum loquetur perversa 34 et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo 35 et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vina repperiam

[24] 1 ne aemuleris viros malos nec desideres esse cum eis 2 quia rapinas meditatur mens eorum et fraudes labia eorum loquuntur 3 sapientia aedificabitur domus et prudentia roborabitur 4 in doctrina replebuntur cellaria universa substantia pretiosa et pulcherrima 5 vir sapiens et fortis est et vir doctus robustus et validus 6 quia cum dispositione initur bellum et erit salus ubi multa consilia sunt 7 excelsa stulto sapientia in porta non aperiet os suum 8 qui cogitat malefacere stultus vocabitur 9 cogitatio stulti peccatum est et abominatio hominum detractor 10 si desperaveris lassus in die angustiae inminuetur fortitudo tua 11 erue eos qui ducuntur ad mortem et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses 12 si dixeris vires non suppetunt qui inspector est cordis ipse intellegit et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua 13 comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo 14 sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit 15 ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius 16 septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum 17 cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum 18 ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam 19 ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios 20 quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur 21 time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis 22 quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusque quis novit 23 haec quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum 24 qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus 25 qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio 26 labia deosculabitur qui recta verba respondet 27 praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam 28 ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis 29 ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum 30 per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti 31 et ecce totum repleverant urticae operuerant superficiem eius spinae et maceria lapidum destructa erat 32 quod cum vidissem posui in corde meo et exemplo didici disciplinam 33 parum inquam dormies modicum dormitabis pauxillum manus conseres ut quiescas 34 et veniet quasi cursor egestas tua et mendicitas quasi vir armatus

[25] 1 haec quoque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda 2 gloria Dei celare verbum et gloria regum investigare sermonem 3 caelum sursum et terra deorsum et cor regum inscrutabile 4 aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum 5 aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius 6 ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris 7 melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe 8 quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum 9 causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles 10 ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset 11 mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo 12 inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem 13 sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit 14 nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens 15 patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam 16 mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud 17 subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te 18 iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum 19 dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae 20 et amittit pallium in die frigoris acetum in nitro et qui cantat carmina cordi pessimo 21 si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere 22 prunam enim congregabis super caput eius et Dominus reddet tibi 23 ventus aquilo dissipat pluvias et facies tristis linguam detrahentem 24 melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi 25 aqua frigida animae sitienti et nuntius bonus de terra longinqua 26 fons turbatus pede et vena corrupta iustus cadens coram impio 27 sicut qui mel multum comedit non est ei bonum sic qui scrutator est maiestatis opprimitur gloria 28 sicut urbs patens et absque murorum ambitu ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum

[26] 1 quomodo nix aestate et pluvia in messe sic indecens est stulto gloria 2 sicut avis ad alia transvolans et passer quolibet vadens sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet 3 flagellum equo et camus asino et virga dorso inprudentium 4 ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam ne efficiaris ei similis 5 responde stulto iuxta stultitiam suam ne sibi sapiens esse videatur 6 claudus pedibus et iniquitatem bibens qui mittit verba per nuntium stultum 7 quomodo pulchras frustra habet claudus tibias sic indecens est in ore stultorum parabola 8 sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii ita qui tribuit insipienti honorem 9 quomodo si spina nascatur in manu temulenti sic parabola in ore stultorum 10 iudicium determinat causas et qui inponit stulto silentium iras mitigat 11 sicut canis qui revertitur ad vomitum suum sic inprudens qui iterat stultitiam suam 12 vidisti hominem sapientem sibi videri magis illo spem habebit stultus 13 dicit piger leaena in via leo in itineribus 14 sicut ostium vertitur in cardine suo ita piger in lectulo suo 15 abscondit piger manus sub ascellas suas et laborat si ad os suum eas converterit 16 sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias 17 sicut qui adprehendit auribus canem sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius 18 sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem 19 sic vir qui fraudulenter nocet amico suo et cum fuerit deprehensus dicit ludens feci 20 cum defecerint ligna extinguetur ignis et susurrone subtracto iurgia conquiescunt 21 sicut carbones ad prunam et ligna ad ignem sic homo iracundus suscitat rixas 22 verba susurronis quasi simplicia et ipsa perveniunt ad intima ventris 23 quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile sic labia tumentia cum pessimo corde sociata 24 labiis suis intellegitur inimicus cum in corde tractaverit dolos 25 quando submiserit vocem suam ne credideris ei quoniam septem nequitiae sunt in corde illius 26 qui operit odium fraudulenter revelabitur malitia eius in concilio 27 qui fodit foveam incidet in eam et qui volvit lapidem revertetur ad eum 28 lingua fallax non amat veritatem et os lubricum operatur ruinas

[27] 1 ne glorieris in crastinum ignorans quid superventura pariat dies 2 laudet te alienus et non os tuum extraneus et non labia tua 3 grave est saxum et onerosa harena sed ira stulti utroque gravior 4 ira non habet misericordiam nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit 5 melior est manifesta correptio quam amor absconditus 6 meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta odientis oscula 7 anima saturata calcabit favum anima esuriens et amarum pro dulce sumet 8 sicut avis transmigrans de nido suo sic vir qui relinquit locum suum 9 unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici consiliis anima dulcoratur 10 amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul 11 stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem 12 astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia 13 tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pro alienis auferto pignus 14 qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens maledicenti similis erit 15 tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier conparantur 16 qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit 17 ferrum ferro acuitur et homo exacuit faciem amici sui 18 qui servat ficum comedet fructus eius et qui custos est domini sui glorificabitur 19 quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium sic corda hominum manifesta sunt prudentibus 20 infernus et perditio non replentur similiter et oculi hominum insatiabiles 21 quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum sic probatur homo ore laudantis 22 si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius 23 diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera 24 non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum 25 aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de montibus 26 agni ad vestimentum tuum et hedi agri pretium 27 sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos in necessaria domus tuae et ad victum ancillis tuis

[28] 1 fugit impius nemine persequente iustus autem quasi leo confidens absque terrore erit 2 propter peccata terrae multi principes eius et propter hominis sapientiam et horum scientiam quae dicuntur vita ducis longior erit 3 vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames 4 qui derelinquunt legem laudant impium qui custodiunt succenduntur contra eum 5 viri mali non cogitant iudicium qui autem requirunt Dominum animadvertunt omnia 6 melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam dives pravis itineribus 7 qui custodit legem filius sapiens est qui pascit comesatores confundit patrem suum 8 qui coacervat divitias usuris et fenore liberali in pauperes congregat eas 9 qui declinat aurem suam ne audiat legem oratio eius erit execrabilis 10 qui decipit iustos in via mala in interitu suo corruet et simplices possidebunt bona 11 sapiens sibi videtur vir dives pauper autem prudens scrutabitur eum 12 in exultatione iustorum multa gloria regnantibus impiis ruinae hominum 13 qui abscondit scelera sua non dirigetur qui confessus fuerit et reliquerit ea misericordiam consequetur 14 beatus homo qui semper est pavidus qui vero mentis est durae corruet in malum 15 leo rugiens et ursus esuriens princeps impius super populum pauperem 16 dux indigens prudentia multos opprimet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius 17 hominem qui calumniatur animae sanguinem si usque ad lacum fugerit nemo sustentet 18 qui ambulat simpliciter salvus erit qui perversis ingreditur viis concidet semel 19 qui operatur terram suam saturabitur panibus qui sectatur otium replebitur egestate 20 vir fidelis multum laudabitur qui autem festinat ditari non erit innocens 21 qui cognoscit in iudicio faciem non facit bene iste et pro buccella panis deserit veritatem 22 vir qui festinat ditari et aliis invidet ignorat quod egestas superveniat ei 23 qui corripit hominem gratiam postea inveniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit 24 qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit hoc non est peccatum particeps homicidae est 25 qui se iactat et dilatat iurgia concitat qui sperat in Domino saginabitur 26 qui confidit in corde suo stultus est qui autem graditur sapienter iste salvabitur 27 qui dat pauperi non indigebit qui despicit deprecantem sustinebit penuriam 28 cum surrexerint impii abscondentur homines cum illi perierint multiplicabuntur iusti

[29] 1 viro qui corripientem dura cervice contemnit repentinus superveniet interitus et eum sanitas non sequitur 2 in multiplicatione iustorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principatum gemet populus 3 vir qui amat sapientiam laetificat patrem suum qui autem nutrit scorta perdet substantiam 4 rex iustus erigit terram vir avarus destruet eam 5 homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius 6 peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit 7 novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam 8 homines pestilentes dissipant civitatem sapientes avertunt furorem 9 vir sapiens si cum stulto contenderit sive irascatur sive rideat non inveniet requiem 10 viri sanguinum oderunt simplicem iusti quaerunt animam eius 11 totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum 12 princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios 13 pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus 14 rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur 15 virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam 16 in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt 17 erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae 18 cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est 19 servus verbis non potest erudiri quia quod dicis intellegit et respondere contemnit 20 vidisti hominem velocem ad loquendum stulti magis speranda est quam illius correptio 21 qui delicate a pueritia nutrit servum suum postea illum sentiet contumacem 22 vir iracundus provocat rixas et qui ad indignandum facilis est erit ad peccata proclivior 23 superbum sequitur humilitas et humilem spiritu suscipiet gloria 24 qui cum fure partitur odit animam suam adiurantem audit et non indicat 25 qui timet hominem cito corruet qui sperat in Domino sublevabitur 26 multi requirunt faciem principis et a Domino iudicium egreditur singulorum 27 abominantur iusti virum impium et abominantur impii eos qui in recta sunt via

[30] 1 verba Congregantis filii Vomentis visio quam locutus est vir cum quo est Deus et qui Deo secum morante confortatus ait 2 stultissimus sum virorum et sapientia hominum non est mecum 3 non didici sapientiam et non novi sanctorum scientiam 4 quis ascendit in caelum atque descendit quis continuit spiritum manibus suis quis conligavit aquas quasi in vestimento quis suscitavit omnes terminos terrae quod nomen eius et quod nomen filii eius si nosti 5 omnis sermo Dei ignitus clypeus est sperantibus in se 6 ne addas quicquam verbis illius et arguaris inveniarisque mendax 7 duo rogavi te ne deneges mihi antequam moriar 8 vanitatem et verba mendacia longe fac a me mendicitatem et divitias ne dederis mihi tribue tantum victui meo necessaria 9 ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam quis est Dominus et egestate conpulsus furer et peierem nomen Dei mei 10 ne accuses servum ad dominum suum ne forte maledicat tibi et corruas 11 generatio quae patri suo maledicit et quae non benedicit matri suae 12 generatio quae sibi munda videtur et tamen non est lota a sordibus suis 13 generatio cuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectae 14 generatio quae pro dentibus gladios habet et commandit molaribus suis ut comedat inopes de terra et pauperes ex hominibus 15 sanguisugae duae sunt filiae dicentes adfer adfer tria sunt insaturabilia et quartum quod numquam dicit sufficit 16 infernus et os vulvae et terra quae non satiatur aqua ignis vero numquam dicit sufficit 17 oculum qui subsannat patrem et qui despicit partum matris suae effodiant corvi de torrentibus et comedant illum filii aquilae 18 tria sunt difficilia mihi et quartum penitus ignoro 19 viam aquilae in caelo viam colubri super petram viam navis in medio mari et viam viri in adulescentula 20 talis est via mulieris adulterae quae comedit et tergens os suum dicit non sum operata malum 21 per tria movetur terra et quartum non potest sustinere 22 per servum cum regnaverit per stultum cum saturatus fuerit cibo 23 per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae 24 quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt sapientiora sapientibus 25 formicae populus infirmus quae praeparant in messe cibum sibi 26 lepusculus plebs invalida quae conlocat in petra cubile suum 27 regem lucusta non habet et egreditur universa per turmas 28 stilio manibus nititur et moratur in aedibus regis 29 tria sunt quae bene gradiuntur et quartum quod incedit feliciter 30 leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum 31 gallus succinctus lumbos et aries nec est rex qui resistat ei 32 et qui stultus apparuit postquam elatus est in sublime si enim intellexisset ori inposuisset manum 33 qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias

[31] 1 verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua 2 quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum 3 ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges 4 noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas 5 ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis 6 date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo 7 bibant ut obliviscantur egestatis suae et doloris non recordentur amplius 8 aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt 9 aperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem 10 aleph mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius 11 beth confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit 12 gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae 13 deleth quaesivit lanam et linum et operata est consilio manuum suarum 14 he facta est quasi navis institoris de longe portat panem suum 15 vav et de nocte surrexit deditque praedam domesticis suis et cibaria ancillis suis 16 zai consideravit agrum et emit eum de fructu manuum suarum plantavit vineam 17 heth accinxit fortitudine lumbos suos et roboravit brachium suum 18 teth gustavit quia bona est negotiatio eius non extinguetur in nocte lucerna illius 19 ioth manum suam misit ad fortia et digiti eius adprehenderunt fusum 20 caph manum suam aperuit inopi et palmas suas extendit ad pauperem 21 lameth non timebit domui suae a frigoribus nivis omnes enim domestici eius vestiti duplicibus 22 mem stragulam vestem fecit sibi byssus et purpura indumentum eius 23 nun nobilis in portis vir eius quando sederit cum senatoribus terrae 24 samech sindonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo 25 ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo 26 phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius 27 sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet 28 coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam 29 res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas 30 sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur 31 thau date ei de fructu manuum suarum et laudent eam in portis opera eius

The Bible Christian Latin The Latin Library The Classics Page

Isaiah

LIBER IESAIAE

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66

[1] 1 visio Isaiae filii Amos quam vidit super Iudam et Hierusalem in diebus Oziae Ioatham Ahaz Ezechiae regum Iuda 2 audite caeli et auribus percipe terra quoniam Dominus locutus est filios enutrivi et exaltavi ipsi autem spreverunt me 3 cognovit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui Israhel non cognovit populus meus non intellexit 4 vae genti peccatrici populo gravi iniquitate semini nequam filiis sceleratis dereliquerunt Dominum blasphemaverunt Sanctum Israhel abalienati sunt retrorsum 5 super quo percutiam vos ultra addentes praevaricationem omne caput languidum et omne cor maerens 6 a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas vulnus et livor et plaga tumens non est circumligata nec curata medicamine neque fota oleo 7 terra vestra deserta civitates vestrae succensae igni regionem vestram coram vobis alieni devorant et desolabitur sicut in vastitate hostili 8 et derelinquetur filia Sion ut umbraculum in vinea et sicut tugurium in cucumerario sicut civitas quae vastatur 9 nisi Dominus exercituum reliquisset nobis semen quasi Sodoma fuissemus et quasi Gomorra similes essemus 10 audite verbum Domini principes Sodomorum percipite auribus legem Dei nostri populus Gomorrae 11 quo mihi multitudinem victimarum vestrarum dicit Dominus plenus sum holocausta arietum et adipem pinguium et sanguinem vitulorum et agnorum et hircorum nolui 12 cum veneritis ante conspectum meum quis quaesivit haec de manibus vestris ut ambularetis in atriis meis 13 ne adferatis ultra sacrificium frustra incensum abominatio est mihi neomeniam et sabbatum et festivitates alias non feram iniqui sunt coetus vestri 14 kalendas vestras et sollemnitates vestras odivit anima mea facta sunt mihi molesta laboravi sustinens 15 et cum extenderitis manus vestras avertam oculos meos a vobis et cum multiplicaveritis orationem non audiam manus vestrae sanguine plenae sunt 16 lavamini mundi estote auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis quiescite agere perverse 17 discite benefacere quaerite iudicium subvenite oppresso iudicate pupillo defendite viduam 18 et venite et arguite me dicit Dominus si fuerint peccata vestra ut coccinum quasi nix dealbabuntur et si fuerint rubra quasi vermiculus velut lana erunt 19 si volueritis et audieritis bona terrae comedetis 20 quod si nolueritis et me provocaveritis ad iracundiam gladius devorabit vos quia os Domini locutum est 21 quomodo facta est meretrix civitas fidelis plena iudicii iustitia habitavit in ea nunc autem homicidae 22 argentum tuum versum est in scoriam vinum tuum mixtum est aqua 23 principes tui infideles socii furum omnes diligunt munera sequuntur retributiones pupillo non iudicant et causa viduae non ingreditur ad eos 24 propter hoc ait Dominus exercituum Fortis Israhel heu consolabor super hostibus meis et vindicabor de inimicis meis 25 et convertam manum meam ad te et excoquam ad purum scoriam tuam et auferam omne stagnum tuum 26 et restituam iudices tuos ut fuerunt prius et consiliarios tuos sicut antiquitus post haec vocaberis civitas iusti urbs fidelis 27 Sion in iudicio redimetur et reducent eam in iustitia 28 et conteret scelestos et peccatores simul et qui dereliquerunt Dominum consumentur 29 confundentur enim ab idolis quibus sacrificaverunt et erubescetis super hortis quos elegeratis 30 cum fueritis velut quercus defluentibus foliis et velut hortus absque aqua 31 et erit fortitudo vestra ut favilla stuppae et opus vestrum quasi scintilla et succendetur utrumque simul et non erit qui extinguat

[2] 1 verbum quod vidit Isaias filius Amos super Iudam et Hierusalem 2 et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium et elevabitur super colles et fluent ad eum omnes gentes 3 et ibunt populi multi et dicent venite et ascendamus ad montem Domini et ad domum Dei Iacob et docebit nos vias suas et ambulabimus in semitis eius quia de Sion exibit lex et verbum Domini de Hierusalem 4 et iudicabit gentes et arguet populos multos et conflabunt gladios suos in vomeres et lanceas suas in falces non levabit gens contra gentem gladium nec exercebuntur ultra ad proelium 5 domus Iacob venite et ambulemus in lumine Domini 6 proiecisti enim populum tuum domum Iacob quia repleti sunt ut olim et augures habuerunt ut Philisthim et pueris alienis adheserunt 7 repleta est terra argento et auro et non est finis thesaurorum eius 8 et repleta est terra eius equis et innumerabiles quadrigae eius et repleta est terra eius idolis opus manuum suarum adoraverunt quod fecerunt digiti eorum 9 et incurvavit se homo et humiliatus est vir ne ergo dimittas eis 10 ingredere in petram abscondere fossa humo a facie timoris Domini et a gloria maiestatis eius 11 oculi sublimis hominis humiliati sunt et incurvabitur altitudo virorum exaltabitur autem Dominus solus in die illa 12 quia dies Domini exercituum super omnem superbum et excelsum et super omnem arrogantem et humiliabitur 13 et super omnes cedros Libani sublimes et erectas et super omnes quercus Basan 14 et super omnes montes excelsos et super omnes colles elevatos 15 et super omnem turrem excelsam et super omnem murum munitum 16 et super omnes naves Tharsis et super omne quod visu pulchrum est 17 et incurvabitur sublimitas hominum et humiliabitur altitudo virorum et elevabitur Dominus solus in die illa 18 et idola penitus conterentur 19 et introibunt in speluncas petrarum et in voragines terrae a facie formidinis Domini et a gloria maiestatis eius cum surrexerit percutere terram 20 in die illa proiciet homo idola argenti sui et simulacra auri sui quae fecerat sibi ut adoraret talpas et vespertiliones 21 et ingredietur fissuras petrarum et cavernas saxorum a facie formidinis Domini et a gloria maiestatis eius cum surrexerit percutere terram 22 quiescite ergo ab homine cuius spiritus in naribus eius quia excelsus reputatus est ipse

[3] 1 ecce enim Dominator Deus exercituum auferet ab Hierusalem et ab Iuda validum et fortem omne robur panis et omne robur aquae 2 fortem et virum bellatorem iudicem et prophetam et ariolum et senem 3 principem super quinquaginta et honorabilem vultu et consiliarium sapientem de architectis et prudentem eloquii mystici 4 et dabo pueros principes eorum et effeminati dominabuntur eis 5 et inruet populus vir ad virum unusquisque ad proximum suum tumultuabitur puer contra senem et ignobilis contra nobilem 6 adprehendet enim vir fratrem suum domesticum patris sui vestimentum tibi est princeps esto noster ruina autem haec sub manu tua 7 respondebit in die illa dicens non sum medicus et in domo mea non est panis neque vestimentum nolite constituere me principem populi 8 ruit enim Hierusalem et Iudas concidit quia lingua eorum et adinventiones eorum contra Dominum ut provocarent oculos maiestatis eius 9 agnitio vultus eorum respondit eis et peccatum suum quasi Sodomae praedicaverunt nec absconderunt vae animae eorum quoniam reddita sunt eis mala 10 dicite iusto quoniam bene quoniam fructum adinventionum suarum comedet 11 vae impio in malum retributio enim manuum eius fiet ei 12 populum meum exactores sui spoliaverunt et mulieres dominatae sunt eius popule meus qui beatum te dicunt ipsi te decipiunt et viam gressuum tuorum dissipant 13 stat ad iudicandum Dominus et stat ad iudicandos populos 14 Dominus ad iudicium veniet cum senibus populi sui et principibus eius vos enim depasti estis vineam meam et rapina pauperis in domo vestra 15 quare adteritis populum meum et facies pauperum commolitis dicit Dominus Deus exercituum 16 et dixit Dominus pro eo quod elevatae sunt filiae Sion et ambulaverunt extento collo et nutibus oculorum ibant et plaudebant ambulabant et in pedibus suis conposito gradu incedebant 17 decalvabit Dominus verticem filiarum Sion et Dominus crinem earum nudabit 18 in die illa auferet Dominus ornatum calciamentorum et lunulas 19 et torques et monilia et armillas et mitras 20 discriminalia et periscelidas et murenulas et olfactoriola et inaures 21 et anulos et gemmas in fronte pendentes 22 et mutatoria et pallia et linteamina et acus 23 et specula et sindones et vittas et theristra 24 et erit pro suavi odore fetor et pro zona funiculus et pro crispanti crine calvitium et pro fascia pectorali cilicium 25 pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent et fortes tui in proelio 26 et maerebunt atque lugebunt portae eius et desolata in terra sedebit

[4] 1 et adprehendent septem mulieres virum unum in die illa dicentes panem nostrum comedemus et vestimentis nostris operiemur tantummodo vocetur nomen tuum super nos aufer obprobrium nostrum 2 in die illa erit germen Domini in magnificentia et in gloria et fructus terrae sublimis et exultatio his qui salvati fuerint de Israhel 3 et erit omnis qui relictus fuerit in Sion et residuus in Hierusalem sanctus vocabitur omnis qui scriptus est in vita in Hierusalem 4 si abluerit Dominus sordem filiarum Sion et sanguinem Hierusalem laverit de medio eius spiritu iudicii et spiritu ardoris 5 et creabit Dominus super omnem locum montis Sion et ubi invocatus est nubem per diem et fumum et splendorem ignis flammantis in nocte super omnem enim gloriam protectio 6 et tabernaculum erit in umbraculum diei ab aestu et in securitatem et absconsionem a turbine et a pluvia

[5] 1 cantabo dilecto meo canticum patruelis mei vineae suae vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei 2 et sepivit eam et lapides elegit ex illa et plantavit eam electam et aedificavit turrem in medio eius et torcular extruxit in ea et expectavit ut faceret uvas et fecit labruscas 3 nunc ergo habitator Hierusalem et vir Iuda iudicate inter me et inter vineam meam 4 quid est quod debui ultra facere vineae meae et non feci ei an quod expectavi ut faceret uvas et fecit labruscas 5 et nunc ostendam vobis quid ego faciam vineae meae auferam sepem eius et erit in direptionem diruam maceriam eius et erit in conculcationem 6 et ponam eam desertam non putabitur et non fodietur et ascendent vepres et spinae et nubibus mandabo ne pluant super eam imbrem 7 vinea enim Domini exercituum domus Israhel et vir Iuda germen delectabile eius et expectavi ut faceret iudicium et ecce iniquitas et iustitiam et ecce clamor 8 vae qui coniungitis domum ad domum et agrum agro copulatis usque ad terminum loci numquid habitabitis soli vos in medio terrae 9 in auribus meis sunt haec Domini exercituum nisi domus multae desertae fuerint grandes et pulchrae absque habitatore 10 decem enim iuga vinearum facient lagunculam unam et triginta modii sementis facient modios tres 11 vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam et potandum usque ad vesperam ut vino aestuetis 12 cithara et lyra et tympanum et tibia et vinum in conviviis vestris et opus Domini non respicitis nec opera manuum eius consideratis 13 propterea captivus ductus est populus meus quia non habuit scientiam et nobiles eius interierunt fame et multitudo eius siti exaruit 14 propterea dilatavit infernus animam suam et aperuit os suum absque ullo termino et descendent fortes eius et populus eius et sublimes gloriosique eius ad eum 15 et incurvabitur homo et humiliabitur vir et oculi sublimium deprimentur 16 et exaltabitur Dominus exercituum in iudicio et Deus sanctus sanctificabitur in iustitia 17 et pascentur agni iuxta ordinem suum et deserta in ubertatem versa advenae comedent 18 vae qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis et quasi vinculum plaustri peccatum 19 qui dicitis festinet et cito veniat opus eius ut videamus et adpropiet et veniat consilium Sancti Israhel et sciemus illud 20 vae qui dicitis malum bonum et bonum malum ponentes tenebras lucem et lucem tenebras ponentes amarum in dulce et dulce in amarum 21 vae qui sapientes estis in oculis vestris et coram vobismet ipsis prudentes 22 vae qui potentes estis ad bibendum vinum et viri fortes ad miscendam ebrietatem 23 qui iustificatis impium pro muneribus et iustitiam iusti aufertis ab eo 24 propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis et calor flammae exurit sic radix eorum quasi favilla erit et germen eorum ut pulvis ascendet abiecerunt enim legem Domini exercituum et eloquium Sancti Israhel blasphemaverunt 25 ideo iratus est furor Domini in populo suo et extendit manum suam super eum et percussit eum et conturbati sunt montes et facta sunt morticina eorum quasi stercus in medio platearum in omnibus his non est aversus furor eius sed adhuc manus eius extenta 26 et levabit signum nationibus procul et sibilabit ad eum de finibus terrae et ecce festinus velociter veniet 27 non est deficiens neque laborans in eo non dormitabit neque dormiet neque solvetur cingulum renum eius nec rumpetur corrigia calciamenti eius 28 sagittae eius acutae et omnes arcus eius extenti ungulae equorum eius ut silex et rotae eius quasi impetus tempestatis 29 rugitus eius ut leonis rugiet ut catuli leonum et frendet et tenebit praedam et amplexabitur et non erit qui eruat 30 et sonabit super eum in die illa sicut sonitus maris aspiciemus in terram et ecce tenebrae tribulationis et lux obtenebrata est in caligine eius

[6] 1 in anno quo mortuus est rex Ozias vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum et ea quae sub eo erant implebant templum 2 seraphin stabant super illud sex alae uni et sex alae alteri duabus velabant faciem eius et duabus velabant pedes eius et duabus volabant 3 et clamabant alter ad alterum et dicebant sanctus sanctus sanctus Dominus exercituum plena est omnis terra gloria eius 4 et commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis et domus impleta est fumo 5 et dixi vae mihi quia tacui quia vir pollutus labiis ego sum et in medio populi polluta labia habentis ego habito et Regem Dominum exercituum vidi oculis meis 6 et volavit ad me unus de seraphin et in manu eius calculus quem forcipe tulerat de altari 7 et tetigit os meum et dixit ecce tetigit hoc labia tua et auferetur iniquitas tua et peccatum tuum mundabitur 8 et audivi vocem Domini dicentis quem mittam et quis ibit nobis et dixi ecce ego sum mitte me 9 et dixit vade et dices populo huic audite audientes et nolite intellegere et videte visionem et nolite cognoscere 10 excaeca cor populi huius et aures eius adgrava et oculos eius claude ne forte videat oculis suis et auribus suis audiat et corde suo intellegat et convertatur et sanem eum 11 et dixi usquequo Domine et dixit donec desolentur civitates absque habitatore et domus sine homine et terra relinquetur deserta 12 et longe faciet Dominus homines et multiplicabitur quae derelicta fuerat in medio terrae 13 et adhuc in ea decimatio et convertetur et erit in ostensionem sicut terebinthus et sicuti quercus quae expandit ramos suos semen sanctum erit id quod steterit in ea

[7] 1 et factum est in diebus Ahaz filii Ioatham filii Oziae regis Iuda ascendit Rasin rex Syriae et Phacee filius Romeliae rex Israhel in Hierusalem ad proeliandum contra eam et non potuerunt debellare eam 2 et nuntiaverunt domui David dicentes requievit Syria super Ephraim et commotum est cor eius et cor populi eius sicut moventur ligna silvarum a facie venti 3 et dixit Dominus ad Isaiam egredere in occursum Ahaz tu et qui derelictus est Iasub filius tuus ad extremum aquaeductus piscinae superioris in via agri Fullonis 4 et dices ad eum vide ut sileas noli timere et cor tuum ne formidet a duobus caudis titionum fumigantium istorum in ira furoris Rasin et Syriae et filii Romeliae 5 eo quod consilium inierit contra te Syria malum Ephraim et filius Romeliae dicentes 6 ascendamus ad Iudam et suscitemus eum et avellamus eum ad nos et ponamus regem in medio eius filium Tabeel 7 haec dicit Dominus Deus non stabit et non erit istud 8 sed caput Syriae Damascus et caput Damasci Rasin et adhuc sexaginta et quinque anni et desinet Ephraim esse populus 9 et caput Ephraim Samaria et caput Samariae filius Romeliae si non credideritis non permanebitis 10 et adiecit Dominus loqui ad Ahaz dicens 11 pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum inferni sive in excelsum supra 12 et dixit Ahaz non petam et non temptabo Dominum 13 et dixit audite ergo domus David numquid parum vobis est molestos esse hominibus quia molesti estis et Deo meo 14 propter hoc dabit Dominus ipse vobis signum ecce virgo concipiet et pariet filium et vocabitis nomen eius Emmanuhel 15 butyrum et mel comedet ut sciat reprobare malum et eligere bonum 16 quia antequam sciat puer reprobare malum et eligere bonum derelinquetur terra quam tu detestaris a facie duum regum suorum 17 adducet Dominus super te et super populum tuum et super domum patris tui dies qui non venerunt a diebus separationis Ephraim a Iuda cum rege Assyriorum 18 et erit in die illa sibilabit Dominus muscae quae est in extremo fluminum Aegypti et api quae est in terra Assur 19 et venient et requiescent omnes in torrentibus vallium et cavernis petrarum et in omnibus frutectis et in universis foraminibus 20 in die illa radet Dominus in novacula conducta in his qui trans Flumen sunt in rege Assyriorum caput et pilos pedum et barbam universam 21 et erit in die illa nutriet homo vaccam boum et duas oves 22 et prae ubertate lactis comedet butyrum butyrum enim et mel manducabit omnis qui relictus fuerit in medio terrae 23 et erit in die illa omnis locus ubi fuerint mille vites mille argenteis et in spinas et in vepres erunt 24 cum sagittis et arcu ingredientur illuc vepres enim et spinae erunt in universa terra 25 et omnes montes qui in sarculo sarientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pascua bovis et in conculcationem pecoris

[8] 1 et dixit Dominus ad me sume tibi librum grandem et scribe in eo stilo hominis Velociter spolia detrahe Cito praedare 2 et adhibui mihi testes fideles Uriam sacerdotem et Zacchariam filium Barachiae 3 et accessi ad prophetissam et concepit et peperit filium et dixit Dominus ad me voca nomen eius Adcelera spolia detrahere Festina praedari 4 quia antequam sciat puer vocare patrem suum et matrem suam auferetur fortitudo Damasci et spolia Samariae coram rege Assyriorum 5 et adiecit Dominus loqui ad me adhuc dicens 6 pro eo quod abiecit populus iste aquas Siloae quae vadunt cum silentio et adsumpsit magis Rasin et filium Romeliae 7 propter hoc ecce Dominus adducet super eos aquas Fluminis fortes et multas regem Assyriorum et omnem gloriam eius et ascendet super omnes rivos eius et fluet super universas ripas eius 8 et ibit per Iudam inundans et transiens usque ad collum veniet et erit extensio alarum eius implens latitudinem terrae tuae o Emmanuhel 9 congregamini populi et vincimini et audite universae procul terrae confortamini et vincimini accingite vos et vincimini 10 inite consilium et dissipabitur loquimini verbum et non fiet quia nobiscum Deus 11 haec enim ait Dominus ad me sicut in forti manu erudivit me ne irem in via populi huius dicens 12 non dicatis coniuratio omnia enim quae loquitur populus iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis 13 Dominum exercituum ipsum sanctificate ipse pavor vester et ipse terror vester 14 et erit vobis in sanctificationem in lapidem autem offensionis et in petram scandali duabus domibus Israhel in laqueum et in ruinam habitantibus Hierusalem 15 et offendent ex eis plurimi et cadent et conterentur et inretientur et capientur 16 liga testimonium signa legem in discipulis meis 17 et expectabo Dominum qui abscondit faciem suam a domo Iacob et praestolabor eum 18 ecce ego et pueri quos mihi dedit Dominus in signum et in portentum Israhelis a Domino exercituum qui habitat in monte Sion 19 et cum dixerint ad vos quaerite a pythonibus et a divinis qui stridunt in incantationibus suis numquid non populus a Deo suo requirit pro vivis a mortuis 20 ad legem magis et ad testimonium quod si non dixerint iuxta verbum hoc non erit eis matutina lux 21 et transibit per eam corruet et esuriet et cum esurierit irascetur et maledicet regi suo et Deo suo et suspiciet sursum 22 et ad terram intuebitur et ecce tribulatio et tenebrae dissolutio angustia et caligo persequens et non poterit avolare de angustia sua

[9] 1 primo tempore adleviata est terra Zabulon et terra Nepthalim et novissimo adgravata est via maris trans Iordanem Galileae gentium 2 populus qui ambulabat in tenebris vidit lucem magnam habitantibus in regione umbrae mortis lux orta est eis 3 multiplicasti gentem non magnificasti laetitiam laetabuntur coram te sicut laetantur in messe sicut exultant quando dividunt spolia 4 iugum enim oneris eius et virgam umeri eius et sceptrum exactoris eius superasti sicut in die Madian 5 quia omnis violenta praedatio cum tumultu et vestimentum mixtum sanguine erit in conbustionem et cibus ignis 6 parvulus enim natus est nobis filius datus est nobis et factus est principatus super umerum eius et vocabitur nomen eius Admirabilis consiliarius Deus fortis Pater futuri saeculi Princeps pacis 7 multiplicabitur eius imperium et pacis non erit finis super solium David et super regnum eius ut confirmet illud et corroboret in iudicio et iustitia amodo et usque in sempiternum zelus Domini exercituum faciet hoc 8 verbum misit Dominus in Iacob et cecidit in Israhel 9 et sciet populus omnis Ephraim et habitantes Samariam in superbia et magnitudine cordis dicentes 10 lateres ceciderunt sed quadris lapidibus aedificabimus sycomoros succiderunt sed cedros inmutabimus 11 et elevabit Dominus hostes Rasin super eum et inimicos eius in tumultum vertet 12 Syriam ab oriente et Philisthim ab occidente et devorabunt Israhel toto ore in omnibus his non est aversus furor eius sed adhuc manus eius extenta 13 et populus non est reversus ad percutientem se et Dominum exercituum non inquisierunt 14 et disperdet Dominus ab Israhel caput et caudam incurvantem et refrenantem die una 15 longevus et honorabilis ipse est caput et propheta docens mendacium ipse cauda est 16 et erunt qui beatificant populum istum seducentes et qui beatificantur praecipitati 17 propter hoc super adulescentulis eius non laetabitur Dominus et pupillorum eius et viduarum non miserebitur quia omnis hypocrita est et nequam et universum os locutum est stultitiam in omnibus his non est aversus furor eius sed adhuc manus eius extenta 18 succensa est enim quasi ignis impietas veprem et spinam vorabit et succendetur in densitate saltus et convolvetur superbia fumi 19 in ira Domini exercituum conturbata est terra et erit populus quasi esca ignis vir fratri suo non parcet 20 et declinabit ad dexteram et esuriet et comedet ad sinistram et non saturabitur unusquisque carnem brachii sui vorabit Manasses Ephraim et Ephraim Manassen simul ipsi contra Iudam 21 in omnibus his non est aversus furor eius sed adhuc manus eius extenta

[10] 1 vae qui condunt leges iniquas et scribentes iniustitiam scripserunt 2 ut opprimerent in iudicio pauperes et vim facerent causae humilium populi mei ut essent viduae praeda eorum et pupillos diriperent 3 quid facietis in die visitationis et calamitatis de longe venientis ad cuius fugietis auxilium et ubi derelinquetis gloriam vestram 4 ne incurvemini sub vinculo et cum interfectis cadatis super omnibus his non est aversus furor eius sed adhuc manus eius extenta 5 vae Assur virga furoris mei et baculus ipse in manu eorum indignatio mea 6 ad gentem fallacem mittam eum et contra populum furoris mei mandabo illi ut auferat spolia et diripiat praedam et ponat illum in conculcationem quasi lutum platearum 7 ipse autem non sic arbitrabitur et cor eius non ita aestimabit sed ad conterendum erit cor eius et ad internicionem gentium non paucarum 8 dicet enim 9 numquid non principes mei simul reges sunt numquid non ut Charchamis sic Chalanno et ut Arfad sic Emath numquid non ut Damascus sic Samaria 10 quomodo invenit manus mea regna idoli sic et simulacra eorum de Hierusalem et de Samaria 11 numquid non sicut feci Samariae et idolis eius sic faciam Hierusalem et simulacris eius 12 et erit cum impleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Hierusalem visitabo super fructum magnifici cordis regis Assur et super gloriam altitudinis oculorum eius 13 dixit enim in fortitudine manus meae feci et in sapientia mea intellexi et abstuli terminos populorum et principes eorum depraedatus sum et detraxi quasi potens in sublime residentes 14 et invenit quasi nidum manus mea fortitudinem populorum et sicut colliguntur ova quae derelicta sunt sic universam terram ego congregavi et non fuit qui moveret pinnam et aperiret os et ganniret 15 numquid gloriabitur securis contra eum qui secat in ea aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur quomodo si elevetur virga contra levantem se et exaltetur baculus qui utique lignum est 16 propter hoc mittet Dominator Deus exercituum in pinguibus eius tenuitatem et subtus gloriam eius succensa ardebit quasi conbustio ignis 17 et erit lumen Israhel in igne et Sanctus eius in flamma et succendetur et devorabitur spina eius et vepres in die una 18 et gloria saltus eius et Carmeli eius ab anima usque ad carnem consumetur et erit terrore profugus 19 et reliquiae ligni saltus eius pro paucitate numerabuntur et puer scribet eos 20 et erit in die illa non adiciet residuum Israhel et hii qui fugerint de domo Iacob inniti super eo qui percutit eos sed innitetur super Dominum Sanctum Israhel in veritate 21 reliquiae convertentur reliquiae inquam Iacob ad Deum fortem 22 si enim fuerit populus tuus Israhel quasi harena maris reliquiae convertentur ex eo consummatio adbreviata inundabit iustitiam 23 consummationem enim et adbreviationem Dominus Deus exercituum faciet in medio omnis terrae 24 propter hoc haec dicit Dominus Deus exercituum noli timere populus meus habitator Sion ab Assur in virga percutiet te et baculum suum levabit super te in via Aegypti 25 adhuc enim paululum modicumque et consummabitur indignatio et furor meus super scelus eorum 26 et suscitabit super eum Dominus exercituum flagellum iuxta plagam Madian in petra Oreb et virgam suam super mare et levabit eam in via Aegypti 27 et erit in die illa auferetur onus eius de umero tuo et iugum eius de collo tuo et conputrescet iugum a facie olei 28 veniet in Aiath transibit in Magron apud Machmas commendabit vasa sua 29 transierunt cursim Gabee sedes nostra obstipuit Rama Gabaath Saulis fugit 30 hinni voce tua filia Gallim adtende Laisa paupercula Anathoth 31 migravit Medemena habitatores Gebim confortamini 32 adhuc dies est ut in Nob stetur agitabit manum suam super montem filiae Sion collem Hierusalem 33 ecce Dominator Dominus exercituum confringet lagunculam in terrore et excelsi statura succidentur et sublimes humiliabuntur 34 et subvertentur condensa saltus ferro et Libanus cum excelsis cadet

[11] 1 et egredietur virga de radice Iesse et flos de radice eius ascendet 2 et requiescet super eum spiritus Domini spiritus sapientiae et intellectus spiritus consilii et fortitudinis spiritus scientiae et pietatis 3 et replebit eum spiritus timoris Domini non secundum visionem oculorum iudicabit neque secundum auditum aurium arguet 4 sed iudicabit in iustitia pauperes et arguet in aequitate pro mansuetis terrae et percutiet terram virga oris sui et spiritu labiorum suorum interficiet impium 5 et erit iustitia cingulum lumborum eius et fides cinctorium renis eius 6 habitabit lupus cum agno et pardus cum hedo accubabit vitulus et leo et ovis simul morabuntur et puer parvulus minabit eos 7 vitulus et ursus pascentur simul requiescent catuli eorum et leo quasi bos comedet paleas 8 et delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis et in caverna reguli qui ablactatus fuerit manum suam mittet 9 non nocebunt et non occident in universo monte sancto meo quia repleta est terra scientia Domini sicut aquae maris operientes 10 in die illa radix Iesse qui stat in signum populorum ipsum gentes deprecabuntur et erit sepulchrum eius gloriosum 11 et erit in die illa adiciet Dominus secundo manum suam ad possidendum residuum populi sui quod relinquetur ab Assyriis et ab Aegypto et a Fetros et ab Aethiopia et ab Aelam et a Sennaar et ab Emath et ab insulis maris 12 et levabit signum in nationes et congregabit profugos Israhel et dispersos Iuda colliget a quattuor plagis terrae 13 et auferetur zelus Ephraim et hostes Iuda peribunt Ephraim non aemulabitur Iudam et Iudas non pugnabit contra Ephraim 14 et volabunt in umeros Philisthim per mare simul praedabuntur filios orientis Idumea et Moab praeceptum manus eorum et filii Ammon oboedientes erunt 15 et desolabit Dominus linguam maris Aegypti et levabit manum suam super Flumen in fortitudine spiritus sui et percutiet eum in septem rivis ita ut transeant per eum calciati 16 et erit via residuo populo meo qui relinquetur ab Assyriis sicut fuit Israhel in die qua ascendit de terra Aegypti

[12] 1 et dices in illa die confitebor tibi Domine quoniam iratus es mihi conversus est furor tuus et consolatus es me 2 ecce Deus salvator meus fiducialiter agam et non timebo quia fortitudo mea et laus mea Dominus Deus et factus est mihi in salutem 3 haurietis aquas in gaudio de fontibus salvatoris 4 et dicetis in illa die confitemini Domino et invocate nomen eius notas facite in populis adinventiones eius mementote quoniam excelsum est nomen eius 5 cantate Domino quoniam magnifice fecit adnuntiate hoc in universa terra 6 exulta et lauda habitatio Sion quia magnus in medio tui Sanctus Israhel

[13] 1 onus Babylonis quod vidit Isaias filius Amos 2 super montem caligosum levate signum exaltate vocem levate manum et ingrediantur portas duces 3 ego mandavi sanctificatis meis et vocavi fortes meos in ira mea exultantes in gloria mea 4 vox multitudinis in montibus quasi populorum frequentium vox sonitus regum gentium congregatarum Dominus exercituum praecepit militiae belli 5 venientibus de terra procul a summitate caeli Dominus et vasa furoris eius ut disperdat omnem terram 6 ululate quia prope est dies Domini quasi vastitas a Domino veniet 7 propter hoc omnes manus dissolventur et omne cor hominis tabescet 8 et conteretur tortiones et dolores tenebunt quasi parturiens dolebunt unusquisque ad proximum suum stupebit facies conbustae vultus eorum 9 ecce dies Domini venit crudelis et indignationis plenus et irae furorisque ad ponendam terram in solitudine et peccatores eius conterendos de ea 10 quoniam stellae caeli et splendor earum non expandent lumen suum obtenebratus est sol in ortu suo et luna non splendebit in lumine suo 11 et visitabo super orbis mala et contra impios iniquitatem eorum et quiescere faciam superbiam infidelium et arrogantiam fortium humiliabo 12 pretiosior erit vir auro et homo mundo obrizo 13 super hoc caelum turbabo et movebitur terra de loco suo propter indignationem Domini exercituum et propter diem irae furoris eius 14 et erit quasi dammula fugiens et quasi ovis et non erit qui congreget unusquisque ad populum suum convertetur et singuli ad terram suam fugient 15 omnis qui inventus fuerit occidetur et omnis qui supervenerit cadet in gladio 16 infantes eorum adlident in oculis eorum diripientur domus eorum et uxores eorum violabuntur 17 ecce ego suscitabo super eos Medos qui argentum non quaerant nec aurum velint 18 sed sagittis parvulos interficiant et lactantibus uteri non misereantur et super filios non parcat oculus eorum 19 et erit Babylon illa gloriosa in regnis inclita in superbia Chaldeorum sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorram 20 non habitabitur usque in finem et non fundabitur usque ad generationem et generationem nec ponet ibi tentoria Arabs nec pastores requiescent ibi 21 sed requiescent ibi bestiae et replebuntur domus eorum draconibus et habitabunt ibi strutiones et pilosi saltabunt ibi 22 et respondebunt ibi ululae in aedibus eius et sirenae in delubris voluptatis

[14] 1 prope est ut veniat tempus eius et dies eius non elongabuntur miserebitur enim Dominus Iacob et eliget adhuc de Israhel et requiescere eos faciet super humum suam adiungetur advena ad eos et adherebit domui Iacob 2 et tenebunt eos populi et adducent eos in locum suum et possidebit eos domus Israhel super terram Domini in servos et ancillas et erunt capientes eos qui se ceperant et subicient exactores suos 3 et erit in die illa cum requiem dederit tibi Deus a labore tuo et a concussione tua et a servitute dura qua ante servisti 4 sumes parabolam istam contra regem Babylonis et dices quomodo cessavit exactor quievit tributum 5 contrivit Dominus baculum impiorum virgam dominantium 6 caedentem populos in indignatione plaga insanabili subicientem in furore gentes persequentem crudeliter 7 conquievit et siluit omnis terra gavisa est et exultavit 8 abietes quoque laetatae sunt super te et cedri Libani ex quo dormisti non ascendit qui succidat nos 9 infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui suscitavit tibi gigantas omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis omnes principes nationum 10 universi respondebunt et dicent tibi et tu vulneratus es sicut nos nostri similis effectus es 11 detracta est ad inferos superbia tua concidit cadaver tuum subter te sternetur tinea et operimentum tuum erunt vermes 12 quomodo cecidisti de caelo lucifer qui mane oriebaris corruisti in terram qui vulnerabas gentes 13 qui dicebas in corde tuo in caelum conscendam super astra Dei exaltabo solium meum sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis 14 ascendam super altitudinem nubium ero similis Altissimo 15 verumtamen ad infernum detraheris in profundum laci 16 qui te viderint ad te inclinabuntur teque prospicient numquid iste est vir qui conturbavit terram qui concussit regna 17 qui posuit orbem desertum et urbes eius destruxit vinctis eius non aperuit carcerem 18 omnes reges gentium universi dormierunt in gloria vir in domo sua 19 tu autem proiectus es de sepulchro tuo quasi stirps inutilis pollutus et obvolutus qui interfecti sunt gladio et descenderunt ad fundamenta laci quasi cadaver putridum 20 non habebis consortium neque cum eis in sepultura tu enim terram disperdisti tu populum occidisti non vocabitur in aeternum semen pessimorum 21 praeparate filios eius occisioni in iniquitate patrum eorum non consurgent nec hereditabunt terram neque implebunt faciem orbis civitatum 22 et consurgam super eos dicit Dominus exercituum et perdam Babylonis nomen et reliquias et germen et progeniem ait Dominus 23 et ponam eam in possessionem ericii et in paludes aquarum et scopabo eam in scopa terens dicit Dominus exercituum 24 iuravit Dominus exercituum dicens si non ut putavi ita erit et quomodo mente tractavi 25 sic eveniet ut conteram Assyrium in terra mea et in montibus meis conculcem eum et auferetur ab eis iugum eius et onus illius ab umero eorum tolletur 26 hoc consilium quod cogitavi super omnem terram et haec est manus extenta super universas gentes 27 Dominus enim exercituum decrevit et quis poterit infirmare et manus eius extenta et quis avertet eam 28 in anno quo mortuus est rex Ahaz factum est onus istud 29 ne laeteris Philisthea omnis tu quoniam comminuta est virga percussoris tui de radice enim colubri egredietur regulus et semen eius absorbens volucrem 30 et pascentur primogeniti pauperum et pauperes fiducialiter requiescent et interire faciam in fame radicem tuam et reliquias tuas interficiam 31 ulula porta clama civitas prostrata est Philisthea omnis ab aquilone enim fumus venit et non est qui effugiat agmen eius 32 et quid respondebitur nuntiis gentis quia Dominus fundavit Sion et in ipsa sperabunt pauperes populi eius

[15] 1 onus Moab quia nocte vastata est Ar Moab conticuit quia nocte vastatus est murus Moab conticuit 2 ascendit domus et Dibon ad excelsa in planctum super Nabo et super Medaba Moab ululabit in cunctis capitibus eius calvitium omnis barba radetur 3 in triviis eius accincti sunt sacco super tecta eius et in plateis eius omnis ululat descendit in fletum 4 clamavit Esebon et Eleale usque Iasa audita est vox eorum super hoc expediti Moab ululabunt anima eius ululabit sibi 5 cor meum ad Moab clamabit vectes eius usque ad Segor vitulam conternantem per ascensum enim Luith flens ascendet et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt 6 aquae enim Nemrim desertae erunt quia aruit herba defecit germen viror omnis interiit 7 secundum magnitudinem operis et visitatio eorum ad torrentem salicum ducent eos 8 quoniam circumiit clamor terminum Moab usque ad Gallim ululatus eius et usque ad puteum Helim clamor eius 9 quia aquae Dibon repletae sunt sanguine ponam enim super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab leonem et reliquiis terrae

[16] 1 emitte agnum dominatorem terrae de Petra deserti ad montem filiae Sion 2 et erit sicut avis fugiens et pulli de nido avolantes sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon 3 ini consilium coge concilium pone quasi noctem umbram tuam in meridie absconde fugientes et vagos ne prodas 4 habitabunt apud te profugi mei Moab esto latibulum eorum a facie vastatoris finitus est enim pulvis consummatus est miser defecit qui conculcabat terram 5 et praeparabitur in misericordia solium et sedebit super eum in veritate in tabernaculo David iudicans et quaerens iudicium et velociter reddens quod iustum est 6 audivimus superbiam Moab superbus est valde superbia eius et arrogantia eius et indignatio eius plus quam fortitudo eius 7 idcirco ululabit Moab ad Moab universus ululabit his qui laetantur super muro cocti lateris loquimini plagas suas 8 quoniam suburbana Esebon deserta sunt et vinea Sabama domini gentium exciderunt flagella eius usque ad Iazer pervenerunt erraverunt in deserto propagines eius relictae sunt transierunt mare 9 super hoc plorabo in fletu Iazer vineam Sabama inebriabo te lacrima mea Esebon et Eleale quoniam super vindemiam tuam et super messem tuam vox calcantium inruit 10 et auferetur laetitia et exultatio de Carmelo et in vineis non exultabit neque iubilabit vinum in torculari non calcabit qui calcare consueverat vocem calcantium abstuli 11 super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit et viscera mea ad murum cocti lateris 12 et erit cum apparuerit quod laboravit Moab super excelsis suis ingredietur ad sancta sua ut obsecret et non valebit 13 hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc 14 et nunc locutus est Dominus dicens in tribus annis quasi anni mercennarii auferetur gloria Moab super omni populo multo et relinquetur parvus et modicus nequaquam multus

[17] 1 onus Damasci ecce Damascus desinet esse civitas et erit sicut acervus lapidum in ruina 2 derelictae civitates Aroer gregibus erunt et requiescent ibi et non erit qui exterreat 3 et cessabit adiutorium ab Ephraim et regnum a Damasco et reliquiae Syriae sicut gloria filiorum Israhel erunt dicit Dominus exercituum 4 et erit in die illa adtenuabitur gloria Iacob et pingue carnis eius marcescet 5 et erit sicut congregans in messe quod restiterit et brachium eius spicas leget et erit sicut quaerens spicas in valle Rafaim 6 et relinquetur in eo sicut racemus et sicut excussio oleae duarum aut trium olivarum in summitate rami sive quattuor aut quinque in cacuminibus eius fructus eius dicit Dominus Deus Israhel 7 in die illa inclinabitur homo ad factorem suum et oculi eius ad Sanctum Israhel respicient 8 et non inclinabitur ad altaria quae fecerunt manus eius et quae operati sunt digiti eius non respiciet lucos et delubra 9 in die illa erunt civitates fortitudinis eius derelictae sicut aratra et segetes quae derelictae sunt a facie filiorum Israhel et erit deserta 10 quia oblita es Dei salvatoris tui et Fortis adiutoris tui non es recordata propterea plantabis plantationem fidelem et germen alienum seminabis 11 in die plantationis tuae labrusca et mane semen tuum florebit ablata est messis in die hereditatis et dolebit graviter 12 vae multitudo populorum multorum ut multitudo maris sonantis et tumultus turbarum sicut sonitus aquarum multarum 13 sonabunt populi sicut sonitus aquarum inundantium et increpabit eum et fugiet procul et rapietur sicut pulvis montium a facie venti et sicut turbo coram tempestate 14 in tempore vespere et ecce turbatio in matutino et non subsistet haec est pars eorum qui vastaverunt nos et sors diripientium nos

[18] 1 vae terrae cymbalo alarum quae est trans flumina Aethiopiae 2 qui mittit in mari legatos et in vasis papyri super aquas ite angeli veloces ad gentem convulsam et dilaceratam ad populum terribilem post quem non est alius gentem expectantem expectantem et conculcatam cuius diripuerunt flumina terram eius 3 omnes habitatores orbis qui moramini in terra cum elevatum fuerit signum in montibus videbitis et clangorem tubae audietis 4 quia haec dicit Dominus ad me quiescam et considerabo in loco meo sicut meridiana lux clara est et sicut nubes roris in die messis 5 ante messem enim totus effloruit et inmatura perfectio germinabit et praecidentur ramusculi eius falcibus et quae derelicta fuerint abscidentur excutientur 6 et relinquentur simul avibus montium et bestiis terrae et aestate perpetua erunt super eum volucres et omnes bestiae terrae super illum hiemabunt 7 in tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso et dilacerato a populo terribili post quem non fuit alius a gente expectante expectante et conculcata cuius diripuerunt flumina terram eius ad locum nominis Domini exercituum montem Sion

[19] 1 onus Aegypti ecce Dominus ascendet super nubem levem et ingredietur Aegyptum et movebuntur simulacra Aegypti a facie eius et cor Aegypti tabescet in medio eius 2 et concurrere faciam Aegyptios adversum Aegyptios et pugnabit vir contra fratrem suum et vir contra amicum suum civitas adversus civitatem regnum adversus regnum 3 et disrumpetur spiritus Aegypti in visceribus eius et consilium eius praecipitabo et interrogabunt simulacra sua et divinos suos et pythones et ariolos 4 et tradam Aegyptum in manu dominorum crudelium et rex fortis dominabitur eorum ait Dominus Deus exercituum 5 et arescet aqua de mari et fluvius desolabitur atque siccabitur 6 et deficient flumina adtenuabuntur et siccabuntur rivi aggerum calamus et iuncus marcescet 7 nudabitur alveus rivi a fonte suo et omnis sementis inrigua siccabitur arescet et non erit 8 et maerebunt piscatores et lugebunt omnes mittentes in flumen hamum et expandentes rete super faciem aquae marcescent 9 confundentur qui operabantur linum pectentes et texentes subtilia 10 et erunt inrigua eius flaccentia omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces 11 stulti principes Taneos sapientes consiliarii Pharao dederunt consilium insipiens quomodo dicetis Pharaoni filius sapientium ego filius regum antiquorum 12 ubi sunt nunc sapientes tui adnuntient tibi et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum 13 stulti facti sunt principes Taneos emarcuerunt principes Mempheos deceperunt Aegyptum angulum populorum eius 14 Dominus miscuit in medio eius spiritum vertiginis et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo sicut errat ebrius et vomens 15 et non erit Aegypto opus quod faciat caput et caudam incurvantem et refrenantem 16 in die illa erit Aegyptus quasi mulieres et stupebunt et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum quam ipse movebit super eam 17 et erit terra Iuda Aegypto in festivitatem omnis qui illius fuerit recordatus pavebit a facie consilii Domini exercituum quod ipse cogitavit super eam 18 in die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti loquentes lingua Chanaan et iurantes per Dominum exercituum civitas Solis vocabitur una 19 in die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti et titulus iuxta terminum eius Domini 20 et erit in signum et in testimonium Domino exercituum in terra Aegypti clamabunt enim ad Dominum a facie tribulantis et mittet eis salvatorem et propugnatorem qui liberet eos 21 et cognoscetur Dominus ab Aegypto et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa et colent eum in hostiis et muneribus et vota vovebunt Domino et solvent 22 et percutiet Dominus Aegyptum plaga et sanabit eam et revertentur ad Dominum et placabitur eis et sanabit eos 23 in die illa erit via de Aegypto in Assyrios et intrabit Assyrius Aegyptum et Aegyptius in Assyrios et servient Aegyptii Assur 24 in die illa erit Israhel tertius Aegyptio et Assyrio benedictio in medio terrae 25 cui benedixit Dominus exercituum dicens benedictus populus meus Aegypti et opus manuum mearum Assyrio hereditas autem mea Israhel

[20] 1 in anno quo ingressus est Tharthan in Azotum cum misisset eum Sargon rex Assyriorum et pugnasset contra Azotum et cepisset eam 2 in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos dicens vade et solve saccum de lumbis tuis et calciamenta tua tolle de pedibus tuis et fecit sic vadens nudus et disculciatus 3 et dixit Dominus sicut ambulavit servus meus Isaias nudus et disculciatus trium annorum signum et portentum erit super Aegyptum et super Aethiopiam 4 sic minabit rex Assyriorum captivitatem Aegypti et transmigrationem Aethiopiae iuvenum et senum nudam et disculciatam discopertis natibus ignominiam Aegypti 5 et timebunt et confundentur ab Aethiopia spe sua et ab Aegypto gloria sua 6 et dicet habitator insulae huius in die illa ecce haec erat spes nostra ad quos confugimus in auxilium ut liberaret nos a facie regis Assyriorum et quomodo effugere poterimus nos

[21] 1 onus deserti maris sicut turbines ab africo veniunt de deserto venit de terra horribili 2 visio dura nuntiata est mihi qui incredulus est infideliter agit et qui depopulator est vastat ascende Aelam obside Mede omnem gemitum eius cessare feci 3 propterea repleti sunt lumbi mei dolore angustia possedit me sicut angustia parientis corrui cum audirem conturbatus sum cum viderem 4 emarcuit cor meum tenebrae stupefecerunt me Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum 5 pone mensam contemplare in specula comedentes bibentes surgite principes arripite clypeum 6 haec enim dixit mihi Dominus vade et pone speculatorem et quodcumque viderit adnuntiet 7 et vidit currum duorum equitum ascensorem asini et ascensorem cameli et contemplatus est diligenter multo intuitu 8 et clamavit leo super specula Domini ego sum stans iugiter per diem et super custodiam meam ego sum stans totis noctibus 9 ecce iste venit ascensor vir bigae equitum et respondit et dixit cecidit cecidit Babylon et omnia sculptilia deorum eius contrita sunt in terram 10 tritura mea et fili areae meae quae audivi a Domino exercituum Deo Israhel adnuntiavi vobis 11 onus Duma ad me clamat ex Seir custos quid de nocte custos quid de nocte 12 dixit custos venit mane et nox si quaeritis quaerite convertimini venite 13 onus in Arabia in saltu ad vesperam dormietis in semitis Dodanim 14 occurrentes sitienti ferte aquam qui habitatis terram austri cum panibus occurrite fugienti 15 a facie enim gladiorum fugerunt a facie gladii inminentis a facie arcus extenti a facie gravis proelii 16 quoniam haec dicit Dominus ad me adhuc in uno anno quasi in anno mercennarii et auferetur omnis gloria Cedar 17 et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar inminuentur Dominus enim Deus Israhel locutus est

[22] 1 onus vallis Visionis quidnam tibi quoque est quia ascendisti et tu omnis in tecta 2 clamoris plena urbs frequens civitas exultans interfecti tui non interfecti gladio nec mortui in bello 3 cuncti principes tui fugerunt simul dureque ligati sunt omnes qui inventi sunt vincti sunt pariter procul fugerunt 4 propterea dixi recedite a me amare flebo nolite incumbere ut consolemini me super vastitate filiae populi mei 5 dies enim interfectionis et conculcationis et fletuum Domino Deo exercituum in valle Visionis scrutans murum et magnificus super montem 6 et Aelam sumpsit faretram currum hominis equitis et parietem nudavit clypeus 7 et erunt electae valles tuae plenae quadrigarum et equites ponent sedes suas in porta 8 et revelabitur operimentum Iudae et videbis in die illa armamentarium domus saltus 9 et scissuras civitatis David videbitis quia multiplicatae sunt et congregastis aquas piscinae inferioris 10 et domos Hierusalem numerastis et destruxistis domos ad muniendum murum 11 et lacum fecistis inter duos muros et aquam piscinae veteris et non suspexistis ad eum qui fecerat eam et operatorem eius de longe non vidistis 12 et vocavit Dominus Deus exercituum in die illa ad fletum et ad planctum ad calvitium et ad cingulum sacci 13 et ecce gaudium et laetitia occidere vitulos et iugulare arietes comedere carnes et bibere vinum comedamus et bibamus cras enim moriemur 14 et revelata est in auribus meis Domini exercituum si dimittetur iniquitas haec vobis donec moriamini dicit Dominus Deus exercituum 15 haec dicit Dominus Deus exercituum vade ingredere ad eum qui habitat in tabernaculo ad Sobnam praepositum templi 16 quid tu hic aut quasi quis hic quia excidisti tibi hic sepulchrum excidisti in excelso memoriam diligenter in petra tabernaculum tibi 17 ecce Dominus asportari te faciet sicut asportatur gallus gallinacius et quasi amictum sic sublevabit te 18 coronans coronabit te tribulatione quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam ibi morieris et ibi erit currus gloriae tuae ignominia domus Domini tui 19 et expellam te de statione tua et de ministerio tuo deponam te 20 et erit in die illa vocabo servum meum Eliachim filium Helciae 21 et induam illum tunicam tuam et cingulo tuo confortabo eum et potestatem tuam dabo in manu eius et erit quasi pater habitantibus Hierusalem et domui Iuda 22 et dabo clavem domus David super umerum eius et aperiet et non erit qui claudat et claudet et non erit qui aperiat 23 et figam illum paxillum in loco fideli et erit in solium gloriae domui patris sui 24 et suspendent super eum omnem gloriam domus patris eius vasorum diversa genera omne vas parvulum a vasis craterarum usque ad omne vas musicorum 25 in die illo dicit Dominus exercituum auferetur paxillus qui fixus fuerat in loco fideli et frangetur et cadet et peribit quod pependerat in eo quia Dominus locutus est

[23] 1 onus Tyri ululate naves maris quia vastata est domus unde venire consueverant de terra Cetthim revelatum est eis 2 tacete qui habitatis in insula negotiatio Sidonis transfretantes mare repleverunt te 3 in aquis multis semen Nili messis fluminis fruges eius et facta est negotiatio gentium 4 erubesce Sidon ait enim mare fortitudo maris dicens non parturivi et non peperi et non enutrivi iuvenes nec ad incrementum perduxi virgines 5 cum auditum fuerit in Aegypto dolebunt cum audierint de Tyro 6 transite maria ululate qui habitatis in insula 7 numquid non haec vestra est quae gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate sua ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum 8 quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam cuius negotiatores principes institores eius incliti terrae 9 Dominus exercituum cogitavit hoc ut detraheret superbiam omnis gloriae et ad ignominiam deduceret universos inclitos terrae 10 transi terram tuam quasi flumen filia maris non est cingulum ultra tibi 11 manum suam extendit super mare conturbavit regna Dominus mandavit adversum Chanaan ut contereret fortes eius 12 et dixit non adicies ultra ut glorieris calumniam sustinens virgo filia Sidonis in Cetthim consurgens transfreta ibi quoque non erit requies tibi 13 ecce terra Chaldeorum talis populus non fuit Assur fundavit eam in captivitatem transduxerunt robustos eius suffoderunt domos eius posuerunt eam in ruinam 14 ululate naves maris quia devastata est fortitudo vestra 15 et erit in die illa in oblivione eris o Tyre septuaginta annis sicut dies regis unius post septuaginta autem annos erit Tyro quasi canticum meretricis 16 sume citharam circui civitatem meretrix oblivioni tradita bene cane frequenta canticum ut memoria tui sit 17 et erit post septuaginta annos visitabit Dominus Tyrum et reducet eam ad mercedes suas et rursum fornicabitur cum universis regnis terrae super faciem terrae 18 et erunt negotiatio eius et mercedes eius sanctificatae Domino non condentur neque reponentur quia his qui habitaverint coram Domino erit negotiatio eius ut manducent in saturitatem et vestiantur usque ad vetustatem

[24] 1 ecce Dominus dissipabit terram et nudabit eam et adfliget faciem eius et disperget habitatores eius 2 et erit sicut populus sic sacerdos et sicut servus sic dominus eius sicut ancilla sic domina eius sicut emens sic ille qui vendit sicut fenerator sic is qui mutuum accipit sicut qui repetit sic qui debet 3 dissipatione dissipabitur terra et direptione praedabitur Dominus enim locutus est verbum hoc 4 luxit et defluxit terra et infirmata est defluxit orbis infirmata est altitudo populi terrae 5 et terra interfecta est ab habitatoribus suis quia transgressi sunt leges mutaverunt ius dissipaverunt foedus sempiternum 6 propter hoc maledictio vorabit terram et peccabunt habitatores eius ideoque insanient cultores eius et relinquentur homines pauci 7 luxit vindemia infirmata est vitis ingemuerunt omnes qui laetabantur corde 8 cessavit gaudium tympanorum quievit sonitus laetantium conticuit dulcedo citharae 9 cum cantico non bibent vinum amara erit potio bibentibus illam 10 adtrita est civitas vanitatis clausa est omnis domus nullo introeunte 11 clamor erit super vino in plateis deserta est omnis laetitia translatum est gaudium terrae 12 relicta est in urbe solitudo et calamitas opprimet portas 13 quia haec erunt in medio terrae in medio populorum quomodo si paucae olivae quae remanserunt excutiantur ex olea et racemi cum fuerit finita vindemia 14 hii levabunt vocem suam atque laudabunt cum glorificatus fuerit Dominus hinnient de mari 15 propter hoc in doctrinis glorificate Dominum in insulis maris nomen Domini Dei Israhel 16 a finibus terrae laudes audivimus gloriam iusti et dixi secretum meum mihi secretum meum mihi vae mihi praevaricantes praevaricati sunt et praevaricatione transgressorum praevaricati sunt 17 formido et fovea et laqueus super te qui habitator es terrae 18 et erit qui fugerit a voce formidinis cadet in foveam et qui se explicuerit de fovea tenebitur laqueo quia cataractae de excelsis apertae sunt et concutientur fundamenta terrae 19 confractione confringetur terra contritione conteretur terra commotione commovebitur terra 20 agitatione agitabitur terra sicut ebrius et auferetur quasi tabernaculum unius noctis et gravabit eam iniquitas sua et corruet et non adiciet ut resurgat 21 et erit in die illa visitabit Dominus super militiam caeli in excelso et super reges terrae qui sunt super terram 22 et congregabuntur in congregationem unius fascis in lacum et cludentur ibi in carcerem et post multos dies visitabuntur 23 et erubescet luna et confundetur sol cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion et in Hierusalem et in conspectu senum suorum fuerit glorificatus

[25] 1 Domine Deus meus es tu exaltabo te confitebor nomini tuo quoniam fecisti mirabilia cogitationes antiquas fideles amen 2 quia posuisti civitatem in tumulum urbem fortem in ruinam domum alienorum ut non sit civitas et in sempiternum non aedificetur 3 super hoc laudabit te populus fortis civitas gentium robustarum timebit te 4 quia factus es fortitudo pauperi fortitudo egeno in tribulatione sua spes a turbine umbraculum ab aestu spiritus enim robustorum quasi turbo inpellens parietem 5 sicut aestum in siti tumultum alienorum humiliabis et quasi calore sub nube torrente propaginem fortium marcescere facies 6 et faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium pinguium convivium vindemiae pinguium medullatorum vindemiae defecatae 7 et praecipitabit in monte isto faciem vinculi conligati super omnes populos et telam quam orditus est super universas nationes 8 praecipitabit mortem in sempiternum et auferet Dominus Deus lacrimam ab omni facie et obprobrium populi sui auferet de universa terra quia Dominus locutus est 9 et dicet in die illa ecce Deus noster iste expectavimus eum et salvabit nos iste Dominus sustinuimus eum exultabimus et laetabimur in salutari eius 10 quia requiescet manus Domini in monte isto et triturabitur Moab sub eo sicuti teruntur paleae in plaustro 11 et extendet manus suas sub eo sicut extendit natans ad natandum et humiliabit gloriam eius cum adlisione manuum eius 12 et munimenta sublimium murorum tuorum concident et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem

[26] 1 in die illa cantabitur canticum istud in terra Iuda urbs fortitudinis nostrae salvator ponetur in ea murus et antemurale 2 aperite portas et ingrediatur gens iusta custodiens veritatem 3 vetus error abiit servabis pacem pacem quia in te speravimus 4 sperastis in Domino in saeculis aeternis in Domino Deo forti in perpetuum 5 quia incurvabit habitantes in excelso civitatem sublimem humiliabit humiliabit eam usque ad terram detrahet eam usque ad pulverem 6 conculcabit eam pes pedes pauperis gressus egenorum 7 semita iusti recta est rectus callis iusti ad ambulandum 8 et in semita iudiciorum tuorum Domine sustinuimus te nomen tuum et memoriale tuum in desiderio animae 9 anima mea desideravit te in nocte sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te cum feceris iudicia tua in terra iustitiam discent habitatores orbis 10 misereamur impio et non discet iustitiam in terra sanctorum inique gessit et non videbit gloriam Domini 11 Domine exaltetur manus tua et non videant videant et confundantur zelantes populi et ignis hostes tuos devoret 12 Domine dabis pacem nobis omnia enim opera nostra operatus es nobis 13 Domine Deus noster possederunt nos domini absque te tantum in te recordemur nominis tui 14 morientes non vivant gigantes non resurgant propterea visitasti et contrivisti eos et perdidisti omnem memoriam eorum 15 indulsisti genti Domine indulsisti genti numquid glorificatus es elongasti omnes terminos terrae 16 Domine in angustia requisierunt te in tribulatione murmuris doctrina tua eis 17 sicut quae concipit cum adpropinquaverit ad partum dolens clamat in doloribus suis sic facti sumus a facie tua Domine 18 concepimus et quasi parturivimus et peperimus spiritum salutes non fecimus in terra ideo non ceciderunt habitatores terrae 19 vivent mortui tui interfecti mei resurgent expergiscimini et laudate qui habitatis in pulvere quia ros lucis ros tuus et terram gigantum detrahes in ruinam 20 vade populus meus intra in cubicula tua claude ostia tua super te abscondere modicum ad momentum donec pertranseat indignatio 21 ecce enim Dominus egreditur de loco suo ut visitet iniquitatem habitatoris terrae contra eum et revelabit terra sanguinem suum et non operiet ultra interfectos suos

[27] 1 in die illo visitabit Dominus in gladio suo duro et grandi et forti super Leviathan serpentem vectem et super Leviathan serpentem tortuosum et occidet cetum qui in mari est 2 in die illa vinea meri cantabit ei 3 ego Dominus qui servo eam repente propinabo ei ne forte visitetur contra eam nocte et die servo eam 4 indignatio non est mihi quis dabit me spinam et veprem in proelio gradiar super eam succendam eam pariter 5 an potius tenebit fortitudinem meam faciet pacem mihi pacem faciet mihi 6 qui egrediuntur impetu ad Iacob florebit et germinabit Israhel et implebunt faciem orbis semine 7 numquid iuxta plagam percutientis se percussit eum aut sicut occidit interfectos eius sic occisus est 8 in mensura contra mensuram cum abiecta fuerit iudicabis eam meditata est in spiritu suo duro per diem aestus 9 idcirco super hoc dimittetur iniquitas domui Iacob et iste omnis fructus ut auferatur peccatum eius cum posuerit omnes lapides altaris sicut lapides cineris adlisos non stabunt luci et delubra 10 civitas enim munita desolata erit speciosa relinquetur et dimittetur quasi desertum ibi pascetur vitulus et ibi accubabit et consumet summitates eius 11 in siccitate messis illius conterentur mulieres venientes et docentes eam non est enim populus sapiens propterea non miserebitur eius qui fecit eum et qui formavit eum non parcet ei 12 et erit in die illa percutiet Dominus ab alveo Fluminis usque ad torrentem Aegypti et vos congregabimini unus et unus filii Israhel 13 et erit in die illa clangetur in tuba magna et venient qui perditi fuerant de terra Assyriorum et qui eiecti erant in terra Aegypti et adorabunt Dominum in monte sancto in Hierusalem

[28] 1 vae coronae superbiae ebriis Ephraim et flori decidenti gloriae exultationis eius qui erant in vertice vallis pinguissimae errantes a vino 2 ecce validus et fortis Domini sicut impetus grandinis turbo confringens sicut impetus aquarum multarum inundantium et emissarum super terram spatiosam 3 pedibus conculcabitur corona superbiae ebriorum Ephraim 4 et erit flos decidens gloriae exultationis eius qui est super verticem vallis pinguium quasi temporaneum ante maturitatem autumni quod cum aspexerit videns statim ut manu tenuerit devorabit illud 5 in die illa erit Dominus exercituum corona gloriae et sertum exultationis residuo populi sui 6 et spiritus iudicii sedenti super iudicium et fortitudo revertentibus de bello ad portam 7 verum hii quoque prae vino nescierunt et prae ebrietate erraverunt sacerdos et propheta nescierunt prae ebrietate absorti sunt a vino erraverunt in ebrietate nescierunt videntem ignoraverunt iudicium 8 omnes enim mensae repletae sunt vomitu sordiumque ita ut non esset ultra locus 9 quem docebit scientiam et quem intellegere faciet auditum ablactatos a lacte apulsos ab uberibus 10 quia manda remanda manda remanda expecta reexpecta expecta reexpecta modicum ibi modicum ibi 11 in loquella enim labii et lingua altera loquetur ad populum istum 12 cui dixit haec requies reficite lassum et hoc est meum refrigerium et noluerunt audire 13 et erit eis verbum Domini manda remanda manda remanda expecta reexpecta expecta reexpecta modicum ibi modicum ibi ut vadant et cadant retrorsum et conterantur et inlaqueentur et capiantur 14 propter hoc audite verbum Domini viri inlusores qui dominamini super populum meum qui est in Hierusalem 15 dixistis enim percussimus foedus cum morte et cum inferno fecimus pactum flagellum inundans cum transierit non veniet super nos quia posuimus mendacium spem nostram et mendacio protecti sumus 16 idcirco haec dicit Dominus Deus ecce ego mittam in fundamentis Sion lapidem lapidem probatum angularem pretiosum in fundamento fundatum qui crediderit non festinet 17 et ponam iudicium in pondere et iustitiam in mensura et subvertet grando spem mendacii et protectionem aquae inundabunt 18 et delebitur foedus vestrum cum morte et pactum vestrum cum inferno non stabit flagellum inundans cum transierit eritis ei in conculcationem 19 quandocumque pertransierit tollet vos quoniam mane diluculo pertransibit in die et in nocte et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui 20 coangustatum est enim stratum ita ut alter decidat et pallium breve utrumque operire non potest 21 sicut enim in monte Divisionum stabit Dominus sicut in valle quae est in Gabao irascetur ut faciat opus suum alienum opus eius ut operetur opus suum peregrinum est opus ab eo 22 et nunc nolite inludere ne forte constringantur vincula vestra consummationem enim et adbreviationem audivi a Domino Deo exercituum super universam terram 23 auribus percipite et audite vocem meam adtendite et audite eloquium meum 24 numquid tota die arabit arans ut serat proscindet et sariet humum suam 25 nonne cum adaequaverit faciem eius seret gith et cyminum sparget et ponet triticum per ordinem et hordeum et milium et viciam in finibus suis 26 et erudiet eum illud in iudicio Deus suus docebit eum illud 27 non enim in serris triturabitur gith nec rota plaustri super cyminum circumiet sed in virga excutietur gith et cyminum in baculo 28 panis autem comminuetur verum non in perpetuum triturans triturabit illum neque vexabit eum rota plaustri nec in ungulis suis comminuet eum 29 et hoc a Domino Deo exercituum exivit ut mirabile faceret consilium et magnificaret iustitiam

[29] 1 vae Arihel Arihel civitas quam circumdedit David additus est annus ad annum sollemnitates evolutae sunt 2 et circumvallabo Arihel et erit tristis et maerens et erit mihi quasi Arihel 3 et circumdabo quasi spheram in circuitu tuo et iaciam contra te aggerem et munimenta ponam in obsidionem tuam 4 humiliaberis de terra loqueris et de humo audietur eloquium tuum et erit quasi pythonis de terra vox tua et de humo eloquium tuum mussitabit 5 et erit sicut pulvis tenuis multitudo ventilantium te et sicut favilla pertransiens multitudo eorum qui contra te praevaluerunt 6 eritque repente confestim a Domino exercituum visitabitur in tonitru et commotione terrae et voce magna turbinis et tempestatis et flammae ignis devorantis 7 et erit sicut somnium visionis nocturnae multitudo omnium gentium quae dimicaverunt contra Arihel et omnes qui militaverunt et obsederunt et praevaluerunt adversus eam 8 et sicuti somniat esuriens et comedit cum autem fuerit expertus vacua est anima eius et sicut somniat sitiens et bibit et postquam fuerit expergefactus lassus adhuc sitit et anima eius vacua est sic erit multitudo omnium gentium quae dimicaverunt contra montem Sion 9 obstupescite et admiramini fluctuate et vacillate inebriamini et non a vino movemini et non ebrietate 10 quoniam miscuit vobis Dominus spiritum soporis claudet oculos vestros prophetas et principes vestros qui vident visiones operiet 11 et erit vobis visio omnium sicut verba libri signati quem cum dederint scienti litteras dicent lege istum et respondebit non possum signatus est enim 12 et dabitur liber nescienti litteras diceturque ei lege et respondebit nescio litteras 13 et dixit Dominus eo quod adpropinquat populus iste ore suo et labiis suis glorificat me cor autem eius longe est a me et timuerunt me mandato hominum et doctrinis 14 ideo ecce ego addam ut admirationem faciam populo huic miraculo grandi et stupendo peribit enim sapientia a sapientibus eius et intellectus prudentium eius abscondetur 15 vae qui profundi estis corde ut a Domino abscondatis consilium quorum sunt in tenebris opera et dicunt quis videt nos et quis novit nos 16 perversa est haec vestra cogitatio quasi lutum contra figulum cogitet et dicat opus factori suo non fecisti me et figmentum dicat fictori suo non intellegis 17 nonne adhuc in modico et in brevi convertetur Libanus in Chermel et Chermel in saltum reputabitur 18 et audient in die illa surdi verba libri et de tenebris et caligine oculi caecorum videbunt 19 et addent mites in Domino laetitiam et pauperes homines in Sancto Israhel exultabunt 20 quoniam defecit qui praevalebat consummatus est inlusor et succisi sunt omnes qui vigilabant super iniquitatem 21 qui peccare faciebant homines in verbo et arguentem in porta subplantabant et declinaverunt frustra a iusto 22 propter hoc haec dicit Dominus ad domum Iacob qui redemit Abraham non modo confundetur Iacob nec modo vultus eius erubescet 23 sed cum viderit filios suos opera manuum mearum in medio sui sanctificantes nomen meum et sanctificabunt Sanctum Iacob et Deum Israhel praedicabunt 24 et scient errantes spiritu intellectum et mussitatores discent legem

[30] 1 vae filii desertores dicit Dominus ut faceretis consilium et non ex me et ordiremini telam et non per spiritum meum ut adderetur peccatum super peccatum 2 qui ambulatis ut descendatis in Aegyptum et os meum non interrogastis sperantes auxilium in fortitudine Pharao et habentes fiduciam in umbra Aegypti 3 et erit vobis fortitudo Pharaonis in confusionem et fiducia umbrae Aegypti in ignominiam 4 erant enim in Tanis principes tui et nuntii tui usque ad Anes pervenerunt 5 omnes confusi sunt super populo qui eis prodesse non potuit non fuerunt in auxilium et in aliquam utilitatem sed in confusionem et obprobrium 6 onus iumentorum austri in terra tribulationis et angustiae leaena et leo ex eis vipera et regulus volans portantes super umeros iumentorum divitias suas et super gibbum camelorum thesauros suos ad populum qui eis prodesse non poterit 7 Aegyptus enim frustra et vane auxiliabitur ideo clamavi super hoc superbia tantum est quiesce 8 nunc ingressus scribe eis super buxum et in libro diligenter exara illud et erit in die novissimo in testimonium usque ad aeternum 9 populus enim ad iracundiam provocans est et filii mendaces filii nolentes audire legem Domini 10 qui dicunt videntibus nolite videre et aspicientibus nolite aspicere nobis ea quae recta sunt loquimini nobis placentia videte nobis errores 11 auferte a me viam declinate a me semitam cesset a facie nostra Sanctus Israhel 12 propterea haec dicit Sanctus Israhel pro eo quod reprobastis verbum hoc et sperastis in calumniam et tumultum et innixi estis super eo 13 propterea erit vobis iniquitas haec sicut interruptio cadens et requisita in muro excelso quoniam subito dum non speratur veniet contritio eius 14 et comminuetur sicut conteritur lagoena figuli contritione pervalida et non invenietur de fragmentis eius testa in qua portetur igniculus de incendio aut hauriatur parum aquae de fovea 15 quia haec dicit Dominus Deus Sanctus Israhel si revertamini et quiescatis salvi eritis in silentio et in spe erit fortitudo vestra et noluistis 16 et dixistis nequaquam sed ad equos fugiemus ideo fugietis et super veloces ascendemus ideo veloces erunt qui persequentur vos 17 mille homines a facie terroris unius et a facie terroris quinque fugietis donec relinquamini quasi malus navis in vertice montis et quasi signum super collem 18 propterea expectat Dominus ut misereatur vestri et ideo exaltabitur parcens vobis quia Deus iudicii Dominus beati omnes qui expectant eum 19 populus enim Sion habitabit in Hierusalem plorans nequaquam plorabis miserans miserebitur tui ad vocem clamoris tui statim ut audierit respondebit tibi 20 et dabit vobis Dominus panem artum et aquam brevem et non faciet avolare a te ultra doctorem tuum et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum 21 et aures tuae audient verbum post tergum monentis haec via ambulate in ea neque ad dexteram neque ad sinistram 22 et contaminabis lamminas sculptilium argenti tui et vestimentum conflatilis auri tui et disperges ea sicut inmunditiam menstruatae egredere dices ei 23 et dabitur pluvia semini tuo ubicumque seminaveris in terra et panis frugum terrae erit uberrimus et pinguis pascetur in possessione tua in die illo agnus spatiose 24 et tauri tui et pulli asinorum qui operantur terram commixtum migma comedent sic in area ut ventilatum est 25 et erunt super omnem montem excelsum et super omnem collem elevatum rivi currentium aquarum in die interfectionis multorum cum ceciderint turres 26 et erit lux lunae sicut lux solis et lux solis erit septempliciter sicut lux septem dierum in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui et percussuram plagae eius sanaverit 27 ecce nomen Domini venit de longinquo ardens furor eius et gravis ad portandum labia eius repleta sunt indignatione et lingua eius quasi ignis devorans 28 spiritus eius velut torrens inundans usque ad medium colli ad perdendas gentes in nihilum et frenum erroris quod erat in maxillis populorum 29 canticum erit vobis sicut nox sanctificatae sollemnitatis et laetitia cordis sicut qui pergit cum tibia ut intret in montem Domini ad Fortem Israhel 30 et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae et terrorem brachii sui ostendet in comminatione furoris et flamma ignis devorantis adlidet in turbine et in lapide grandinis 31 a voce enim Domini pavebit Assur virga percussus 32 et erit transitus virgae fundatus quam requiescere faciet Dominus super eum in tympanis et in citharis et in bellis praecipuis expugnabit eos 33 praeparata est enim ab heri Thofeth a rege praeparata profunda et dilatata nutrimenta eius ignis et ligna multa flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam

[31] 1 vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium in equis sperantes et habentes fiduciam super quadrigis quia multae sunt et super equitibus quia praevalidi nimis et non sunt confisi super Sanctum Israhel et Dominum non requisierunt 2 ipse autem sapiens adduxit malum et verba sua non abstulit et consurget contra domum pessimorum et contra auxilium operantium iniquitatem 3 Aegyptus homo et non deus et equi eorum caro et non spiritus et Dominus inclinabit manum suam et corruet auxiliator et cadet cui praestatur auxilium simulque omnes consumentur 4 quia haec dicit Dominus ad me quomodo si rugiat leo et catulus leonis super praedam suam cum occurrerit ei multitudo pastorum a voce eorum non formidabit et a multitudine eorum non pavebit sic descendet Dominus exercituum ut proelietur super montem Sion et super collem eius 5 sicut aves volantes sic proteget Dominus exercituum Hierusalem protegens et liberans transiens et salvans 6 convertimini sicut in profundum recesseratis filii Israhel 7 in die enim illa abiciet vir idola argenti sui et idola auri sui quae fecerunt vobis manus vestrae in peccatum 8 et cadet Assur in gladio non viri et gladius non hominis vorabit eum et fugiet non a facie gladii et iuvenes eius vectigales erunt 9 et fortitudo eius a terrore transibit et pavebunt fugientes principes eius dixit Dominus cuius ignis est in Sion et caminus eius in Hierusalem

[32] 1 ecce in iustitia regnabit rex et principes in iudicio praeerunt 2 et erit vir sicut qui absconditur a vento et celat se a tempestate sicut rivi aquarum in siti et umbra petrae prominentis in terra deserta 3 non caligabunt oculi videntium et aures audientium diligenter auscultabunt 4 et cor stultorum intelleget scientiam et lingua balborum velociter loquetur et plane 5 non vocabitur ultra is qui insipiens est princeps neque fraudulentus appellabitur maior 6 stultus enim fatua loquetur et cor eius faciet iniquitatem ut perficiat simulationem et loquatur ad Dominum fraudulenter et vacuefaciat animam esurientis et potum sitienti auferat 7 fraudulenti vasa pessima sunt ipse enim cogitationes concinnavit ad perdendos mites in sermone mendacii cum loqueretur pauper iudicium 8 princeps vero ea quae digna sunt principe cogitavit et ipse super duces stabit 9 mulieres opulentae surgite et audite vocem meam filiae confidentes percipite auribus eloquium meum 10 post dies et annum et vos conturbabimini confidentes consummata est enim vindemia collectio ultra non veniet 11 obstupescite opulentae conturbamini confidentes exuite vos et confundimini accingite lumbos vestros 12 super ubera plangite super regione desiderabili super vinea fertili 13 super humum populi mei spina et vepres ascendent quanto magis super omnes domos gaudii civitatis exultantis 14 domus enim dimissa est multitudo urbis relicta est tenebrae et palpatio factae sunt super speluncas usque in aeternum gaudium onagrorum pascua gregum 15 donec effundatur super nos spiritus de excelso et erit desertum in Chermel et Chermel in saltum reputabitur 16 et habitabit in solitudine iudicium et iustitia in Chermel sedebit 17 et erit opus iustitiae pax et cultus iustitiae silentium et securitas usque in sempiternum 18 et sedebit populus meus in pulchritudine pacis et in tabernaculis fiduciae et in requie opulenta 19 grando autem in descensione saltus et humilitate humiliabitur civitas 20 beati qui seminatis super omnes aquas inmittentes pedem bovis et asini

[33] 1 vae qui praedaris nonne et ipse praedaberis et qui spernis nonne et ipse sperneris cum consummaveris depraedationem depraedaberis cum fatigatus desiveris contemnere contemneris 2 Domine miserere nostri te expectavimus esto brachium eorum in mane et salus nostra in tempore tribulationis 3 a voce angeli fugerunt populi ab exaltatione tua dispersae sunt gentes 4 et congregabuntur spolia vestra sicut colligitur brucus velut cum fossae plenae fuerint de eo 5 magnificatus est Dominus quoniam habitavit in excelso implevit Sion iudicio et iustitia 6 et erit fides in temporibus tuis divitiae salutis sapientia et scientia timor Domini ipse thesaurus eius 7 ecce videntes clamabunt foris angeli pacis amare flebunt 8 dissipatae sunt viae cessavit transiens per semitam irritum factum est pactum proiecit civitates non reputavit homines 9 luxit et elanguit terra confusus est Libanus et obsorduit et factus est Saron sicut desertum et concussa est Basan et Carmelus 10 nunc consurgam dicit Dominus nunc exaltabor nunc sublevabor 11 concipietis ardorem parietis stipulam spiritus vester ut ignis vorabit vos 12 et erunt populi quasi de incendio cinis spinae congregatae igni conburentur 13 audite qui longe estis quae fecerim et cognoscite vicini fortitudinem meam 14 conterriti sunt in Sion peccatores possedit tremor hypocritas quis poterit habitare de vobis cum igne devorante quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis 15 qui ambulat in iustitiis et loquitur veritates qui proicit avaritiam ex calumnia et excutit manus suas ab omni munere qui obturat aures suas ne audiat sanguinem et claudit oculos suos ne videat malum 16 iste in excelsis habitabit munimenta saxorum sublimitas eius panis ei datus est aquae eius fideles sunt 17 regem in decore suo videbunt oculi eius cernent terram de longe 18 cor tuum meditabitur timorem ubi est litteratus ubi legis verba ponderans ubi doctor parvulorum 19 populum inpudentem non videbis populum alti sermonis ita ut non possis intellegere disertitudinem linguae eius in quo nulla est sapientia 20 respice Sion civitatem sollemnitatis nostrae oculi tui videbunt Hierusalem habitationem opulentam tabernaculum quod nequaquam transferri poterit nec auferentur clavi eius in sempiternum et omnes funiculi eius non rumpentur 21 quia solummodo ibi magnificus Dominus noster locus fluviorum rivi latissimi et patentes non transibit per eum navis remigum neque trieris magna transgredietur eum 22 Dominus enim iudex noster Dominus legifer noster Dominus rex noster ipse salvabit nos 23 laxati sunt funiculi tui sed non praevalebunt sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas tunc dividentur spolia praedarum multarum claudi diripient rapinam 24 nec dicet vicinus elangui populus qui habitat in ea auferetur ab eo iniquitas

[34] 1 accedite gentes et audite et populi adtendite audiat terra et plenitudo eius orbis et omne germen eius 2 quia indignatio Domini super omnes gentes et furor super universam militiam eorum interfecit eos et dedit eos in occisionem 3 interfecti eorum proicientur et de cadaveribus eorum ascendet fetor tabescent montes sanguine eorum 4 et tabescet omnis militia caelorum et conplicabuntur sicut liber caeli et omnis militia eorum defluet sicut defluit folium de vinea et de ficu 5 quoniam inebriatus est in caelo gladius meus ecce super Idumeam descendet et super populum interfectionis meae ad iudicium 6 gladius Domini repletus est sanguine incrassatus est adipe de sanguine agnorum et hircorum de sanguine medullatorum arietum victima enim Domini in Bosra et interfectio magna in terra Edom 7 et descendent unicornes cum eis et tauri cum potentibus inebriabitur terra eorum sanguine et humus eorum adipe pinguium 8 quia dies ultionis Domini annus retributionum iudicii Sion 9 et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem 10 nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in generationem desolabitur in saeculum saeculorum non erit transiens per eam 11 et possidebunt illam onocrotalus et ericius et ibis et corvus habitabunt in ea et extendetur super eam mensura ut redigatur ad nihilum et perpendiculum in desolationem 12 nobiles eius non erunt ibi regem potius invocabunt et omnes principes eius erunt in nihilum 13 et orientur in domibus eius spinae et urticae et paliurus in munitionibus eius et erit cubile draconum et pascua strutionum 14 et occurrent daemonia onocentauris et pilosus clamabit alter ad alterum ibi cubavit lamia et invenit sibi requiem 15 ibi habuit foveam ericius et enutrivit catulos et circumfodit et fovit in umbra eius illuc congregati sunt milvi alter ad alterum 16 requirite diligenter in libro Domini et legite unum ex eis non defuit alter ad alterum non quaesivit quia quod ex ore meo procedit ille mandavit et spiritus eius ipse congregavit ea 17 et ipse misit eis sortem et manus eius divisit eam illis in mensuram usque in aeternum possidebunt eam in generatione et generatione habitabunt in ea

[35] 1 laetabitur deserta et invia et exultabit solitudo et florebit quasi lilium 2 germinans germinabit et exultabit laetabunda et laudans gloria Libani data est ei decor Carmeli et Saron ipsi videbunt gloriam Domini et decorem Dei nostri 3 confortate manus dissolutas et genua debilia roborate 4 dicite pusillanimis confortamini nolite timere ecce Deus vester ultionem adducet retributionis Deus ipse veniet et salvabit vos 5 tunc aperientur oculi caecorum et aures surdorum patebunt 6 tunc saliet sicut cervus claudus et aperta erit lingua mutorum quia scissae sunt in deserto aquae et torrentes in solitudine 7 et quae erat arida in stagnum et sitiens in fontes aquarum in cubilibus in quibus prius dracones habitabant orietur viror calami et iunci 8 et erit ibi semita et via et via sancta vocabitur non transibit per eam pollutus et haec erit nobis directa via ita ut stulti non errent per eam 9 non erit ibi leo et mala bestia non ascendet per eam nec invenietur ibi et ambulabunt qui liberati fuerint 10 et redempti a Domino convertentur et venient in Sion cum laude et laetitia sempiterna super caput eorum gaudium et laetitiam obtinebunt et fugiet dolor et gemitus

[36] 1 et factum est in quartodecimo anno regis Ezechiae ascendit Sennacherib rex Assyriorum super omnes civitates Iuda munitas et cepit eas 2 et misit rex Assyriorum Rabsacen de Lachis in Hierusalem ad regem Ezechiam in manu gravi et stetit in aquaeductu piscinae superioris in via agri Fullonis 3 et egressus est ad eum Eliachim filius Helciae qui erat super domum et Sobna scriba et Ioae filius Asaph a commentariis 4 et dixit ad eos Rabsaces dicite Ezechiae haec dicit rex magnus rex Assyriorum quae est ista fiducia qua confidis 5 aut quo consilio vel fortitudine rebellare disponis super quem habes fiduciam quia recessisti a me 6 ecce confidis super baculum harundineum confractum istum super Aegyptum cui si innisus fuerit homo intrabit in manu eius et perforabit eam sic Pharao rex Aegypti omnibus qui confidunt in eo 7 quod si responderis mihi in Domino Deo nostro confidimus nonne ipse est cuius abstulit Ezechias excelsa et altaria et dixit Iudae et Hierusalem coram altari isto adorabitis 8 et nunc trade te domino meo regi Assyriorum et dabo tibi duo milia equorum nec poteris ex te praebere ascensores eorum 9 et quomodo sustinebis faciem iudicis unius loci ex servis domini mei minoribus quod si confidis in Aegypto in quadriga et in equitibus 10 et nunc numquid sine Domino ascendi ad terram istam ut disperderem eam Dominus dixit ad me ascende super terram istam et disperde eam 11 et dixit Eliachim et Sobna et Ioae ad Rabsacen loquere ad servos tuos syra lingua intellegimus enim ne loquaris ad nos iudaice in auribus populi qui est super murum 12 et dixit ad eos Rabsaces numquid ad dominum tuum et ad te misit me dominus meus ut loquerer omnia verba ista et non potius ad viros qui sedent in muro ut comedant stercora sua et bibant urinam pedum suorum vobiscum 13 et stetit Rabsaces et clamavit voce magna iudaice et dixit audite verba regis magni regis Assyriorum 14 haec dicit rex non seducat vos Ezechias quia non poterit eruere vos 15 et non vobis tribuat fiduciam Ezechias super Domino dicens eruens liberabit nos Dominus non dabitur civitas ista in manu regis Assyriorum 16 nolite audire Ezechiam haec enim dicit rex Assyriorum facite mecum benedictionem et egredimini ad me et comedite unusquisque vineam suam et unusquisque ficum suam et bibite unusquisque aquam cisternae suae 17 donec veniam et tollam vos ad terram quae est ut terra vestra terram frumenti et vini terram panum et vinearum 18 ne conturbet vos Ezechias dicens Dominus liberabit nos numquid liberaverunt dii gentium unusquisque terram suam de manu regis Assyriorum 19 ubi est deus Emath et Arfad ubi est deus Seffarvaim numquid liberaverunt Samariam de manu mea 20 quis est ex omnibus diis terrarum istarum qui eruerit terram suam de manu mea ut eruat Dominus Hierusalem de manu mea 21 et siluerunt et non responderunt ei verbum mandaverat enim rex dicens ne respondeatis ei 22 et ingressus est Eliachim filius Helciae qui erat super domum et Sobna scriba et Ioae filius Asaph a commentariis ad Ezechiam scissis vestibus et nuntiaverunt ei verba Rabsacis